Złożenie PIT-2 po ustaniu zatrudnienia

Formularz PIT-2 to kluczowe oświadczenie pracownika, które wpływa na wysokość miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy. Chociaż standardowo składa się je w trakcie trwania umowy, pojawia się pytanie, czy złożenie PIT-2 po ustaniu zatrudnienia jest możliwe i zgodne z prawem. Wątpliwości w tej kwestii skłoniły jednego z płatników do zwrócenia się o indywidualną interpretację do Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.

Formularz PIT-2 – krótka charakterystyka dokumentu

Oświadczenia/Wnioski podatnika dla celów obliczania miesięcznych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych — to formalna nazwa formularza określanego dalej jako „PIT-2”.

W treści tego dokumentu podatnik może wykazać wszelkie informacje mające wpływ na prawidłowość ustalenia zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

W ramach PIT-2 podatnik może złożyć następujące oświadczenia:

w sprawie pomniejszenia o kwotę zmniejszającą podatek;
o zamiarze preferencyjnego opodatkowania dochodów;
w sprawie korzystania z podwyższonych pracowniczych kosztów uzyskania przychodów;
w sprawie zwolnień podatkowych w zakresie ulg: na powrót, dla rodzin 4+ i dla pracujących seniorów.

Ponadto w PIT-2 uwzględnia się wnioski podatnika składane płatnikowi o:

niestosowanie ulgi dla młodych lub pracowniczych kosztów uzyskania przychodów,
rezygnację ze stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów,
w sprawie niepobierania zaliczek w roku podatkowym.

Zobacz też:

Interpretacja KIS a złożenie PIT-2 po ustaniu zatrudnienia

25 listopada 2022 roku do Dyrektora KIS wpłynął wniosek jednego z płatników o wydanie interpretacji indywidualnej. Wniosek ten dotyczył następującego zdarzenia przyszłego — płatnik otrzymuje wnioski i oświadczenia podatników, mające wpływ na obliczenie zaliczki (art. 31a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”) – wskazywane przepisy odnoszą się do ww. ustawy).

Wnioski i oświadczenia podatników to:

oświadczenie o zamiarze opodatkowania łącznie z małżonkiem albo jako samotny rodzic (art. 32 ust. 3);
oświadczenie o spełnieniu warunków do stosowania zwolnień z art. 21 ust. 1 pkt 152-154 (art. 31a ust. 8-9); w tym w przypadku zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 152 – wskazanie przez podatnika roku rozpoczęcia i zakończenia stosowania zwolnienia przez płatnika;
oświadczenie dotyczące stosowania pomniejszenia zaliczki o kwotę stanowiącą nie więcej niż 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (art. 31b ust. 1-3);
oświadczenie o zamieszkaniu poza miejscowością zakładu pracy, w celu stosowania podwyższonych kosztów z art. 22 ust. 2 pkt 3 (art. 32 ust. 7);
wniosek o pobieranie zaliczek w razie pracy wykonywanej i opodatkowanej poza Polską (art. 32 ust. 9 zdanie drugie);
wniosek o niepobieranie zaliczek w danym roku podatkowym, jeżeli podatnik przewiduje, że uzyskane przez niego dochody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27 nie przekroczą w roku podatkowym kwoty 30 000 zł (art. 31c ust. 1-2);
wniosek o niestosowanie przy obliczaniu zaliczek zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 148 lub miesięcznych kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 2 pkt 1 lub 3 (art. 32 ust. 6, art. 41 ust. 1b);
wniosek o rezygnację ze stosowania 50% kosztów uzyskania przychodów (art. 32 ust. 8);
wniosek o podwyższenie zaliczki, tj. pobieranie zaliczki według wyższej stawki (art. 41a).

Kierujący wniosek o interpretację zwrócił uwagę, że niektóre wnioski/oświadczenia wymienione powyżej podatnicy mogą składać przy wykorzystaniu formularza PIT-2.

Kwestią budzącą wątpliwości płatnika są przypadki, w których oświadczenia lub wnioski mające wpływ na obliczanie zaliczki (wymienione wyżej w opisie) podatnik złoży płatnikowi już po ustaniu stosunku prawnego będącego podstawą dokonywania przez płatnika świadczeń podatnikowi. Mogą to być zarówno wnioski i oświadczenia składane ponownie, czyli gdy podatnik dany wniosek lub oświadczenie składał już w czasie trwania stosunku prawnego, jak i wnioski i oświadczenia składane płatnikowi przez podatnika po raz pierwszy po ustaniu zatrudnienia.

W związku z tym wnioskodawca zadał Dyrektorowi KIS poniższe pytania:

Czy w razie ustania stosunku prawnego będącego podstawą dokonywania świadczeń podatnikowi należy pomijać wskazane w opisie oświadczenia i wnioski podatnika, złożone przed ustaniem ww. stosunku prawnego, najpóźniej począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do ustania stosunku prawnego?
Czy w razie otrzymania — po ustaniu stosunku prawnego będącego podstawą dokonywania świadczeń podatnikowi — wniosków lub oświadczeń mających wpływ na obliczanie zaliczki (wymienionych w opisie) należy te wnioski lub oświadczenia uwzględniać najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym płatnik otrzymał wniosek lub oświadczenie?

