Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, określane jako PPWR, wprowadza jednolite zasady dotyczące projektowania, stosowania i zagospodarowania opakowań w e-commerce. Nowe regulacje obejmują swoim zakresem sprzedaż internetową i wymagają od przedsiębiorców zmiany podejścia do pakowania towarów. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się, jak nowe przepisy wpływają na opakowania w e-commerce oraz jakie kroki należy podjąć, aby przygotować swój sklep na nadchodzące zmiany prawne.
Opakowania w e-commerce po zmianach – nowe wymogi przy wysyłce towarów
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, określane jako PPWR, wprowadza jednolite na poziomie Unii zasady dotyczące projektowania, stosowania, oznakowania, ponownego użycia i zagospodarowania opakowań, obejmując swoim zakresem również opakowania wykorzystywane przy sprzedaży internetowej i innych formach sprzedaży na odległość. Przeczytaj poniższy artykuł i dowiedz się, jak nowe przepisy wpływają na sposób pakowania przesyłek w e-commerce i jakie działania przedsiębiorca powinien podjąć, aby przygotować sprzedaż internetową do kolejnych etapów zmian.
Jak przepisy PPWR zmieniają standardy dotyczące opakowania w e-commerce
Najważniejszą zmianą dla branży e-commerce jest odejście od traktowania opakowania wyłącznie jako technicznego elementu procesu logistycznego. W rozporządzeniu 2025/40 opakowanie jest przedmiotem samodzielnych wymogów regulacyjnych, a sposób jego zaprojektowania i wykorzystania może przesądzać o zgodności działalności przedsiębiorcy z prawem.
Szczególne znaczenie ma definicja „opakowania dla handlu elektronicznego”. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 PPWR jest nim opakowanie transportowe wykorzystywane do dostarczania produktów użytkownikowi końcowemu w kontekście sprzedaży przez internet lub za pośrednictwem innych środków sprzedaży na odległość.
PPWR nie ogranicza się do regulowania materiału, z którego wykonano opakowanie. Przepisy odnoszą się również do jego rozmiaru, konstrukcji, możliwości ponownego wykorzystania, sposobu oznakowania, identyfikowalności i wpływu na powstawanie odpadów. W rezultacie przedsiębiorca prowadzący sklep internetowy powinien patrzeć na opakowanie jako na element całego procesu zgodności regulacyjnej, a nie wyłącznie jako koszt materiału i usług kurierskich.
Jest to szczególnie ważne w modelach biznesowych, w których opakowanie jest projektowane przez sam sklep internetowy albo zamawiane pod własną marką. Status przedsiębiorcy w rozumieniu PPWR nie zawsze będzie bowiem odpowiadał potocznemu rozumieniu sprzedawcy. Rozporządzenie posługuje się odrębnymi pojęciami wytwórcy, producenta, importera, dystrybutora, podmiotu gospodarczego czy dostawcy usług realizacji zamówień. Prawidłowe ustalenie, w jakiej roli działa przedsiębiorca, jest zatem jednym z pierwszych etapów oceny obowiązków.
Od kiedy nowe przepisy mają zastosowanie
Rozporządzenie PPWR weszło w życie 11 lutego 2025 r., natomiast co do zasady stosuje się je od 12 sierpnia 2026 r. Nie oznacza to jednak, że wszystkie obowiązki dotyczące opakowań zaczęły obowiązywać właśnie tego dnia. PPWR zawiera wiele przepisów z odroczonymi terminami stosowania, a część konkretnych wymogów jest uzależniona od przyjęcia przez Komisję Europejską aktów wykonawczych lub delegowanych.
Dla przedsiębiorcy internetowego ma to zasadnicze znaczenie. Nie można bowiem przyjąć uproszczenia, zgodnie z którym od 12 sierpnia 2026 r. każde pudełko wysyłkowe musi natychmiast spełniać wszystkie wymagania przewidziane w PPWR. Jednocześnie przedsiębiorca nie powinien odkładać przygotowań do momentu, w którym każdy szczegół regulacji stanie się bezpośrednio egzekwowalny. PPWR wprowadza obowiązki dotyczące projektowania opakowań, oceny zgodności, dokumentacji i organizacji procesów, a kolejne wymogi będą wchodziły w życie etapami. W praktyce oznacza to konieczność traktowania 2026 r. jako momentu rozpoczęcia trwałej zmiany modelu zarządzania opakowaniami w e-commerce.
Pusta przestrzeń w paczce a nowe wymogi dotyczące opakowania w e-commerce
Jedną z najbardziej praktycznych zmian dotyczących e-commerce jest regulacja odnosząca się do tak zwanej pustej przestrzeni w opakowaniu. Dotychczas zbyt duże pudełko mogło być przede wszystkim problemem gospodarczym, ponieważ oznaczało wyższy koszt materiału, większą objętość przesyłki i niekiedy wyższy koszt transportu. Po wejściu w życie PPWR rozmiar opakowania staje się również kwestią zgodności z regulacjami środowiskowymi.
Art. 24 ust. 1 PPWR przewiduje, że do 1 stycznia 2030 r. lub trzy lata od wejścia w życie odpowiednich aktów wykonawczych, zależnie od tego, który termin będzie późniejszy, podmioty gospodarcze napełniające opakowania zbiorcze, transportowe lub opakowania dla handlu elektronicznego będą musiały zapewnić, aby maksymalny współczynnik pustej przestrzeni wynosił 50 proc.
Co istotne, PPWR wyraźnie wskazuje, że materiały wypełniające, między innymi ścinki papieru, poduszki powietrzne, folia bąbelkowa, wypełniacze z gąbki, pianki, wełna drzewna czy granulaty styropianowe, są traktowane jako pusta przestrzeń dla celów obliczenia współczynnika. Samo wypełnienie dużego kartonu materiałem amortyzującym nie rozwiązuje więc problemu z punktu widzenia przyszłego limitu.
Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorca już w 2026 r. musi stosować limit 50 proc. w rozumieniu art. 24 ust. 1. Komisja Europejska wyjaśniła, że metodologia obliczania współczynnika pustej przestrzeni zostanie określona w akcie wykonawczym, który ma zostać przyjęty przed 12 lutego 2028 r. Sam obowiązek z art. 24 ust. 1 jest zatem konstrukcyjnie związany z późniejszym etapem regulacji.
Dla przedsiębiorcy oznacza to jednak coś więcej niż konieczność oczekiwania na metodologię. Już dziś warto analizować rzeczywisty stosunek objętości produktów do objętości opakowań, ponieważ zmiana technologii pakowania, zakup kartonów w większej liczbie formatów lub automatyzacja procesu może wymagać czasu i nakładów inwestycyjnych.
Przykład 1
Sklep internetowy sprzedaje kosmetyki i obecnie wszystkie zamówienia wysyła w jednym rozmiarze kartonu, niezależnie od liczby produktów znajdujących się w paczce. Zamówienie obejmujące jeden niewielki produkt trafia więc do pudełka, w którym ponad połowę przestrzeni zajmuje papierowe wypełnienie chroniące produkt przed przemieszczaniem. Przedsiębiorca może nadal stosować takie rozwiązanie w okresie poprzedzającym rozpoczęcie stosowania limitu z art. 24 ust. 1 PPWR, ale powinien już uwzględnić przyszły obowiązek w projektowaniu systemu pakowania. Sam fakt zastosowania materiału wypełniającego nie spowoduje bowiem, że przestrzeń ta przestanie być traktowana jako pusta dla celów tego przepisu. Zasadne jest zatem przejście na kilka rozmiarów opakowań albo zastosowanie technologii pozwalającej dopasować wysokość lub objętość opakowania do rzeczywistego zamówienia.
Nie każde opakowanie wysyłkowe podlega tym samym zasadom
W praktyce e-commerce łatwo pomylić opakowanie handlowe, opakowanie zbiorcze, opakowanie transportowe i opakowanie dla handlu elektronicznego. PPWR wprowadza własną terminologię, która powinna być konsekwentnie stosowana w dokumentacji przedsiębiorcy.
Opakowanie handlowe jest opakowaniem zaprojektowanym tak, aby wraz z produktem stanowić jednostkę sprzedaży dla użytkownika końcowego w punkcie sprzedaży. Opakowanie zbiorcze ma natomiast stanowić w punkcie sprzedaży zestaw określonej liczby jednostek sprzedaży – niezależnie od tego, czy taki zestaw jest sprzedawany użytkownikowi końcowemu, czy służy jedynie ułatwieniu zaopatrywania punktów sprzedaży albo tworzeniu jednostek magazynowych lub dystrybucyjnych. Opakowanie transportowe służy z kolei ułatwieniu obsługi i transportu jednej lub większej liczby jednostek sprzedaży albo ich zestawu w celu zapobiegania uszkodzeniom. Opakowanie dla handlu elektronicznego stanowi szczególną kategorię opakowania transportowego wykorzystywanego do dostarczenia produktu użytkownikowi końcowemu w związku ze sprzedażą internetową lub inną sprzedażą na odległość.
Opakowanie pod własną marką może zmienić status przedsiębiorcy
Ryzyko regulacyjne jest szczególnie wysokie w modelu private label. Jeżeli przedsiębiorca zleca zaprojektowanie lub wyprodukowanie opakowania albo produktu w opakowaniu pod własną nazwą lub własnym znakiem towarowym, może zostać uznany za wytwórcę w rozumieniu PPWR. Rozporządzenie przewiduje w tym zakresie szczegółową regułę dotyczącą podmiotów będących mikroprzedsiębiorstwami i ich dostawców znajdujących się w tym samym państwie członkowskim.
Podobny problem występuje wtedy, gdy importer albo dystrybutor wprowadza opakowanie pod własną nazwą lub znakiem towarowym albo modyfikuje opakowanie w sposób mogący wpływać na jego zgodność z wymaganiami PPWR. Zgodnie z art. 21 PPWR taki importer lub dystrybutor jest wówczas uważany za wytwórcę i podlega obowiązkom przypisanym wytwórcy.
