Poradnik Przedsiębiorcy

Import usług - rozliczenie na gruncie podatku od towarów i usług

Coraz większa liczba podmiotów ma do czynienia z nabywaniem usług od podmiotów z innych krajów. Niekiedy podatnicy, nabywając usługi, nie zdają sobie sprawy z faktu, że import usług również podlega rozliczeniu podatkowemu!

Import usług a miejsce świadczenia usług

Import usług to świadczeniem usług, z których tytułu wykonania podatnikiem jest usługobiorca. Dla uznania świadczenia usług za import usług muszą być spełnione określone warunki:

  • miejscem świadczenia usługi jest terytorium kraju (Polski);

  • usługodawca i usługobiorca są określeni w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, z zastrzeżeniem zawartym w art. 17 ust. 1a ustawy, który stanowi, że import usług wystąpi również wtedy, gdy świadczący usługę nie posiada na terytorium kraju siedziby działalności gospodarczej, ale posiada stałe miejsce prowadzenia działalności (lub inne miejsce), które jednak nie uczestniczy w tej transakcji;

  • usługodawca nie rozlicza podatku należnego.

Jak widać, jednym z warunków rozpoznania importu usług jest określenie miejsca jego świadczenia na terytorium Polski. Podstawowa zasada określenia miejsca świadczenia usług sformułowana została w art. 28b ustawy o VAT. Zgodnie ze wskazanym artykułem miejscem świadczenia tych usług jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą ma siedzibę działalności gospodarczej.

Natomiast za podatników – jak wynika z art. 28a pkt 1 ustawy o VAT – uważa się:

  • podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą w rozumieniu VAT lub działalność odpowiadającą tej działalności (dotyczy to podatników zagranicznych), bez względu na cel czy rezultat takiej działalności (z wyłączeniem organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla których realizacji zostały one powołane),

  • osoby prawne niebędące podatnikami, o których mowa wyżej, które są zidentyfikowane lub obowiązane do identyfikacji do celów podatku VAT w Polsce lub w innym państwie członkowskim.

Podstawa opodatkowania importu usług

Przy określeniu podstawy opodatkowania w imporcie usług zastosowanie znajdują zasady ogólne. Oznacza to, że podstawą opodatkowania jest wszystko to, co stanowi zapłatę, którą usługodawca otrzymał lub ma otrzymać od usługobiorcy (art. 29a ustawy o VAT).

Podstawa opodatkowania obejmuje:

  • podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku,

  • koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Zgodnie z art. 30c ust. 1 podstawy opodatkowania z tytułu importu usług nie ustala się, w przypadku gdy wartość usługi została wliczona do podstawy opodatkowania wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub wartość usługi, na podstawie odrębnych przepisów, zwiększa wartość celną importowanego towaru.

Import usług - moment powstania obowiązku podatkowego

Obowiązek podatkowy dla importu usług co do zasady powstaje w tych samych terminach co w przypadku usług świadczonych przez podmioty krajowe. Moment powstania obowiązku podatkowego powstaje z chwilą wykonania usługi.

W przypadku usług przyjmowanych częściowo usługę uznaje się za wykonaną z chwilą wykonania części usługi, dla której określono zapłatę. Jeżeli dla usługi ustalone są następujące po sobie terminy płatności, uznaje się ją za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się płatności, do momentu zakończenia jej świadczenia.

Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia jej świadczenia. Jeżeli przed zakończeniem wykonania usługi otrzymano część lub całość zapłaty, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą otrzymania zapłaty w odniesieniu do otrzymanej części.

Przykład 1.

Polska firma zapłaciła kontrahentowi za usługę w całości, przed jej wykonaniem. W takiej sytuacji polski nabywca jest zobowiązany do wykazania VAT należnego od importu usług z chwilą dokonania zapłaty.

Przykład 2.

Polska firma zapłaciła 50% wartości usługi zagranicznemu kontrahentowi. W takiej sytuacji nabywca zobowiązany jest do wykazania VAT należnego od importu usług w wysokości dokonanej przedpłaty, czyli 50% oraz resztę w dniu wykonania usługi.

Kurs przeliczeniowy faktur w walucie obcej

Zasady przeliczania kwot wyrażonych w walucie obcej reguluje art. 31a ustawy o VAT, z którego wynika, że kwoty wyrażone w walucie obcej wykazywane na fakturze przelicza się na złote według ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski kursu średniego waluty obcej na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień:

  • powstania obowiązku podatkowego lub

  • wystawienia faktury - jeżeli podatnik wystawia fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego.

Podatnik może również przeliczać kwoty te według ostatniego kursu wymiany opublikowanego przez Europejski Bank Centralny na ostatni dzień poprzedzający powstanie obowiązku podatkowego lub wystawienie faktury.

Informacja podsumowująca VAT-UE a import usług

Obowiązek składania informacji podsumowujących mają podatnicy podatku od towarów i usług zarejestrowani jako podatnicy VAT UE, jeżeli łącznie spełnią następujące warunki:

  • świadczą usługi opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju,

  • świadczone usługi są opodatkowane na terytorium państwa członkowskiego innym niż terytorium kraju zgodnie z ogólną regułą ustalania miejsca świadczenia zawartą w art. 28b ustawy o VAT,

  • nabywcami tych usług są podatnicy podatku od wartości dodanej lub osoby prawne niebędące takimi podatnikami, zidentyfikowane na potrzeby podatku od wartości dodanej,

  • świadczone usługi podlegają u nabywcy opodatkowaniu VAT (tzn. nie są to usługi zwolnione z opodatkowania VAT albo opodatkowane stawką 0%),

  • zobowiązanym do zapłaty podatku od wartości dodanej jest usługobiorca.

Należy podkreślić, że w informacji podsumowującej wykazuje się tylko te usługi, które polski podatnik wykona na rzecz podatnika z innego państwa członkowskiego i usługi te będą podlegały opodatkowaniu w innym niż Polska państwie UE. Podatnik nie wykazuje w informacji VAT-UE usług, które nabył od unijnych kontrahentów. Dlatego też należy uznać, iż import usług nie jest wykazywany w informacji podsumowującej.