Zielone inwestycje MŚP na Dolnym Śląsku – jak zdobyć dotację?

W styczniu 2026 Dolnośląska Instytucja Pośrednicząca ogłosiła nabór wniosków w ramach działania 9.4 B Zielone inwestycje MŚP – Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna (subregion wałbrzyski) – program Fundusze Europejskie dla Dolnego Śląska 2021-2020. Wnioski można składać do 31 marca br. Jest o co walczyć, gdyż pula środków przeznaczona na dofinansowanie projektów wynosi aż 30 mln zł. W ramach opracowania przeanalizujemy najważniejsze kryteria konkursu oraz wyjaśnimy, co należy zrobić, aby zostać beneficjentem wsparcia. Zachęcamy do lektury.

Kto może ubiegać się o dofinansowanie na zielone inwestycje MŚP?

Środki na wsparcie przedsiębiorców pochodzą z programu regionalnego, dlatego z wnioskiem mogą wystąpić jedynie podmioty, które mają siedzibę na terenie Dolnego Śląska. Taka reguła występuje w zdecydowanej większości konkursów. W przypadku działania 9.4 B mamy jednak dodatkowe ograniczenie obszaru geograficznego, z którego muszą pochodzić wnioskodawcy. Wynika to z faktu, że źródłem finansowania projektów jest Fundusz na rzecz Sprawiedliwej Transformacji wdrażany jedynie w części regionu. Środki z Funduszu mają poprawić jakość życia w rejonach pogórniczych, a za takie Komisja Europejska uznała na Dolnym Śląsku subregion wałbrzyski (powiaty: dzierżoniowski, kłodzki, świdnicki, wałbrzyski, ząbkowicki oraz miasto Wałbrzych). Zatem pierwszy warunek to prowadzenie działalności gospodarczej na ściśle wyodrębnionym obszarze. Drugie kryterium dostępu to wielkość przedsiębiorstwa. Z wnioskiem może wystąpić jedynie mikro, małe lub średnie przedsiębiorstwo w rozumieniu załącznika nr 1 do rozporządzenia GBER. Mowa tutaj zarówno o podmiotach wpisanych do KRS, jak i CEiDG. Jeżeli zaś chodzi o liczbę złożonych wniosków, to uprawniony podmiot może aplikować w naborze tylko raz. W przypadku zarejestrowania dwóch lub więcej aplikacji ocenie podlegać będzie jedynie ta złożona najwcześniej (decyduje data wpływu).

Zielone inwestycje MŚP – jakie typy projektów podlegają dofinansowaniu?

Już sama nazwa konkursu definiuje jego zakres przedmiotowy. Instytucji zależy na wsparciu inwestycji polegającej na modernizacji energetycznej przedsiębiorstwa, a co za tym idzie, zwiększeniu jego efektywności energetycznej. W jaki sposób może to być osiągnięte? We wniosku o dotacje można założyć wydatki na:

1. poprawę efektywności energetycznej instalacji przemysłowych, czyli np. linii produkcyjnych lub wykorzystujących ciepło odpadowe;
2. termomodernizację budynków wraz z modernizacją lub wymianą źródła energii, co ma zapewnić zwiększenie efektywności energetycznej przedsiębiorstwa poprzez zmniejszenie strat ciepła, a także zmniejszenie zużycia energii elektrycznej;
3. instalację odnawialnych źródeł energii wraz z magazynem energii (ten typ inwestycji nie może być realizowany przez podmioty, dla których produkcja energii elektrycznej stanowi główne PKD działalności). 

Jakie są wymagania dotyczące audytu energetycznego?

Patrząc na powyższe typy projektów, od razu należy zasygnalizować, że inwestycja musi być poparta audytem energetycznym lub audytem efektywności energetycznej. Wnioskodawca powinien bowiem udowodnić przed instytucją, że jest w stanie osiągnąć cel gospodarczy transformacji subregionu wałbrzyskiego. Przyjmuje się zatem, że projekt dotyczący efektywności energetycznej musi osiągnąć co najmniej próg oszczędności energii pierwotnej na poziomie 30% potwierdzony audytem energetycznym w przypadku termomodernizacji budynków lub audytem efektywności energetycznej w przypadku oceny budynków, transportu, instalacji czy urządzeń. Jeżeli chodzi o sam audyt, powinien on być sporządzony nie wcześniej niż na 2 lata przed ogłoszeniem konkursu zgodnie z:

1. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 17 marca 2009 roku w sprawie szczegółowego zakresu i form audytu energetycznego oraz części audytu remontowego, wzorów kart audytów, a także algorytmu oceny opłacalności przedsięwzięcia termomodernizacyjnego; 
2. Rozporządzeniem Ministra Energii z dnia 5 października 2017 roku w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu sporządzania audytu efektywności energetycznej oraz metod obliczania oszczędności energii.

Warto również zwrócić uwagę na dwa wyjątki od ogólnych zasad. Po pierwsze, audyt nie jest wymagany, jeżeli przedmiotem inwestycji jest wyłącznie instalacja OZE wraz z magazynem energii. Po drugie, gdy przedsiębiorca przeprowadza wyłącznie termomodernizację budynku zabytkowego, wówczas wymagany jest audyt, który powinien wykazać oszczędność energii pierwotnej, ale nie jest wymagany jej minimalny poziom. Przyjmuje się, że budynki zabytkowe to te, które są wpisane do rejestru/wykazu Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków lub gminnej ewidencji zabytków.

Jak wygląda nabór wniosków w liczbach?

Najważniejsze dane dotyczące naboru wniosków zawsze zawierają się w liczbach. Przedsiębiorcy zainteresowani aplikowaniem o środki chcą bowiem wiedzieć, ile de facto mogą zyskać biorąc udział w konkursie. Wiemy już, że na obszar zaledwie pięciu powiatów zostanie przekazana kwota 30 mln zł, z czego 3 mln zł zostaje zabezpieczone na procedurę odwoławczą. Biorąc pod uwagę, że ocena wniosków potrwa kilka miesięcy, przedsiębiorcy nie będą mieli zbyt dużo czasu na zrealizowanie inwestycji. Instytucja zakłada bowiem, że najpóźniejszy termin zakończenia realizacji inwestycji przypada na 31 października 2027 roku. W regulaminie określono minimalną wartość kosztów kwalifikowanych na poziomie 200 000 zł. Przedsiębiorca może natomiast uzyskać maksymalnie kwotę 1 500 000 zł. Oczywiście to, ile trzeba wydać środków własnych, aby 1,5 mln zł zostało zrefundowane, jest uzależnione od rodzaju pomocy, z której będzie korzystał przedsiębiorca. W ramach naboru istnieje możliwość uzyskania dotacji na podstawie:

1. Pomocy publicznej – zgodnie z przepisami GBER:
• w przypadku poprawy efektywności energetycznej instalacji przemysłowych, odpowiednio: 55% wydatków kwalifikowanych dla mikro i małych przedsiębiorstw oraz 45% dla średnich,
• w przypadku termomodernizacji budynków, wymiany lub modernizacji źródła energii, odpowiednio: 55% wydatków kwalifikowanych dla mikro i małych przedsiębiorstw oraz 45% dla średnich,
• w przypadku OZE wraz z magazynami energii, odpowiednio 65% wydatków kwalifikowanych dla mikro i małych przedsiębiorstw oraz 55% dla średnich;
2. Pomocy de minimis – zgodnie z warunkami wskazanymi w Rozporządzeniu Komisji 2023/2831 z dnia 13 grudnia 2023 roku w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis – do 70% wydatków kwalifikowanych. 

Które wydatki są niekwalifikowalne w ramach projektu? 

Planując inwestycje, przedsiębiorca powinien skupić się na wydatkach, które będą przyczyniać się do osiągnięcia celu projektu, czyli zwiększenia efektywności energetycznej. Warto zatem zajrzeć do załącznika nr 1 do regulaminu pn. Kwalifikowalność projektu i wydatków finansowanych w ramach naboru. Znajdziemy tam informacje m.in. na temat okresu kwalifikowalności, rozliczania kosztów pośrednich oraz kwalifikowanych kosztów bezpośrednich. Chcielibyśmy natomiast zwrócić uwagę na ostatnią część dokumentu, w której zawarto szczegółowe zapisy na temat wydatków niekwalifikowanych w ramach naboru z działania 9.4 B. Przedsiębiorca na pewno nie powinien planować:

1. zakupu nieruchomości;
2. wydatków na nieruchomość w celu prowadzenia działalności dotyczącej wynajmu krótko- i długoterminowego;
3. zakupu pojazdów samochodowych;
4. wydatków związanych z opieką długoterminową, przedszkolami i szkołami specjalnymi;
5. wydatków związanych z bieżącymi naprawami maszyn i urządzeń;
6. wydatków niewynikających z audytów/innych dokumentów właściwych dla projektów dotyczących jedynie instalacji OZE, przekraczających 15% kosztów kwalifikowalnych;
7. wydatków na zakup urządzeń zasilanych węglem, olejem, gazem (bez względu na normy, jakie spełniają), w tym wymiany starszych urządzeń na nowe;
8. wydatków na zakup kotłów i ogrzewaczy na biomasę, jeśli umożliwiają instalację rusztu awaryjnego oraz nie mają automatycznego podajnika paliwa; 
9. wydatków na zakup urządzeń nieodpowiadających aktualnie obowiązującym normom, w tym przepisów dotyczących ekoprojektu.

Należy również dodać, że w ramach naboru obowiązuje zasada efektu zachęty, co oznacza, że nie można dokonywać żadnych wydatków przed złożeniem wniosku o dofinansowanie z wyjątkiem prac przygotowawczych. 

Przedsiębiorcy należący do grona MŚP, mający siedzibę na terenie powiatów: dzierżoniowskiego, kłodzkiego, świdnickiego, wałbrzyskiego, ząbkowickiego oraz miasta Wałbrzych (województwo dolnośląskie), mają obecnie doskonałą okazję na pozyskanie dotacji na sfinansowanie modernizacji energetycznej swojej firmy. Nabór wniosków w ramach działania 9.4 B Zielone inwestycje MŚP – Efektywność energetyczna i gospodarka niskoemisyjna (subregion wałbrzyski) potrwa do 31 marca 2026 roku. Alokacja w konkursie wynosi aż 30 mln zł. Maksymalna kwota dotacji to 1,5 mln zł.