Poradnik Przedsiębiorcy

Termin zapłaty w transakcji handlowej - dlaczego jest ważny?

28 kwietnia 2013 roku weszła w życie ustawa o terminach zapłaty w transakcjach handlowych. Głównym celem ustawy jest walka z poważnym problemem wielu przedsiębiorców - zatorami w transakcjach płatniczych w obrocie gospodarczym. Dlaczego termin zapłaty jest tak istotny? 

Kogo dotyczą przepisy o terminach zapłat?

Ustawa swoim zakresem obejmuje nie tylko podmioty publiczne, ale także przedsiębiorców. Przepisy stosuje się do transakcji handlowych, których wyłącznymi stronami są:

  • przedsiębiorcy w rozumieniu przepisów art. 4 ustawy Prawo przedsiębiorców,
  • podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 3 ustawy Prawo przedsiębiorców,
  • podmioty, o których mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 roku - Prawo zamówień publicznych,
  • osoby wykonujące wolny zawód,
  • oddziały i przedstawicielstwa przedsiębiorców zagranicznych,
  • przedsiębiorcy z państw członkowskich Unii Europejskiej, państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub Konfederacji Szwajcarskiej.

Termin zapłaty - najważniejsze regulacje

W sytuacji, gdy strony transakcji handlowej (z wyłączeniem podmiotu publicznego będącego podmiotem leczniczym w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 2-4 ustawy o działalności leczniczej), przewidziały w umowie termin zapłaty dłuższy niż 30 dni, wierzyciel może żądać odsetek ustawowych po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia i doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego.

Natomiast, jeżeli termin zapłaty nie został określony w umowie, wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki ustawowe, po upływie 30 dni, liczonych od dnia spełnienia swojego świadczenia do dnia zapłaty, ale nie dłużej niż do dnia wymagalności świadczenia pieniężnego. 

Najważniejszą zmianę stanowi zapis, iż termin zapłaty określony w umowie nie może przekraczać 60 dni, liczonych od dnia doręczenia dłużnikowi faktury lub rachunku, potwierdzających dostawę towaru lub wykonanie usługi, chyba że strony ustalą inaczej i pod warunkiem, że ustalenie to nie jest sprzeczne ze społeczno-gospodarczym celem umowy i zasadami współżycia społecznego oraz jest obiektywnie uzasadnione, biorąc pod uwagę właściwość towaru lub usługi.

Jakie odsetki dla wierzyciela?

W transakcjach handlowych (z wyłączeniem transakcji, w których dłużnikiem jest podmiot publiczny) wierzycielowi, bez wezwania, przysługują odsetki określone w art. 56 par. 1 Ordynacji podatkowej. Co do zasady mogą być one wyższe, o ile założenie takie zostało przyjęte przez strony transakcji. Aby możliwe było naliczenie odsetek muszą zostać spełnione łącznie następujące warunki:

  • wierzyciel spełnił swoje świadczenie,
  • wierzyciel nie otrzymał zapłaty w terminie określonym w umowie albo wezwaniu.