Poradnik Przedsiębiorcy

Różnice kursowe w metodzie bilansowej i metodzie podatkowej

Czym są różnice kursowe? Jak należy je prawidłowo ustalić i księgować? Metoda bilansowa czy metoda podatkowa? Odpowiedzi na te pytania oraz kilka innych ciekawych faktów na temat różnic kursowych znajdziesz w artykule poniżej.

Jak powstają różnice kursowe?

Krajowe prawo nakłada na podatników obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych w polskich złotych. Przy transakcjach oraz zdarzeniach gospodarczych w walutach obcych konieczna jest wycena aktywów, pasywów, przychodów oraz kosztów po kursach odpowiednio uregulowanych przepisami. W wyniku zapłaty za zobowiązania lub należności bądź wyceny bilansowej powstają różnice kursowe. Do prawidłowej wyceny zdarzeń gospodarczych zastosowanie mają przepisy prawa bilansowego, podatkowego oraz Międzynarodowe Standardy Rachunkowości.

Ważne!

Wybór drugiej z powyższych metod wyceny nakłada na podatnika obowiązek zawiadomienia właściwego naczelnika urzędu skarbowego, w przewidzianym do tego terminie.

Różnice kursowe zrealizowane i niezrealizowane

Różnice kursowe zrealizowane powstają w chwili uregulowania rozrachunków, sprzedaży środków pieniężnych, udziałów. Różnice kursowe niezrealizowane powstają natomiast przy wycenie bilansowej niezapłaconych należności i zobowiązań.

Jak prawidłowo ustalić różnice kursowe?

Różnice kursowe ustala się zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 Ustawy o rachunkowości. Zgodnie z ustawą wyceniamy wszystkie bieżące zdarzenia, które mają miejsce podczas okresu obrachunkowego. Ponadto przynajmniej raz w tym okresie dokonujemy wyceny bilansowej.

Wycena zdarzeń gospodarczych w ciągu roku

Wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia po kursie:

  • faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji, w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań;
  • średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu, o którym mowa powyżej, a także w przypadku pozostałych operacji.

Wycena bilansowa

Nie rzadziej niż na dzień bilansowy wycenia się wyrażone w walutach obcych:

  • składniki aktywów i pasywów po obowiązującym na ten dzień średnim kursie ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski,
  • gotówkę znajdującą się w jednostkach prowadzących kupno i sprzedaż walut obcych po kursie, po którym nastąpił jej zakup, jednak w wysokości nie wyższej od średniego kursu ogłoszonego na dzień wyceny dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski.

Jakie stosujemy metody rozliczania różnic kursowych?

Dla celów podatkowych istnieją dwie metody ustalania różnic kursowych:

  • metoda podatkowa - w rachunku podatkowym uwzględniane są tylko różnice kursowe zrealizowane,
  • metoda bilansowa - wszystkie różnice kursowe (zrealizowane i niezrealizowane) uwzględnia się w rachunku podatkowym.

Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe mają możliwość wyboru stosowanej metody. Natomiast podatnicy rozliczający podatek na zasadach ogólnych (prowadzący księgę przychodów i rozchodów oraz rozliczający się w ramach ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych) nie mają takiego wyboru - jedyną opcją jest metoda podatkowa.

Na podstawie art. 24c ust.1 ustawy o p.d.o.f. i art.15a ust.1 ustawy o p.d.o.p. różnice kursowe dodatnie zwiększają przychody, a różnice ujemne zwiększają koszty. Zgodnie z Ustawą o rachunkowości różnice kursowe dodatnie zwiększają Przychody finansowe- konto 750-1, a różnice kursowe ujemne zwiększają Koszty finansowe- konto 751-1.

Różnice kursowe w uzasadnionych przypadkach zaliczane są do kosztu wytworzenia produktów lub ceny nabycia towarów, a także ceny nabycia lub kosztu wytworzenia środków trwałych, środków trwałych w budowie lub wartości niematerialnych i prawnych - art. 30 ust 4 Ustawy o rachunkowości.

Natomiast w metodzie podatkowej różnice kursowe niezrealizowane nie są uznawane odpowiednio za koszt i przychód podatkowy. Wskazane jest, aby takie różnice kursowe księgować na kontach niestanowiących kosztów i przychodów podatkowych. Na przykład “Przychód finansowy PNP” - konto 752-1 i “Koszty finasowe NKUP” - konto 753-1.

 Przykład 1.

Firma na 31 lipca 2017 posiada rozrachunki:

  • należności 2000 EUR z dnia 20 czerwca 2017 wycenione po średnim kursie NBP z dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 19-06-2017 tabela 116/A/NBP/2017 4,2112

           2000 EUR x 4,2112 = 8422,40 zł,

  • zobowiązania 1000 EUR z dnia 20 czerwca 2017 wycenione po średnim kursie NBP z dnia roboczego poprzedzającego wystawienie faktury, czyli 19-06-2017 tabela 116/A/NBP/2017 4,2112

           1000 EUR x 4,2112 = 4211,20 zł.