Polska przygotowuje się do gruntownej reformy obowiązków VAT, wprowadzając kompleksowy Pakiet 22 zmian w VAT. Od 1 lipca 2026 roku planowany jest szereg modyfikacji, które mają na celu uproszczenie systemu podatkowego poprzez likwidację wybranych obowiązków sprawozdawczych, zmianę zasad płatności oraz ujednolicenie momentu uznania przychodu. Dla przedsiębiorców oznacza to znaczące odciążenie administracyjne, choć wymaga odpowiedniego przygotowania do nowych regulacji. Poniżej omawiamy kluczowe zmiany w zakresie rejestracji, wykreśleń oraz pozostałe reformy z przygotowanego pakietu.
Kiedy urząd odmówi rejestracji do VAT?
Projekt ustawy wprowadza dodatkowe przesłanki odmowy rejestracji podatnika. Naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję odmowną w trzech nowych przypadkach.
- Brak przedstawiciela podatkowego – dotyczy to podmiotów z państw trzecich, które mają obowiązek ustanowienia takiego przedstawiciela. Jeśli nie zrobią tego podczas składania dokumentów rejestracyjnych, urząd odmówi rejestracji.
- Zaległości w deklaracjach – dotyczy to podmiotów wcześniej wykreślonych z rejestru z powodu nieskładania deklaracji. Urząd odmówi ponownej rejestracji do momentu, aż podatnik uzupełni wszystkie zaległe dokumenty.
- Brak kontaktu z przedstawicielem – urząd odmówi rejestracji, jeśli nie będzie mógł skontaktować się z ustanowionym przedstawicielem podatkowym. Przepis traktuje przedstawiciela podatkowego tak samo jak pełnomocnika.
Nowe powody do wykreślenia podatnika z rejestru VAT
Podatnik straci status podatnika VAT, jeśli zrezygnuje jego jedyny przedstawiciel podatkowy. Wykreślenie nastąpi wtedy, gdy firma – mimo takiego obowiązku – nie powoła nowego przedstawiciela w jego miejsce. Urząd zbada wcześniej okoliczności sprawy i sprawdzi, czy podatnik podjął jakiekolwiek działania w tym kierunku.
Możliwe jest jednak szybkie przywrócenie do rejestru. Podatnik musi złożyć odpowiedni wniosek w terminie 2 miesięcy od dnia wykreślenia. Do wniosku musi dołączyć dowód, że ustanowił nowego przedstawiciela podatkowego. W takim przypadku naczelnik urzędu skarbowego przywróci rejestrację bez konieczności składania nowego zgłoszenia.
Zawieszenie działalności a obowiązki podatnika
Przedsiębiorcy często popełniają błędy podczas zawieszenia działalności gospodarczej. Informują urząd o zamiarze wykonywania czynności opodatkowanych, ale robią to w sposób nieprecyzyjny. Używają ogólnych sformułowań, na przykład „podczas trwania zawieszenia”.
Nowe przepisy doprecyzowują art. 96 ust. 9b ustawy o VAT. Podatnik w okresie zawieszenia musi wskazać konkretne daty rozpoczęcia i zakończenia wykonywania czynności opodatkowanych. Daty należy podać w formacie „od–do”.
Przykład 1.Podatnik zawiesił firmę na cały 2026 rok. W czerwcu musi jednak wykonać jedną usługę najmu dla kontrahenta. Składa do urzędu skarbowego zawiadomienie. Nie może napisać, że wykona usługę „w czerwcu”. Musi podać dokładne dni, czyli na przykład: od 15 czerwca 2026 roku do 20 czerwca 2026 roku.
Pełna lista 22 zmian w pakiecie Ministerstwa Finansów
Projekt nowelizacji ustawy o VAT, zawiera dokładnie 22 reformy podzielone na cztery kategorie: deregulacyjne, ułatwiające, doprecyzowujące oraz uszczelniające. Oto kompletne zestawienie wszystkich modyfikacji:
I. Likwidacja obowiązków (3 zmiany deregulacyjne)Likwidacja informacji o spisie z natury – podatnicy nie muszą już składać odrębnej informacji, ponieważ te same dane zawiera plik JPK_VAT.
