Na gruncie podatku VAT do katalogu czynności podlegających opodatkowaniu zaliczamy również takie zdarzenia jak nieodpłatna dostawa towarów. Biorąc pod uwagę obowiązujące przepisy dotyczące obligatoryjnego KSeF, należy dokładnie zastanowić się, jakie obowiązki ewidencyjne ma podatnik dokonujący darowizny majątku firmowego.
Nieodpłatna dostawa towarów na gruncie podatku VAT
Na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy o VAT przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:
- przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia;
- wszelkie inne darowizny
– jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.
Z ww. przepisu wynika, że opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów oraz nieodpłatna czynność z nią zrównana po spełnieniu warunków zawartych w art. 7 ust. 2 ustawy, tj. jeżeli:
- dokonującym nieodpłatnego przekazania jest podatnik podatku od towarów i usług;
- przekazane towary należą do jego przedsiębiorstwa;
- przedmiotem nieodpłatnego przekazania jest towar, w stosunku do którego podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu, imporcie lub wytworzeniu tego towaru lub jego części składowych.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powołanych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie. Po pierwsze, dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Nieodpłatna dostawa towaru a faktura VAT
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
Przepis art. 2 pkt 22 ustawy stanowi, że ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży – rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, podatnik VAT co do zasady jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Fakturę wystawia się tylko wtedy, gdy ustawa tak stanowi. Zatem podatnik nie może wystawić faktury z tytułu wykonania czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Ponadto z przepisów regulujących wystawianie faktur i paragonów fiskalnych wynika, że dokumenty te wystawia podatnik dokonujący sprzedaży towarów i usług, w celu udokumentowania dokonanej transakcji. Faktura i paragon fiskalny są dokumentami sformalizowanymi (potwierdzającymi zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego), które powinny spełniać szereg wymogów przewidzianych przepisami prawa. Prawidłowość materialno-prawna faktury i paragonu fiskalnego zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedlają one prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdzają fakt dostawy określonych towarów lub świadczenia usług.
Wystawienie faktury lub paragonu fiskalnego należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi. Faktura lub paragon fiskalny jest więc dokumentem stwierdzającym wystąpienie u podatnika okoliczności powodujących powstanie obowiązku podatkowego.
Powyższe oznacza, że obowiązek fakturowania dotyczy wyłącznie przypadków odpłatnej dostawy towarów. Natomiast nieodpłatna dostawa towarów nie mieści się w zakresie pojęcia sprzedaży, a co za tym idzie, takiej czynności nie należy dokumentować fakturą VAT.
Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do tematyki KSeF, trzeba wskazać, że zgodnie z art. 106ga ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani wystawiać faktury ustrukturyzowane przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur. Jak wynika z treści art. 2 pkt 32a ustawy o VAT, mówiąc o fakturze ustrukturyzowanej, rozumie się przez to fakturę wystawioną przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur wraz z przydzielonym numerem identyfikującym tę fakturę w tym systemie.
Ponadto zgodnie z art. 106nd ust. 2 ustawy o VAT Krajowy System e-Faktur jest systemem teleinformatycznym służącym m.in. do:
- wystawiania faktur ustrukturyzowanych,
- dostępu do faktur ustrukturyzowanych,
- otrzymywania faktur ustrukturyzowanych,
- przechowywania faktur ustrukturyzowanych.
Dokumentowanie nieodpłatnej dostawy towarów dowodem wewnętrznym
Jak wskazaliśmy, nieodpłatna dostawa towarów nie podlega dokumentowaniu na podstawie faktury VAT. W tym zakresie podatnik może wybrać każdą inną dowolną formę ewidencjonowania tego zdarzenia, np. poprzez dowód wewnętrzny.
W tym miejscu należy odnotować, że nieodpłatna dostawa towarów generująca obowiązek zapłaty podatku należnego VAT musi być wykazana w deklaracji VAT. Dodatkowo warto też wskazać, że w myśl par. 10 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju z dnia 15 października 2019 roku w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług ewidencja zawiera następujące oznaczenia dla:
faktur:
- „OFF” – faktura, o której mowa w art. 106nf ust. 1 ustawy, która na dzień złożenia ewidencji nie ma numeru identyfikującego tę fakturę w Krajowym Systemie e-Faktur,
- „BFK” – faktura elektroniczna oraz faktura w postaci papierowej,
- „FP” – faktura, o której mowa w art. 106h ust. 1 ustawy;
innych dowodów sprzedaży:
- „DI” – dowód inny niż faktura,
- „RO” – zbiorczy dowód sprzedaży z kas rejestrujących,
- „WEW” – dowód wewnętrzny.
Podsumowując powyższe, należy wskazać, że przypadek nieodpłatnej dostawy towarów generujący obowiązek w zakresie podatku VAT nie będzie dokumentowany poprzez e-fakturę, a zatem w tym zakresie podatnik nie będzie korzystał z systemu KSeF. Nadal obowiązuje zasada, zgodnie z którą nieodpłatna dostawa towarów jest dokumentowana dowodem wewnętrznym innym niż faktura VAT.
Polecamy:
