Przedsiębiorcy często finansują inwestycje z bezzwrotnego wsparcia. Jeśli zastanawiasz się, jak wygląda rozliczenie, gdy środek trwały zakupiony z dotacji stanowi podstawę wyposażenia firmy, musisz wziąć pod uwagę szereg przepisów podatkowych. Zrozumienie zasad amortyzacji i zaliczania wydatków do kosztów jest kluczowe dla prawidłowego rozliczenia księgowego.
Czy środek trwały zakupiony z dotacji stanowi koszt?
W nawiązaniu do art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2026 r. poz. 592, zwanej dalej ustawą o PDOF) podatnik może uznać poniesione wydatki za koszty uzyskania przychodów, jeżeli:
zostały poniesione przez podatnika,
posiadają związek przyczynowy z osiąganymi przychodami z działalności,
służą uzyskiwaniu, zabezpieczeniu przychodów z działalności,
nie występują w katalogu wydatków wyłączonych z kosztów uzyskania przychodów,
zostały właściwie udokumentowane,
nie zostały mu zwrócone w jakiejkolwiek formie (np. dofinansowanie).
Wpływ dotacji to przychód z działalności
Art. 14 ust. 2 pkt 2 ustawy o PIT wprost mówi, iż przychód z działalności gospodarczej to także wpływ dotacji, subwencji, dopłat oraz innych nieodpłatnych świadczeń otrzymanych na pokrycie kosztów działalności albo jako zwrot wydatków.
Jest jednak wyjątek od reguły.
Dotacje, subwencje, dopłaty i inne podobne dofinansowania przeznaczone na zakup albo wytworzenie we własnym zakresie środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nie stanowią przychodu z działalności gospodarczej.
W praktyce oznacza to, że wpływ dofinansowania przeznaczonego na nabycie środków trwałych nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym PIT (kwota otrzymanego dofinansowania). Skutkiem tego jest to, że przedsiębiorca nie może skorzystać ze zwolnienia dla tego uzyskanego dofinansowania.
Kolejny skutek jest taki, iż na mocy art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o PIT za koszty uzyskania przychodu nie uznaje się m.in. wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów) otrzymanych ze środków unijnych (np. z dotacji z UE).
O dotacji zwolnionej z PIT
Bardzo wiele dofinansowań, czy to unijnych, czy pochodzących z krajowych środków, może korzystać ze zwolnień z opodatkowania podatkiem PIT. Zwolnienia te są wymienione w art. 21 ust. 1 ustawy o PIT (wpływ dofinansowania jest zwolniony z opodatkowania podatkiem PIT).
Kolejna kwestia jest taka, że gdy otrzymany wpływ dofinansowania jest zwolniony z opodatkowania podatkiem PIT, wówczas wydatki pokryte tym dofinansowaniem nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
Niemniej należy przypomnieć, że jeżeli część tego dofinansowania przeznaczona jest na zakup środków trwałych, wówczas ta część nie może korzystać ze zwolnienia z opodatkowania PIT.
Co więcej, odpisy amortyzacyjne od środków trwałych sfinansowanych dotacją w części sfinansowanej tą dotacją nie będą stanowiły kosztów uzyskania przychodów.
Jest jednak pewien wyjątek.
Jednorazowe dofinansowanie z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej
W powyższym art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o PIT wymieniono konkretne zwolnienia z opodatkowania PIT. Natomiast nie ma tam otrzymanego dofinansowania z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej.
Po pierwsze wpływ dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej korzysta ze zwolnienia z PIT na mocy art. 21 ust. 1 pkt 121a ustawy o PIT.
Po drugie z tego zwolnienia podatnik nie może zrezygnować (brak jest regulacji umożliwiającej rezygnację).
A zatem nawet nie ma możliwości zrezygnowania ze zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 121a ustawy o PIT (brak możliwości uznania wpływu dofinansowania z Urzędu Pracy jako przychodu podlegającego opodatkowaniu PIT) po to, aby móc ująć odpisy amortyzacyjne w kosztach uzyskania przychodów.
Po trzecie z uwagi na wyjątek – brak ograniczenia w art. 23 ust. 1 pkt 56 ustawy o PIT – podatnik ma prawo ująć wydatki sfinansowane dotacją z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej w kosztach uzyskania przychodów.
Wydatki na zakup wyposażenia, materiałów podstawowych czy towarów handlowych (oprócz majątku trwałego) sfinansowane z ww. dofinansowania mogą stanowić koszt uzyskania przychodu.
W tym miejscu należy jednak wspomnieć o przeznaczeniu części lub całości tego dofinansowania na nabycie środka trwałego.
Środek trwały zakupiony z dofinansowania z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej
Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 45 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów odpisów z tytułu zużycia środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych dokonywanych według zasad określonych w art. 22a-22o od tej części ich wartości, która odpowiada poniesionym wydatkom na nabycie lub wytworzenie we własnym zakresie tych środków lub wartości niematerialnych i prawnych, odliczonym od podstawy opodatkowania podatkiem dochodowym albo zwróconym podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
Jeżeli środek trwały został w całości sfinansowany ze środków unijnego lub krajowego dofinansowania, wówczas kosztem uzyskania przychodu nie będą naliczone od jego wartości początkowej odpisy amortyzacyjne.
W przypadku, jeśli środek trwały został częściowo zakupiony z dotacji, a częściowo ze środków własnych, to do kosztów firmowych można zaliczyć jedynie proporcjonalną część odpisów amortyzacyjnych przypadających na część sfinansowaną z własnych środków.
Przykład 1.
Przedsiębiorca jest czynnym podatnikiem VAT. Nabył komputer o wartości 12.000 zł netto sfinansowany z dotacji z UE w wysokości 5.000 zł, a w pozostałej części (7.000 zł) ze środków własnych. Czy w takim wypadku odpisy amortyzacyjne będą stanowić koszt firmowy?
Odpisy amortyzacyjne liczone od wartości 7.000 zł będą stanowiły koszty uzyskania przychodów. Natomiast odpisy liczone od pozostałej wartości początkowej 5.000 zł nie będą mogły być ujęte w kosztach uzyskania przychodów.
Przykład 2.
Przedsiębiorca otrzymał jednorazowe dofinansowanie z Urzędu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. Z tych środków nabył do działalności samochód osobowy o wartości 35.000 zł. Czy ustalone odpisy amortyzacyjne od wartości początkowej auta będzie mógł zaliczyć do kosztów działalności?
Nie, w przypadku zakupu środków trwałych w pełni sfinansowanych z ww. dotacji przedsiębiorca nie może ująć w kosztach uzyskania przychodów naliczonych odpisów amortyzacyjnych.
To, że odpisy amortyzacyjne nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu dla przedsiębiorcy, nie zwalnia go z ich naliczania. Oznacza to, że odpisy amortyzacyjne muszą być naliczane zgodnie z odpowiednią dla danego środka trwałego stawką i metodą amortyzacji, nawet jeśli są sfinansowane z dotacji.
Dotacja de minimis a koszt uzyskania przychodu
Dotacja de minimis dotyczy wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw. Pomoc de minimis to zwrotne oraz bezzwrotne dofinansowania, które mogą przybrać formę m.in.:
pokrycia inwestycji,
dofinansowania szkoleń,
umorzenia odsetek ZUS,
umorzenia zobowiązań podatkowych,
gwarancji kredytowych.
Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (UE) 2023/2831 limit pomocy de minimis w 2026 roku wynosi 300.000 EUR brutto i odnosi się do jednego przedsiębiorstwa w okresie 3 kolejnych lat.
Jednorazowa amortyzacja de minimis stanowi ulgę, dzięki której mali podatnicy lub nowi przedsiębiorcy mają możliwość zwiększenia limitu jednorazowej amortyzacji środków trwałych do limitu rocznego 50.000 EUR.
Więcej na temat amortyzacji jednorazowej w ramach pomocy de minimis znajduje się w artykule: Amortyzacja jednorazowa - ulga dla firm de minimis.
Jeżeli otrzymana pomoc de minimis została przyznana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20.04.2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 214), to nie będzie ona stanowić przychodu opodatkowanego podatkiem dochodowym. Jednak wydatki sfinansowane w ramach pomocy de minimis przyznanej z PUP będą stanowić koszt uzyskania przychodu, o ile nie są to środki trwałe.
Potwierdzeniem powyższego jest stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z dnia 12.03.2025 r. o sygn. 0112-KDIL2-2.4011.30.2025.3.MW – „ […] Z opisu sprawy wynika, że jako osoba bezrobotna otrzymała Pani na podstawie zawartej umowy z Urzędem Pracy jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej. Jak wskazała Pani w uzupełnieniu sprawy, środki zostały przyznane Pani na podstawie m.in. przepisów ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - w szczególności art. 46 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Przyznane środki po rozpoczęciu działalności przeznaczyła Pani na zakup sprzętu elektronicznego (laptopa, telefonu, klawiatury itp.), wyposażenia niezbędnego do prowadzenia działalności gospodarczej oraz usług związanych z działalnością firmy. Żaden z tych wydatków nie będzie zaliczony do środków trwałych ani wartości niematerialnych i prawnych. Wydatki dokonane na zakup sprzętu oraz wyposażenia nie przekraczają kwoty 10 000 zł. Prowadzona przez Panią działalność gospodarcza jest opodatkowana na zasadach ogólnych - skala podatkowa.
Dlatego też otrzymane przez Panią środki na podjęcie działalności gospodarczej przeznaczone na zakup sprzętu elektronicznego, niezbędnego wyposażenia oraz usług pozwalających na wykonywanie Pani działalności gospodarczej stanowią przychód ze źródła działalność gospodarcza, jednak na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 121 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód ten jest zwolniony od opodatkowania.
Stąd - sfinansowanie zakupu sprzętu elektronicznego, wyposażenia oraz usług związanych z Pani działalnością, które nie zostało zaliczone do środków trwałych, ze środków przyznanych z urzędu pracy osobie bezrobotnej na podjęcie działalności gospodarczej nie wyklucza możliwości zaliczenia tych wydatków do kosztów uzyskania przychodów, mimo że przyznane środki korzystają ze zwolnienia z opodatkowania na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 121 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepis ten nie został bowiem wymieniony w art. 23 ust. 1 pkt 56 tej ustawy. Dlatego też poniesione przez Panią wydatki na zakup sprzętu elektronicznego, wyposażenia oraz usług niezbędnych do prowadzenia działalności gospodarczej, sfinansowane ze środków otrzymanych z dotacji z Urzędu Pracy może Pani bezpośrednio zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów prowadzonej działalności gospodarczej. […]”.
Natomiast jeżeli pomoc de minimis nie została przyznana na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, tylko z funduszu unijnego, to wydatki sfinansowane z dofinansowania nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu.
Przykład 3.
Przedsiębiorca otrzymał z Urzędu Pracy jednorazowe środki na podjęcie działalności gospodarczej współfinansowane ze środków Unii Europejskiej.
W zaświadczeniu o pomocy de minimis zostało wskazane, że wsparcie zostało przyznane na podstawie art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Za te fundusze pan Jacek zakupił materiały, wyposażenie, towary handlowe oraz środki trwałe do działalności. Czy będą mogły one zostać ujęte w kosztach firmy?
W przypadku gdy dotacja została przyznana na podstawie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, to wydatki związane z zakupem materiałów, towarów handlowych i wyposażenia będą stanowić koszt uzyskania przychodu, natomiast naliczone odpisy amortyzacyjne od zakupionych środków trwałych kosztem nie będą.
Podsumowując, nabywając środek trwały sfinansowany z dotacji, podatnik powinien liczyć się z tym, że naliczone od niego odpisy amortyzacyjne nie będą stanowić kosztu uzyskania przychodu, niezależnie od tego, czy była to dotacja z PUP, czy z UE.