Sprzedaż środka trwałego a składka zdrowotna w 2022 roku

Nasz ekspert:
Artykuły autora

Wielkość tekstu:

Wpłynęły już do rządu pierwsze obciążenia podatkowe obliczone zgodnie z Polskim Ładem. Największym z nich okazały się składki zdrowotne, które liczone są od podstawy ustalonej w inny sposób niż dla podatku dochodowego. Dlatego też wprowadzone zostały kolejne zmiany, które umożliwiają podatnikom ujmowanie różnic remanentowych w wyliczeniu podstawy, jak również nieujmowanie w niej części dochodu ze sprzedaży środków trwałych. Sprzedaż środka trwałego a składka zdrowotna to zagadnienie, które zostanie omówione w artykule.

KPIR – sprzedaż środka trwałego a składka zdrowotna 2022

Na początku ustalania podstawy składki zdrowotnej nie uwzględniono sytuacji, w której podatnik „X” lat temu wprowadził do majątku firmowego środek trwały i teraz po wejściu przepisów podatkowych związanych ze składką zdrowotną chciałby dokonać jego sprzedaży. Dochodziło w tym wariancie do sytuacji, gdy należało odprowadzić składkę zdrowotną od dochodu powiększonego właśnie o dokonaną sprzedaż środka trwałego, mimo iż w podstawie wyliczenia składki zakup nigdy nie był brany pod uwagę. Stąd wprowadzona została ustawa o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw, która uregulowała tę kwestię.

Art. 35 ustawy o zmianie ustawy – Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw

W przypadku ustalania dochodu, o którym mowa w art. 81 ust. 2 i 2c ustawy zmienianej w art. 10, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, od przychodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, dochód ustalony z uwzględnieniem art. 24 ust. 2 zdanie drugie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie jest powiększany o odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed dniem 1 stycznia 2022 roku.

Czyli reasumując, dochód z odpłatnego zbycia środków trwałych nie będzie powiększany o odpisy amortyzacyjne zaliczone do kosztów uzyskania przychodów przed 1 stycznia 2022 roku, co oznacza, że:

  • jeśli środek trwały jest całkowicie zamortyzowany, to do dochodu dla celów składki zdrowotnej dodawana jest różnica między kwotą sprzedaży a wartością umorzoną środka trwałego (ujętą w kosztach w formie odpisów amortyzacyjnych);

  • jeśli środek trwały jest niezamortyzowany, to do dochodu dla celów składki zdrowotnej dodawana jest różnica między kwotą sprzedaży a wartością umorzoną środka trwałego (ujętą w kosztach w formie odpisów amortyzacyjnych) powstałą do końca 2021 roku. Oczywiście w tym przypadku zachowana jest zasada ujęcia niezamortyzowanej części na dzień sprzedaży w kosztach.

Aby dobrze zrozumieć ten przepis, posłużymy się poniższymi przykładami.

Przykład 1.

Pan Łukasz prowadzi firmę opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa) i korzysta ze zwolnienia z VAT:

  • w lutym 2016 roku nabył samochód i otrzymał fakturę na kwotę 20 000 zł (pojazd wprowadził w środki trwałe i amortyzował);

  • w 2021 roku pojazd się całkowicie zamortyzował;

  • w kwietniu 2022 roku pan Łukasz dokonał sprzedaży pojazdu, wystawiając fakturę na kwotę 10 000 zł (kwota mniejsza niż koszt amortyzacji);

  • w kwietniu 2022 roku z podstawowej działalności gospodarczej pan Łukasz osiągnął dochód w kwocie 43 000 zł.

Ile będzie wynosić składka zdrowotna za maj 2022?

W przypadku skali podatkowej podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest dochód. Wysokość składki zdrowotnej w związku ze zmianą przepisów wynosić będzie 3870 zł. Gdyby nie zmiana przepisów, pan Łukasz zapłaciłby 4770 zł. Oszczędza zatem 900 zł.

Składka zdrowotna przed zmianą przepisów

Składka zdrowotna po zmianie przepisów

Oszczędność

4770 zł = [(43 000 zł + 10 000 zł) x 9%]

3870 zł = (43 000 zł x 9%)

900 zł

Przykład 2.

Pani Sara prowadzi firmę opodatkowaną na zasadach ogólnych (skala podatkowa) i korzysta ze zwolnienia z VAT:

  • w lutym 2018 roku nabyła środek trwały i otrzymała fakturę na kwotę 20 000 zł (pojazd wprowadziła w środki trwałe i dokonuje jego amortyzacji);

  • do końca 2021 roku zamortyzowana wartość wyniosła 15 666,67 zł;

  • w kwietniu 2022 roku nastąpiła sprzedaż środka trwałego na kwotę 30 000 z (na dzień sprzedaży pozostała wartość niezamortyzowana w kwocie 3000,01 zł);

  • w kwietniu 2020 roku z podstawowej działalności gospodarczej pani Sara osiągnęła dochód w kwocie 57 000 zł.

Ile będzie wynosić składka zdrowotna za maj 2022?

W przypadku skali podatkowej podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest dochód. Wysokość składki zdrowotnej w związku ze zmianą przepisów wynosić będzie 6150 zł. Gdyby nie zmiana przepisów, pani Sara zapłaciłaby 7560 zł. Oszczędza więc 1410 zł.

Składka zdrowotna przed zmianą przepisów

Składka zdrowotna po zmianie przepisów

Oszczędność

7560 zł = [(57 000 zł + 30 000 zł – 3000,01) x 9%]

6150 zł = [(57 000 zł + 30 000 – 15 666,67 – 3000,01) x 9%)]

1410 zł

W ramach najnowszej zmiany podatkowej nie został przemyślany przypadek, w którym majątek firmowy nie był ujęty w ewidencji środków trwałych ze względu na jego niską wartość (poniżej 10 000 zł), bowiem tutaj ma miejsce ujęcie zakupu bezpośrednio w kosztach uzyskania przychodu, a nie w formie odpisu amortyzacyjnego. Czytając więc przepis literalnie, sprzedaż takiego składnika majątku zawsze zwiększa przychód brany pod uwagę przy ustalaniu podstawy wymiaru składki zdrowotnej.

Podobnie sytuacja wygląda w przypadku leasingu operacyjnego. W sytuacji gdy ujmowaliśmy w kosztach raty leasingowe, i następnie wykupiliśmy pojazd i ujęliśmy w środkach trwałych, całą wartość sprzedaży takiego środka trwałego dopisujemy do podstawy naliczenia składki zdrowotnej, mimo iż część kapitałowa raty leasingowej ujmowana była w kosztach w poprzednich latach przed zmianą sposobu wyliczania składki zdrowotnej w 2022 roku.

Przykład 3.

Pani Zuzanna prowadzi firmę opodatkowaną na zasadach ogólnych i korzysta ze zwolnienia z VAT:

  • w lutym 2019 roku nabyła maszynę produkcyjną na kwotę 9000 zł i ze względu na jej niską wartość ujęłą ją bezpośrednio w kosztach podatkowych;

  • w kwietniu 2022 roku sprzedała maszynę, wystawiając fakturę na kwotę 5000 zł;

  • w kwietniu 2022 roku z podstawowej działalności gospodarczej pani Zuzanna osiągnęła dochód w kwocie 3000 zł.

Ile będzie wynosić składka zdrowotna za maj 2022?

W przypadku skali podatkowej podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest dochód. W przedstawionej sytuacji wysokość składki zdrowotnej wynosić będzie 720 zł. Wynika to z faktu, że zmiana przepisów nie wyłącza z podstawy obliczenia składki zdrowotnej kwoty majątku ujętego bezpośrednio w kosztach podatkowych przed 2022 rokiem.

Jeśli majątek ten zostałby ujęty w ewidencji środków trwałych i amortyzowany jednorazowo przed 2022 rokiem, to sprzedaż maszyny nie powiększyłaby dochodu, ponieważ kwota sprzedaży maszyny pomniejszona o dokonane odpisy amortyzacyjne przed 2022 roku byłaby mniejsza od 0.

Składka zdrowotna gdy zakup jest ujęty bezpośrednio w kosztach

Składka zdrowotna gdy ma miejsce jednorazowa amortyzacja

Strata

720 zł = [(3000 zł + 5000 zł) x 9%]

270,90 zł = (3000 zł x 9% < 270,90 – kwota uzupełniona do wysokości minimalnej składki zdrowotnej)

449,10 zł

Przykład 4.

Pan Aleksander prowadzi firmę opodatkowaną podatkiem liniowym i korzysta ze zwolnienia z VAT:

  • w lutym 2021 roku wykupił z leasingu samochód i otrzymał fakturę na kwotę 2000 zł (dokonał jednorazowej amortyzacji);

  • całkowity koszt leasingu (bez faktury wykupu) wyniósł pana Aleksandra łącznie 60 000 zł;

  • w kwietniu 2022 roku dokonał sprzedaży sprzedaży środka trwałego na kwotę 30 000 zł;

  • w kwietniu w ramach podstawowej działalności uzyskał dochód w kwocie 40 000 zł.

Jak kształtuje się sprzedaż samochodu a składka zdrowotna?

W przypadku podatku liniowego podstawą obliczenia składki zdrowotnej jest dochód. W przedstawionej sytuacji wysokość składki zdrowotnej wynosić będzie 3332 zł.

Składka zdrowotna zgodna z przepisami

Składka zdrowotna gdyby dochód ze sprzedaży uwzględniał raty kapitałowe poniesione przed 2022 rokiem

Strata

3.332 zł = [(40 000 + 30 000 – 2000) x 4,9%]

1.960 zł = (40 000 x 4,9%)

1372 zł

Ryczałt – sprzedaż środka trwałego a składka zdrowotna

Od 2022 roku wysokość składki zdrowotnej uzależniona jest od wysokości uzyskanego przychodu podatnika rozliczającego się ryczałtem. Wysokość stawki składki zdrowotnej na ryczałcie można przedstawić za pomocą poniższej tabeli:

Roczny przychód

Wskaźnik wysokości podstawy składki zdrowotnej

Podstawa naliczenia stawki zdrowotnej

Wysokość miesięcznej składki zdrowotnej

do 60 000 zł

60% przeciętnego wynagrodzenia

3732,62 zł 

335,94 zł 

powyżej 60 000 zł a mniej niż 300 000 zł

100% przeciętnego wynagrodzenia

6221,04 zł

559,89 zł

powyżej 300 000 zł

180% przeciętnego wynagrodzenia

11 197,87 zł 

1007,81 zł 

W związku z powyższym każdorazowa sprzedaż, np. sprzedaż środka trwałego czy w ramach wykonywanych usług/dostaw, będzie wpływać na przychód narastająco i tym samym na wymiar podstawy wyliczenia składki zdrowotnej.

Ryczałt sprzedaż środka trwałego obejmuje tylko stawką 3%. Wyjątkiem jest sprzedaż budynków, gdzie przychód opodatkowany jest stawką 10% ryczałtu.

Wartość sprzedaży środka trwałego zwiększa przychód z tytułu sprzedaży towarów i usług podstawowej działalności, skutkiem czego podatnik może szybciej przekroczyć limit składki zdrowotnej.

Sprzedaż środka trwałego na ryczałcie 2022 pozostaje bez zmian. Oznacza to, że podstawa opodatkowania uwzględnia sprzedane środki trwałe. Zmiana wprowadzona ustawą nie obejmuje ryczałtowców, tylko podatników rozliczających się podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Przykład 5.

Pan Jan rozlicza się na zasadach ryczałtu. Co miesiąc uzyskuje przychód średnio w kwocie 5000 zł. W lipcu 2022 planuje sprzedaż samochodu wykupionego z leasingu w styczniu 2022 na kwotę 35 000 zł. Jaki wpływ na składkę zdrowotną ma sprzedaż samochodu?

Szacunkowa wartość łącznego przychodu w 2022 roku z regularnej sprzedaży wynosi 60 000 zł (5000 x 12 miesięcy). Oznacza to, że comiesięczna składka zdrowotna byłaby wyliczana w wysokości 335,94 zł, ponieważ przychód ze sprzedaży nie przekroczyłby 60 000 zł. Natomiast uzyskanie przychodu ze sprzedaży pojazdu w kwocie 35 000 zł sprawi, że składki zdrowotne będą opłacane w dwóch kwotach:

  • od stycznia do czerwca – w wysokości 335,94 zł;

  • od lipca do grudnia – w wysokości 559,89 zł.

Dodatkowo, z racji tego, że cały przychód uzyskany w 2022 roku przekroczył kwotę 60 000 zł, po zakończonym roku pan Jan będzie zobowiązany do dopłaty różnicy w wysokości składki zdrowotnej za 6 miesięcy (od stycznia do czerwca) w kwocie 1343,70 zł [6 x (559,89 zł – 335,94 zł)].

Podsumowując, sprzedaż samochodu zwiększa nie tylko podatek dochodowy do zapłaty do US na skutek wzrostu dochodu, ale ma wpływ również na wysokość składki zdrowotnej podlegającej wpłacie do ZUS-u. Dlatego warto zaplanować sprzedaż samochodu i być może skorzystać ze wsparcia doradcy podatkowego, który znajdzie optymalny sposób na sprzedaż pojazdu bez konieczności zwiększania podstaw opodatkowania.

Artykuły
Brak wyników.
Więcej artykułów
Wzory
Brak wyników.
Więcej wzorów