Poradnik Przedsiębiorcy

Nieuczciwy kontrahent - jak zweryfikować uczciwość kontrahenta?

Zdarzyło Ci się podjąć współpracę z nieuczciwym kontrahentem? Jego zwlekanie z płaceniem zobowiązań sprawiło, że w firmie powstały zatory finansowe? Możesz się bronić przed takimi podmiotami, sprawdzając ich wiarygodność w rejestrach. Warto także postawić na odpowiednie zapisy w umowie oraz znać swoje prawo do ubiegania się o rekompensatę za długi, gdy trafi Ci się nieuczciwy kontrahent. Przeczytaj, jak sprawdzić kontrahenta, zanim nawiążesz z nim współpracę.

Nieuczciwy kontrahent – sprawdzenie firmy w rejestrach

Pierwszy krok, by zweryfikować uczciwość kontrahenta, to sprawdzenie, czy jest zarejestrowanym i aktywnym przedsiębiorcą. Możesz to zrobić za darmo w publicznych, ogólnodostępnych źródłach, takich jak:

  • Centralna Ewidencja I Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG) – to spis dotyczący osób fizycznych, które prowadzą jednoosobową działalność lub są wspólnikami spółki.
  • Krajowy Rejestr Sądowy – tu sprawdzisz spółki prawa handlowego np. spółki z o.o.
  • REGON (był obowiązkowy do 30 kwietnia 2018 r.) – tu znajdziesz spółki cywilne.

Żeby skorzystać z wyżej wymienionych rejestrów, musisz mieć podstawowe dane firmy, którą chcesz sprawdzić np. nazwę, numer NIP, KRS albo REGON. Jeśli nie znajdziesz informacji na temat firmy, to znak, że firma to nieuczciwy kontrahent.

Kolejnym miejscem, do którego możesz zajrzeć, jest portal podatkowy Ministerstwa Finansów, gdzie zobaczysz, czy kontrahent jest czynnym podatnikiem VAT oraz czy numer identyfikacji podatkowej NIP podany przez niego jest poprawny, uchylonym unieważniony lub czy istnieje.

Co znajdziesz w rejestrze dłużników BIG?

BIG, czyli Biuro Informacji Gospodarczej nazywane często rejestrem dłużników, to instytucja, która gromadzi dane gospodarcze na temat wiarygodności płatniczej osób fizycznych i przedsiębiorstw. Tu sprawdzisz, czy firma proponująca współpracę to nieuczciwy kontrahent. Zgodnie z przepisami z 13 listopada 2017 r. i 1 stycznia 2018 r. dotyczącymi zmian w udostępnianiu informacji gospodarczej i wymianie danych gospodarczych, wpisywanie dłużników do rejestrów BIG jest łatwiejsze. Z usług BIG może skorzystać każdy, np. składając odpowiedni wniosek, by sprawdzić wpis na swój temat.

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą lub reprezentujesz firmę, jednostkę samorządową albo inną instytucję, to żeby korzystać w pełni z danych zbieranych przez BIG, podpisujesz umowę określającą warunki współpracy z tą instytucją. Wynikają one z zapisów ustawy z dnia 9 kwietnia 2010 r. o udostępnianiu informacji gospodarczej i wymianie danych gospodarczych (Dz. U. Nr 81, poz.530). Biura informacji gospodarczych świadczą usługi odpłatnie, lecz warto zainwestować w taką współpracę, ponieważ uzyskany z BIG raport o kontrahencie to najlepsza metoda, by sprawdzić, czy dany podmiot to uczciwy albo nieuczciwy kontrahent.

Przedsiębiorca, by uzyskać informację na temat danego konsumenta, musi mieć jego zgodę. Osoba fizyczna również może sprawdzić informacje na temat danej firmy. W BIG można zweryfikować nie tylko podstawowe dane podmiotu jak np. NIP, nazwa, adres, PESEL, ale także informacje na temat długu – jego wysokości, daty powstania, działaniach podjętych przez dłużnika. Podsumowując, jeśli chcesz się dowiedzieć, czy Twój potencjalny kontrahent ma długi, wygeneruj o nim raportu BIG.

Zanim podpiszesz umowę z kontrahentem, przeczytaj dokładnie warunki związane z karą za niewywiązanie się ze zobowiązań i na zapis o jurysdykcji sądu w przypadku rozstrzygania potencjalnych sporów. Od 1 stycznia 2020 roku masz prawo do ubiegania się o wyższą niż do tej pory rekompensatę za długi: 40 euro za roszczenie do 5 tys. zł, 70 euro za roszczenie między 5 tys. zł a 50 tys. zł i 100 euro za roszczenie powyżej 50 tys. zł.