Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to forma opodatkowania, której wybór wiąże się z koniecznością dopełnienia określonych obowiązków wobec fiskusa. Zazwyczaj wystarczy złożyć stosowną aktualizację we wpisie CEIDG, jednak problemy techniczne mogą sprawić, że zgłoszenie nie dotrze do urzędu skarbowego. W takich okolicznościach kluczowa staje się kwestia, czy przedsiębiorca może nadal stosować ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli mimo luki w rejestrze konsekwentnie opłacał podatek właśnie w ten sposób.
Wybór ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – zasady ogólne
Na wstępie przypomnijmy, że w myśl art. 9a ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, jakim jest pozarolnicza działalność gospodarcza, są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Stosownie do art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne sporządzone na piśmie oświadczenie o wyborze opodatkowania przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych na dany rok podatkowy podatnik składa naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu według miejsca zamieszkania podatnika, a w przypadku przedsiębiorstwa w spadku - według ostatniego miejsca zamieszkania zmarłego przedsiębiorcy, do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym osiągnął pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód osiągnął w grudniu roku podatkowego.
Zgodnie z art. 9 ust. 1a ww. ustawy podatnik może złożyć oświadczenie, na piśmie, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych lub złożyć oświadczenie o wyborze opodatkowania na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym, przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 1.
Natomiast w myśl art. 9 ust. 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne dokonany wybór formy opodatkowania, o którym mowa w ust. 1, dotyczy również lat następnych, chyba że w kolejnych latach podatnik w terminie określonym w ust. 1 złoży oświadczenie na piśmie właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego o rezygnacji z tej formy opodatkowania albo oświadczenie o wyborze opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności gospodarczej na zasadach określonych w art. 30c ustawy o podatku dochodowym, w terminie określonym w art. 9a ust. 2 tej ustawy.
Jak stanowi natomiast art. 9 ust. 1c analizowanej ustawy, oświadczenia, o których mowa odpowiednio w ust. 1-1b, podatnik może złożyć na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 marca 2018 r. o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy.
WSA w Krakowie w wyroku z dnia 24.04.2026 r. I SA/Kr 157/26 wskazał, że przepis art. 9 ust. 1 ww. ustawy zakreśla termin materialny. Jego upływ powoduje, że podatnicy, którzy nie złożą na czas we właściwej formie oświadczenia o wyborze ryczałtowego sposobu opodatkowania dochodów z pozarolniczej działalności, bezpowrotnie tracą w danym roku podatkowym możliwość skorzystania z tej formy opodatkowania.
Brak skutecznej zmiany w CEIDG a ryczałt od przychodów ewidencjonowanych
Zarówno przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak i ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne nie określają urzędowego wzoru takiego oświadczenia ani innych wymogów co do jego formy. Z oświadczenia tego ma natomiast jednoznacznie wynikać, jakiego wyboru dokonał podatnik.
W tym miejscu wskażmy, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne podatnicy są obowiązani za każdy miesiąc obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 następnego miesiąca, a za miesiąc grudzień - w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku podatkowego.
Dlatego też w przypadku, gdy podatnik dokonał wpłaty ryczałtu w ustawowym terminie przewidzianym dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania i z opisu dokonanej wpłaty (np. tytułu przelewu) wynikało, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczyła płatność, to taki dowód wpłaty może zostać uznany za złożenie oświadczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.
Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 29.07.2026 r., nr 0112-KDIL2-2.4011.559.2026.4.AA, analizował przypadek podatnika, który nie złożył skutecznego zawiadomienia o wyborze ryczałtu w CEIDG, jednak w ustawowym terminie dokonał wpłaty miesięcznej kwoty ryczałtu. W uzasadnieniu czytamy:
„ Z przedstawionego przez Pana opisu sprawy wynika, że skuteczne oświadczenie o wyborze formy opodatkowania złożył Pan natomiast w 2025 r., ponieważ pierwszy przychód osiągnął Pan 7 stycznia 2025 r., a 20 lutego 2025 r. - czyli w ustawowym terminie dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania - dokonał Pan przelewu na poczet ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do urzędu skarbowego, opisując ten przelew jako zaliczka na zryczałtowany podatek dochodowy.”
Zgodnie zatem z najnowszym stanowiskiem fiskusa podatnik nie traci prawa do ryczałtu – nawet jeżeli nie dokona zawiadomienia o wyborze takiej formy w CEIDG – o ile dokona wpłaty ryczałtu na właściwy rachunek.
W tym zakresie warto również posiłkować się wyrokiem NSA z dnia 22.02.2024 r. II FSK 710/21, gdzie sąd podał, że wymóg pisemności jest dochowany, gdy tekst zawarty został w tytule przelewu skierowanego do organu podatkowego. Wskazanie w tytule przelewu oznaczenia formy opodatkowania spełnia warunek pisemności oświadczenia o wyborze danej formy opodatkowania.
Identycznie wypowiedział się Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 27.12.2024 r., nr 0113-KDIPT2-1.4011.805.2024.1.RK:
„ Uzyskał Pan wyjaśnienie, że z informacji dostępnych w systemie CEiDG wynika, że nie zgłosił Pan formy opodatkowania ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. Jest Pan przekonany, że na etapie składania wniosku o wpis do CEiDG w 2022 r. zaznaczył Pan wybraną formę opodatkowania ryczałtem, choć w złożonych wnioskach w CEiDG nie jest to odzwierciedlone. Od początku aż do chwili obecnej opłaca Pan należne zaliczki wg zasad obowiązujących w ryczałcie.
Mając na uwadze przedstawiony opis sprawy i powołane wyżej przepisy prawa stwierdzić należy, że dokonał Pan w terminie pierwszej wpłaty ryczałtu i z opisu dokonanej wpłaty wynika, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczyła płatność, wobec tego powyższa pierwsza wpłata ryczałtu stanowiła skuteczne złożenie przez Pana oświadczenia o wyborze ryczałtu.”
Biorąc zatem pod uwagę powyższe stanowisko fiskusa oraz sądów administracyjnych, można postawić tezę, że nieskuteczne złożenie oświadczenia o wyborze ryczałtu poprzez CEIDG (na skutek błędu systemu) nie powoduje utraty prawa do tej formy opodatkowania, o ile podatnik dopełnił obowiązku podatkowego i w ustawowym terminie dokonał wpłaty ryczałtu na właściwy rachunek bankowy.