Dokumentacja techniczna będzie miała większe znaczenie
PPWR wprowadza mechanizm zgodności przypominający rozwiązania znane z innych regulacji produktowych. Wytwórca może wprowadzić do obrotu wyłącznie opakowanie zgodne z wymaganiami określonymi w odpowiednich przepisach rozporządzenia, a przed jego wprowadzeniem musi przeprowadzić procedurę oceny zgodności albo zapewnić jej przeprowadzenie oraz sporządzić dokumentację techniczną. Po wykazaniu zgodności sporządzana jest deklaracja zgodności UE.
Dokumentacja nie jest przy tym obowiązkiem wyłącznie formalnym. Ma umożliwić wykazanie, dlaczego przedsiębiorca uznaje dane opakowanie za zgodne z przepisami. Dokumentacja techniczna powinna zatem pozostawać spójna z rzeczywistym produktem, jego materiałami, konstrukcją oraz sposobem wykorzystania.
Identyfikowalność opakowań staje się obowiązkiem
Kolejnym elementem, który może mieć znaczenie dla sklepów internetowych, jest identyfikacja opakowania. Art. 15 ust. 5 PPWR przewiduje obowiązek zapewnienia przez wytwórców, aby opakowanie było opatrzone numerem typu, partii, numerem seryjnym lub innym elementem pozwalającym na jego identyfikację. Jeżeli wielkość lub charakter opakowania uniemożliwiają umieszczenie takiej informacji bezpośrednio na nim, odpowiednie informacje mogą być zawarte w dokumencie towarzyszącym produktowi.
Wytwórca powinien również wskazać na opakowaniu albo za pośrednictwem odpowiedniego kodu QR lub innego nośnika danych swoją nazwę, zarejestrowaną nazwę handlową lub znak towarowy oraz adres pocztowy i, jeżeli jest dostępny, elektroniczny sposób kontaktu.
Ograniczenia dotyczące materiałów mogą dotyczyć również opakowań e-commerce
PPWR nie reguluje wyłącznie wielkości kartonu. Rozporządzenie ustanawia także wymagania dotyczące składu materiałowego oraz substancji znajdujących się w opakowaniach. Szczególne znaczenie ma art. 5 dotyczący substancji potencjalnie niebezpiecznych. W odniesieniu do opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością PPWR przewiduje od 12 sierpnia 2026 r. ograniczenia dotyczące obecności substancji per- i polifluoroalkilowych, czyli PFAS, na poziomach określonych w rozporządzeniu.
Jeżeli sklep internetowy sprzedaje żywność, kosmetyki lub inne produkty, dla których opakowanie może mieć kontakt z produktem, analiza zgodności materiałowej nie może być ograniczona do kartonu zewnętrznego. Konieczne jest ustalenie, czy poszczególne warstwy opakowania, powłoki, kleje, folie lub inne komponenty spełniają wymagania odpowiednich przepisów.
Opakowanie powinno być możliwie lekkie, ale nie kosztem funkcjonalności
PPWR ustanawia szerszą zasadę ograniczania masy i objętości opakowań. Nie chodzi jednak o mechaniczne zmniejszanie każdego opakowania do najmniejszego możliwego rozmiaru. Opakowanie nadal musi spełniać swoje podstawowe funkcje, w szczególności chronić produkt, umożliwiać jego transport i zachowywać wymagany poziom bezpieczeństwa.
To ważne w e-commerce, ponieważ paczka jest poddawana wielu operacjom logistycznym. Zbyt cienki karton może zwiększyć ryzyko uszkodzenia produktu, a w konsekwencji prowadzić do dodatkowych wysyłek, reklamacji, zwrotów i powstawania kolejnych opakowań. Ocena zgodności powinna więc uwzględniać funkcję ochronną opakowania.
PPWR przewiduje przy tym wymagania dotyczące projektowania opakowań oraz ich efektywności. Wytwórca lub importer powinien oceniać opakowanie według kryteriów wydajności określonych w załączniku IV do rozporządzenia, a zgodność z wymaganiami ma być wykazywana w dokumentacji technicznej.
W konsekwencji przedsiębiorca nie powinien utożsamiać „ekologicznego opakowania” z samym zmniejszeniem gramatury. Z punktu widzenia prawa istotne będzie znalezienie takiego rozwiązania, które ogranicza zużycie materiału i odpady, ale jednocześnie zachowuje funkcjonalność opakowania.
Co powinien zrobić sprzedawca internetowy już teraz
PPWR nie zmienia sposobu pakowania przesyłek z dnia na dzień, ale wyznacza kierunek, w którym e-commerce będzie musiał podążać w kolejnych latach. Już dziś warto ustalić, w jakiej roli przedsiębiorca występuje w rozumieniu rozporządzenia – zwłaszcza przy opakowaniach pod własną marką – oraz uporządkować terminologię i dokumentację opakowań. Kolejnym krokiem jest przegląd stosowanych formatów kartonów i udziału wypełniaczy pod kątem przyszłego limitu pustej przestrzeni, a w przypadku żywności także składu materiałów mających kontakt z produktem. Stopniowe przygotowanie pozwoli uniknąć kosztownych zmian pod presją czasu, gdy kolejne wymogi PPWR zaczną być egzekwowane.
Polecamy:
