Każdemu może zdarzyć się sytuacja - wypadek, nagła utrata pieniędzy - w której zapłata podatku stanie się niemożliwa. Człowiek w takich tarapatach zwykle prosi o pomoc rodzinę lub znajomych, gdyż zobowiązania wobec takich osób nie wiążą się z odsetkami ani ze sztywno określonymi terminami spłaty. I w tym miejscu rodzi się pytanie - czy zapłata podatku z cudzego konta bankowego przez członka rodziny bądź osobę trzecią jest prawidłowa i legalna?
Zapłata podatku z cudzego konta bankowego - co na to ordynacja podatkowa?
W ordynacji podatkowej znajdziemy informację, że zobowiązanie podatkowe to wynikająca z obowiązku podatkowego należność do zapłaty podatku - w wysokości, terminie oraz miejscu ustalonym przez przepisy prawa podatkowego - na rzecz Skarbu Państwa, województwa, powiatu bądź gminy. Art. 26 ordynacji podatkowej wskazuje, że podatnik za swoje zobowiązania podatkowe odpowiada całym swoim majątkiem. Istotne jest nie tyle to, by wpłacić odpowiednią kwotę podatku na konto urzędu skarbowego, ale przede wszystkim, by zapłata pochodziła ze środków pieniężnych podatnika.
Zapłata podatku z cudzego konta bankowego jest możliwa
Sytuacje, w których zapłata podatku dokonywana jest przez osoby trzecie, są powszechne, dlatego art. 62b Ordynacji podatkowej pozwala uregulować podatek za podatnika:
- członków najbliższej rodziny, tj. małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierbów, rodzeństwo, ojczyma, macochę - bez ograniczeń kwotowych;
- aktualnego właściciela przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeżeli podatek zabezpieczony jest hipoteką przymusową lub zastawem skarbowym;
- każdej innej osobie – gdy kwota podatku nie przekracza 5 000 zł, a z dowodu wpłaty jasno wynika, czego dotyczy płatność.
Powyższe zasady są korzystne dla podatników mających problemy z finansami podczas trwania roku podatkowego. Trzeba jednak pamiętać, że przy zobowiązaniu wyższym niż 5 000 zł podatek za podatnika mogą zapłacić tylko członkowie najbliższej rodziny albo właściciel przedmiotu hipoteki przymusowej lub zastawu skarbowego, jeśli podatek jest nimi zabezpieczony. W przeciwnym wypadku podatnik nadal będzie musiał sam uregulować zapłatę podatku.
Zapłata podatku z cudzego konta bankowego uznana za prawidłową
Co do zasady podatek powinien uregulować sam podatnik. Wpłata z rachunku innej osoby spowoduje wygaśnięcie zobowiązania tylko wtedy, gdy zrobi ją podmiot wskazany w art. 62b Ordynacji podatkowej (piszemy o tym wyżej). W pozostałych przypadkach zobowiązanie nie wygaśnie.
Poza sytuacjami z art. 62b organy w praktyce uznają zapłatę z cudzego rachunku, gdy:
- zapłata następuje z rachunku bankowego małżonka w przypadku istnienia wspólności majątkowej lub
- uiszczający podatek jest tylko pośrednikiem podatnika. W tym przypadku osoba trzecia na rzecz i w imieniu podatnika tylko technicznie wpłaca kwotę podatku do urzędu skarbowego.
Jeżeli więc zapłata podatku nastąpi z konta osoby trzeciej, wtedy może pojawić się konieczność udowodnienia, że uiszczający należność miał rolę jedynie pośredniczącą. Z praktyki wynika, że podatnik będzie zobowiązany do udowodnienia faktu przekazania środków wspomnianej osobie trzeciej - dowodem może być np. przelew bankowy.
Jeśli organy skarbowe nie uznają zapłaty podatku z rachunku osoby trzeciej, na podatniku dalej ciąży obowiązek uiszczenia należności. Należy podkreślić, że gdy termin płatności minie, do kwoty zobowiązania zostaną doliczone odsetki za zwłokę.
Bezpodstawna zapłata podatku z cudzego konta bankowego
W przypadku gdy nieuprawniona osoba trzecia dokona zapłaty podatku za podatnika, pojawiają się pytania - czy uiszczona przez nią kwota podatku przepadnie? Czy w takim przypadku można starać się o zwrot zapłaty podatku? Jeśli tak, to w jaki sposób?
W takiej sytuacji osoba trzecia, która bezpodstawnie dokonała zapłaty podatku innego podatnika, może ubiegać się o zwrot środków. By to uczynić, trzeba powołać się na regulacje o bezpodstawnym wzbogaceniu, znajdujące się w art. 405-414 kodeksu cywilnego.
Kto bez podstawy prawnej uzyskał korzyść majątkową kosztem innej osoby, obowiązany jest do wydania korzyści w naturze, a gdyby to nie było możliwe, do zwrotu jej wartości.
Co ważne, opisywane przepisy mają zastosowanie szczególnie do świadczenia nienależnego.
Polecamy:
