Prezenty ślubne to nieodzowny element każdej uroczystości ślubnej. Mogą nimi być nie tylko środki pieniężne, ale i bardzo różne rzeczy lub usługi. Podatnicy, otrzymując prezenty, rzadko kiedy zastanawiają się, czy będzie to w jakikolwiek sposób opodatkowane.
Prezenty ślubne – kiedy zwolnione z podatku?
Jeśli nowożeńcy otrzymają drobne prezenty, np. kwiaty, książki, inne upominki lub niewielkie kwoty, nie muszą uiszczać od tych podarunków podatku.
Natomiast, gdy wartość wszystkich otrzymanych prezentów, przekazanych w ciągu 5 lat, przekroczy ustalony limit, wówczas małżonkowie będą musieli zgłosić ten fakt w urzędzie skarbowym.
Przepisy nie definiują w szczególny sposób prezentu ślubnego. Organy podatkowe stoją na stanowisku, iż jest to darowizna w rozumieniu art. 888 Ustawy z 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny. Oznacza to, że zastosowanie znajdują przepisy Ustawy z 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn.
Obowiązek podatkowy przy otrzymaniu prezentów ślubnych
Obowiązek opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn powstaje z chwilą wykonania darowizny. Obowiązkiem tym objęty jest obdarowany.
W przypadku środków pieniężnych będzie to moment ich otrzymania, natomiast przy rzeczach – chwila wydania przedmiotu obdarowanemu.
Nie każdy prezent powoduje jednak konieczność zapłaty podatku od spadków i darowizn. Kluczowe znaczenie mają dwie okoliczności:
- stopień pokrewieństwa między darczyńcą i obdarowanym,
- wartość darowizn otrzymanych od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających rok ostatniego nabycia.
Jakie są limity?
Jak już zostało wcześniej wspomniane, to, czy podatek będzie trzeba zapłacić, zależy od stopnia pokrewieństwa. Wysokość podatku od spadków i darowizn ustalana jest bowiem na podstawie grupy podatkowej, do której należą strony. Jeśli kwota prezentu przekroczy limit wskazany w tabelce, wówczas informację o tym należy złożyć do urzędu skarbowego na odpowiednim formularzu.
Grupa podatkowa | Kwota darowizny, powyżej, której podlega opodatkowaniu | Formularz, jaki należy złożyć do Urzędu Skarbowego po przekroczeniu |
I grupa podatkowa: małżonek, wstępni (rodzice, dziadkowie, pradziadkowie), zstępni (dzieci, wnuki, prawnuki), pasierb, rodzeństwo, ojczym, macocha, zięć, synowa, teściowie. | 36 120 zł | SD-3 lub SD-Z2 |
II grupa podatkowa: zstępni rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępni małżonków pasierbów, małżonkowie rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonkowie rodzeństwa małżonków, małżonkowie innych zstępnych. | 27 029 zł | SD-3 |
III grupa podatkowa: Pozostałe osoby np. pracodawca, niespokrewniona matka chrzestna. | 5733 zł | SD-3 |
Darowizna w 0 grupie podatkowej bez konieczności zapłaty podatku
Najbliższa rodzina może skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku na podstawie art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Dotyczy ono m.in.:
- rodziców,
- dzieci,
- dziadków,
- wnuków,
- rodzeństwa,
- pasierbów,
- ojczyma,
- macochy.
Warunkiem zwolnienia jest:
- zgłoszenie darowizny do urzędu skarbowego na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od jej otrzymania, jeżeli przepisy wymagają zgłoszenia,
- udokumentowanie przekazania pieniędzy przelewem, przekazem pocztowym lub wpłatą na rachunek bankowy obdarowanego, gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne.
Należy mieć na względzie, że spełnienie tych warunków jest konieczne jedynie wtedy, gdy wartość darowizny przekracza ustawowo określoną kwotę – 36 120 zł, otrzymaną w ciągu 5 lat od jednej osoby.
Jeśli jednak przekroczona została wspomniana wyżej kwota darowizny z grupy podatkowej 0 i nie zostało złożone zawiadomienie w ciągu 6 miesięcy, konieczna jest zapłata podatku. W takiej sytuacji do urzędu skarbowego składa się formularz SD-3 z obliczonym do uregulowania podatkiem.
Wartościowy prezent od szefa
Z racji ślubu pracownika bywa, że szef chce obdarować go szczodrym prezentem. Jednak pracodawca zaliczany jest do III grupy podatkowej. W związku z tym od takiego prezentu nowożeńcy będą musieli odprowadzić podatek od darowizny, jeżeli łączna wartość prezentu przekroczy 5733 zł (przy założeniu, że w ostatnich 5 latach pracownik nie otrzymał darowizny od szefa).
Jeśli natomiast ustawowy limit kwoty zostanie przekroczony, należy powiadomić o tym urząd skarbowy. W tym celu wypełnia się formularz SD-3, który należy złożyć w ciągu miesiąca.
Jest inne wyjście z tej sytuacji. W celu uniknięcia wysokiej stawki podatku pracodawca może przekazać pracownikowi prezent ślubny w ramach premii, która powiększy jego wypłatę. W takiej sytuacji, zgodnie z przepisami, będzie to traktowane jako przychód ze stosunku pracy i wystąpi opodatkowanie oraz oskładkowanie zgodne z przepisami.
Kosztowny zakup za pieniądze z prezentów
W razie kontroli organ podatkowy może żądać wyjaśnień dotyczących źródła środków, wysokości otrzymanych darowizn oraz dokumentów potwierdzających ich przekazanie.
Kluczowe znaczenie będą miały w tym przypadku:
- potwierdzenia przelewów,
- umowy darowizny,
- dowody wpłat,
- oświadczenia stron, jeżeli pozostają spójne z pozostałym materiałem dowodowym.
Organy podatkowe wielokrotnie wskazywały, że zwolnienie przewidziane w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn ma charakter warunkowy. W przypadku darowizn pieniężnych konieczne jest udokumentowanie przekazania środków w sposób określony w ustawie.
Potwierdza to m.in. stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej z 12 kwietnia 2024 roku (sygn. 0111-KDIB2-3.4015.29.2024.2.BD), w której podkreślono znaczenie prawidłowego udokumentowania przekazania środków pieniężnych dla zastosowania zwolnienia z art. 4a ww. ustawy.
Natomiast w jednej z ciekawszych interpretacji indywidualnych z 19 sierpnia 2026 roku (sygn. 0111-KDWB.4015.34.2026.1.HK) Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej wskazał, że:
Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w najbliższym czasie zawrze Pan związek małżeński. Wraz z żoną będą Państwo podlegać ustrojowi ustawowej wspólności majątkowej. Z okazji ślubu i wesela otrzymają Państwo od zaproszonych gości (członków Pana rodziny, rodziny Pana żony oraz osób niespokrewnionych z Państwem) prezenty w postaci gotówki wręczanej w kopertach „do ręki”. Środki te wejdą w skład Państwa majątku wspólnego. Oznacza to, że darowizna od każdego z gości przypadnie w połowie na Pana, a w połowie Pana żonie. Po weselu zamierzają Państwo wspólnie wpłacić zebraną w ten sposób gotówkę na rachunek bankowy. Będą Państwo dysponować dokładną, imienną listą darczyńców (gości weselnych) wraz z przypisanymi do nich kwotami darowizn, zachowaną w Państwa dokumentach. Wartość darowizny otrzymanej przez Pana od któregokolwiek z gości (czyli połowa kwoty z danej koperty) – po zsumowaniu z ewentualnymi innymi darowiznami otrzymanymi od tej samej osoby w roku, w którym nastąpi nabycie, oraz w okresie 5 lat poprzedzających ten rok – nie przekroczy kwoty wolnej od podatku przypisanej do danej grupy podatkowej, do której darczyńca jest zaliczany względem Pana.
Mając na uwadze powyższe, wskazać należy, że opisane we wniosku nabycie przez Pana gotówki w prezencie od gości weselnych nie będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn i nie będzie wiązało się z żadnym obowiązkiem zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego – jeżeli istotnie wartość darowizn doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby (gościa weselnego) w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok, nie przekroczy kwot określonych w art. 9 ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność wpłaty otrzymanej gotówki na konto bankowe.
Udokumentowaniem otrzymanych darowizn – jak słusznie Pan twierdzi – może być imienna lista darczyńców ze wskazaniem grupy podatkowej/stopnia pokrewieństwa oraz otrzymanej kwoty.
Na koniec warto wskazać jeszcze na uchwałę siedmiu sędziów NSA z 20 marca 2023 roku (sygn. III FPS 3/22). Stwierdzono w niej, iż warunki zastosowania zwolnienia przewidzianego w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn należy interpretować zgodnie z ich celem, jednak obowiązek właściwego udokumentowania przekazania środków pieniężnych pozostaje jednym z podstawowych elementów umożliwiających skorzystanie z preferencji podatkowej.