W odniesieniu do pytania nr 1 wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku ustania stosunku prawnego będącego podstawą dokonywania świadczeń podatnikowi płatnik powinien pomijać wskazane w opisie oświadczenia i wnioski podatnika, złożone przed ustaniem tego stosunku prawnego, najpóźniej począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym doszło do ustania stosunku prawnego.

POLECAMY

Generowanie i ewidencja dokumentacji pracowniczej, w tym oświadczeń PIT-2
Automatyczne naliczanie wynagrodzeń i zaliczek na podatek dochodowy
Sporządzanie i wysyłka deklaracji podatkowych do urzędu skarbowego

Zacznij bezpłatny 30 dniowy okres próbny bez żadnych zobowiązań!

Natomiast odnośnie do pytania nr 2 wnioskodawca uważa, że w razie otrzymania po ustaniu stosunku prawnego będącego podstawą dokonywania świadczeń podatnikowi wniosków lub oświadczeń mających wpływ na obliczanie zaliczki (wymienionych w opisie), jest zobowiązany te wnioski lub oświadczenia uwzględniać najpóźniej od miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymał wniosek lub oświadczenie.

Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor KIS 25 stycznia 2023 roku wydał interpretację indywidualną (znak 0114-KDIP3-2.4011.1095.2022.1.MN), w której uznał stanowisko płatnika (byłego pracodawcy) w całości za nieprawidłowe.

Zmiana interpretacji indywidualnej w wyniku skargi wnioskodawcy

Z decyzją Dyrektora KIS zawartą w omawianej interpretacji nie zgodził się wnioskujący płatnik, w związku z czym złożył stosowną skargę.

Wnioskodawca wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o uchylenie interpretacji w części dotyczącej pytania nr 2, które odnosi się do możliwości składania przez podatników oświadczeń lub wniosków mających wpływ na obliczanie zaliczki na podatek po ustaniu stosunku prawnego łączącego podatnika z płatnikiem.

Wnoszący skargę nie zgadza się z przedstawioną wykładnią artykułu ustawy o PIT dotyczącego możliwości składania wniosków lub oświadczeń mających wpływ na obliczenie zaliczki po ustaniu stosunku prawnego. W ocenie płatnika przepis ten nie wyklucza możliwości złożenia wniosków lub oświadczeń mających wpływ na obliczenie zaliczki po ustaniu stosunku prawnego, ponieważ podatnik nadal jest podatnikiem, choć np. ustała już umowa o pracę.

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy Dyrektor KIS uwzględnił skargę wnioskodawcy i zmienił z urzędu zaskarżoną interpretację indywidualną. W konsekwencji stwierdził, że stanowisko płatnika wskazane we wniosku — w zakresie pytania nr 2 – jest prawidłowe.

Przepis art. 31a ust. 7 ustawy o PIT stanowi, że po ustaniu stosunku prawnego stanowiącego podstawę dokonywania przez płatnika świadczeń podatnikowi płatnik przy obliczaniu zaliczki pomija oświadczenia i wnioski złożone uprzednio przez podatnika, z wyjątkiem wniosków, o których mowa w art. 32 ust. 6 i 8 oraz art. 41 ust. 11.

Dyrektor KIS wyjaśnił, że definicja słowa „uprzednio” użytego w tym przepisie odnosi się do zdarzeń, które miały miejsce przed jakąś datą, a nie po jakiejś dacie. Przytoczony przepis odwołuje się w swej treści do słowa „uprzednio” – odnosi się zatem wyłącznie do oświadczeń i wniosków złożonych przed datą, z którą ustaje stosunek prawny łączący podatnika z płatnikiem.

Sam fakt ustania stosunku prawnego pomiędzy stronami danej umowy nie powoduje, że strony tego stosunku przestają być w relacji płatnik-podatnik, a ponadto literalne brzmienie przepisu nie wyklucza możliwości składania wniosków i oświadczeń po ustaniu stosunku prawnego będących podstawą wypłaty podatnikowi należnych mu świadczeń.

W świetle powyższych wyjaśnień — po ustaniu konkretnego stosunku prawnego — podatnik nie traci uprawnień do złożenia płatnikowi oświadczeń i wniosków, które mogłyby mieć wpływ na obliczenie zaliczki na podatek dochodowy od świadczeń dokonywanych po ustaniu ww. stosunku.

Dokonując analizy prawnej omawianego przepisu, Dyrektor KIS posłużył się wykładnią językową (słownikową) użytych wyrażeń, zgodnie z którą:

podatnik – to osoba fizyczna lub prawna obowiązana do płacenia podatków;
płatnik — to ten, kto płaci jakieś należności lub ten, kto zajmuje się wypłacaniem należności;
stosunek prawny — to stosunek powstający między podmiotami prawa, w związku z zaistnieniem określonego faktu prawnego.

Podsumowując zatem, były pracownik może złożyć — po ustaniu zatrudnienia — dotychczasowemu pracodawcy oświadczenia i wnioski zawarte na formularzu PIT-2, które mogą mieć wpływ na obliczanie zaliczki podatkowej od świadczeń dokonywanych po ustaniu stosunku pracy.