Koniec z wykazywaniem transakcji zwolnionych – znika obowiązek wskazywania w deklaracji podstawy opodatkowania przy nabyciu towarów i usług zwolnionych z VAT.
Likwidacja szybkiej zapłaty przy WNT – znika obowiązek zapłaty podatku VAT w ciągu 14 dni od wewnątrzwspólnotowego nabycia środka transportu dla firm składających deklaracje okresowe.
Ujednolicenie momentu obowiązku podatkowego – dostawy i usługi z nakazu organu władzy w zamian za odszkodowanie zyskają ten sam moment rozliczenia (dzień otrzymania odszkodowania).
Wprowadzenie składu VAT – nowa instytucja ułatwi rozliczenie i pobór podatku w międzynarodowym obrocie towarowym.
Weryfikacja statusu 5 lat wstecz – wykaz podatników VAT pozwoli sprawdzić status kontrahenta na wybrany dzień z przeszłości, do 5 lat wstecz.
E-odprawa TAX FREE – podróżni samodzielnie zadeklarują wywóz towarów w specjalnych terminalach TAX FREE.
Miejsce dostawy energii elektrycznej – usunięcie odesłań do systemu elektroenergetycznego ze względu na rozwój elektromobilności.
Sposób obliczania obrotu do zwolnienia podmiotowego – nowe zasady wliczania przemieszczeń własnych towarów do limitu sprzedaży.
Nowe dokumenty przy imporcie towarów – dostosowanie przepisów do systemu celnego AIS/IMPORT PLUS i wprowadzenie pojęcia zgłoszenia uzupełniającego.
Rozliczenie kaucji w systemie kaucyjnym – doprecyzowanie zasad stosowania właściwej stawki VAT na ostatni dzień roku dla niezwróconej kaucji.
Ulga na złe długi dla małych podatników – określenie zasad korekty, gdy nieściągalność wierzytelności następuje przed powstaniem obowiązku podatkowego przy metodzie kasowej.
Procedura marży dla dzieł sztuki – porządkowanie przepisów i usunięcie nieaktualnych odwołań do procedury marży przy imporcie dzieł sztuki.
Stawka obniżona 8% na środki odkażające – zmiana nazewnictwa na „środki dezynfekujące” w celu dostosowania do aktualnych przepisów biobójczych.
Warunki formalne grupy VAT – poprawienie błędnego odwołania do przepisów dotyczących przedłużenia umowy grupy VAT.
Odpowiedzialność solidarna przy MPP – nabywca zapłaci za zaległości sprzedawcy, jeśli wiedział, że faktura opłacona w MPP była fikcyjna lub stanowiła nadużycie prawa.
Odpowiedzialność solidarna za usługi niematerialne – objęcie nowym reżimem usług doradczych, reklamowych, księgowych i zarządczych (powyżej określonych limitów kwotowych).
Klasyfikacja towarów według CN – zmiana sposobu klasyfikacji towarów w załączniku nr 15 z PKWiU na Nomenklaturę Scaloną (CN).
Zakaz wymiany pamięci fiskalnej – całkowity zakaz wymiany pamięci w kasach z elektronicznym zapisem kopii w celu wymuszenia przejścia na kasy online.
Rolnik jako odrębny podatnik (TSUE C-697/20) – możliwość uznania małżonków prowadzących wspólne gospodarstwo za odrębnych podatników VAT.
Stawka 0% przy imporcie towarów (TSUE C-273/16) – możliwość stosowania stawki 0% do usług transportowych i ubezpieczeniowych wliczonych do podstawy opodatkowania importu towarów zwolnionych.
Odmowa odliczenia a nadużycie prawa (TSUE C-114/22) – rezygnacja z przepisów kodeksu cywilnego o pozorności na rzecz unijnej klauzuli nadużycia prawa podatkowego.
Polecamy:
