Opodatkowanie VAT organizacji turnusów rehabilitacyjnych – kiedy możliwe jest zwolnienie?

Prawidłowe opodatkowanie VAT organizacji turnusów rehabilitacyjnych wymaga znajomości aktualnych przepisów. Kluczowe jest ustalenie, czy świadczenie tego typu usług podlega opodatkowaniu, czy też można zastosować zwolnienie z VAT. W artykule wyjaśniamy, od czego to zależy i jakie warunki należy spełnić.

Opodatkowanie VAT organizacji turnusów rehabilitacyjnych

W pierwszej kolejności należy sięgnąć do treści Ustawy z 27 sierpnia o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (dalej: ustawa), gdzie w art. 10 czytamy, że: do podstawowych form aktywności wspomagającej proces rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych zalicza się uczestnictwo tych osób w:

1. warsztatach terapii zajęciowej, zwanych dalej „warsztatami”,
2. turnusach rehabilitacyjnych, zwanych dalej „turnusami”.

Stosownie do art. 10c ust. 1 ustawy: turnus oznacza zorganizowaną formę aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku, której celem jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań, a także przez udział w innych zajęciach przewidzianych programem turnusu.

Zgodnie z art. 10c ust. 2 ustawy: turnusy mogą być organizowane:

1. przez osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, osoby prawne i inne jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które prowadzą co najmniej przez 2 lata działalność na rzecz osób niepełnosprawnych i uzyskały wpis do rejestru organizatorów prowadzonego przez wojewodę, zwane dalej „organizatorem turnusów”,
2. wyłącznie w ośrodkach, które uzyskały wpis do rejestru ośrodków prowadzonego przez wojewodę – z wyłączeniem turnusów organizowanych w formie, o której mowa w ust. 5 pkt 2, z zastrzeżeniem ust. 3.

W myśl art. 10d ust. 1 ustawy: wojewoda prowadzi rejestr ośrodków oraz rejestr organizatorów turnusów i dokonuje wpisu do tych rejestrów na okres 3 lat po spełnieniu przez ośrodek lub organizatora turnusów warunków określonych zgodnie z ust. 8 pkt 3.

Zwolnienie od podatku VAT organizacji turnusów rehabilitacyjnych

Czynność polegająca na organizacji turnusów rehabilitacyjnych stanowi odpłatne świadczenie usługi. Jednakże zarówno w treści Ustawy z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT), jak i w przepisach wykonawczych do niej, ustawodawca przewidział opodatkowanie niektórych czynności stawkami obniżonymi lub zwolnienie od podatku.

W pierwszej kolejności wskażmy, że stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy o VAT: zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

W myśl art. 43 ust. 1 pkt 18a ustawy o VAT: zwalnia się od podatku usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, świadczone na rzecz podmiotów leczniczych na terenie ich przedsiębiorstw, w których wykonywana jest działalność lecznicza.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 19 ustawy o VAT zwolnieniu podlegają również: usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, świadczone w ramach wykonywania zawodów:

1. lekarza i lekarza dentysty,
2. pielęgniarki i położnej,
3. medycznych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 Ustawy z 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej,
4. psychologa.

Stosownie do art. 43 ust. 1 pkt 19a ustawy o VAT zwolnieniu od tego podatku podlega także: świadczenie usług, o których mowa w pkt 18 i pkt 19, jeżeli usługi te zostały nabyte przez podatnika we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej od podmiotów, o których mowa w pkt 18 i pkt 19.

Zwolnieniu z podatku podlegają opieka szpitalna i medyczna oraz ściśle z nimi związane czynności, realizowane przez podmioty prawa publicznego lub – na porównywalnych warunkach socjalnych – przez szpitale, ośrodki medyczne, diagnostyczne i inne uznane placówki o podobnym charakterze. Zwolnienie obejmuje również opiekę medyczną świadczoną w ramach zawodów medycznych i paramedycznych, określonych przez zainteresowane państwa członkowskie.

Następnie należy zwrócić uwagę na treść Rozporządzenia Ministra Finansów z 20 grudnia 2013 roku w sprawie zwolnień od podatku od towarów i usług oraz warunków stosowania tych zwolnień (dalej: rozporządzenie).

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia: zwalnia się od podatku usługi turnusów rehabilitacyjnych w rozumieniu Ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych świadczone na zasadach określonych w tej ustawie oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane przez podmioty inne niż wymienione w art. 43 ust. 1 pkt 18 ustawy.

Stosownie do § 3 ust. 8 rozporządzenia: zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, stosuje się do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi dokonywanych przez podmioty świadczące usługi podstawowe.

Zgodnie z § 3 ust. 9 rozporządzenia: zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, nie mają zastosowania do dostawy towarów lub świadczenia usług ściśle związanych z usługami podstawowymi, jeżeli:

1. nie są one niezbędne do wykonania usługi podstawowej, zwolnionej zgodnie z ust. 1 pkt 13, 14, 18 i 19, lub
2. ich głównym celem jest osiągnięcie dodatkowego dochodu przez podatnika, przez konkurencyjne wykonywanie tych czynności w stosunku do podatników niekorzystających z takiego zwolnienia.

W tym miejscu warto przywołać treść interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 18 czerwca 2020 roku (nr 0111-KDIB3-2.4012.318.2019.1.AZ):

Jak wskazano w opisie stanu faktycznego, Wnioskodawca jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT. Przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest m.in. świadczenie usług turystyki. W ramach działalności Wnioskodawca przyjmuje zlecenia na zorganizowanie turnusów rehabilitacyjnych na rzecz osób niepełnosprawnych wraz z opiekunami (upośledzenia umysłowe, niepełnosprawność ruchowa, schorzenia wymagające diety). Wnioskodawca zapewnia we własnym zakresie noclegi, wyżywienie, kadrę terapeutyczną. Usługi polegające na organizowaniu turnusów rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych są turnusami rehabilitacyjnymi w rozumieniu ustawy o rehabilitacji. Turnusy odbywają się w Ośrodkach Wnioskodawcy wpisanych do rejestrów ośrodków, prowadzonych przez Wojewodów na podstawie art. 10d ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny oraz powołane przepisy należy stwierdzić, że usługi świadczone przez Wnioskodawcę polegające na organizowaniu turnusów rehabilitacyjnych dla osób niepełnosprawnych korzystają ze zwolnienia od podatku VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia.

Podsumowując, jeżeli usługi polegające na organizowaniu turnusów rehabilitacyjnych dla osób z niepełnosprawnościami są turnusami rehabilitacyjnymi w rozumieniu Ustawy z 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, to nie trzeba odprowadzać podatku należnego VAT z uwagi na zwolnienie podatkowe.