W aktualnym systemie prawnym przedsiębiorcy mają trzy możliwe formy opodatkowania: zasady ogólne (skala 12% i 32%), podatek liniowy (19%) oraz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych (od 2% do 17%). Domyślną opcją są zasady ogólne, jednak prawidłowy wybór formy opodatkowania pozwala znacząco zoptymalizować obciążenia podatkowe. Aby go dokonać, podatnik musi złożyć odpowiednie oświadczenie do Urzędu Skarbowego, choć w ostatnim czasie podejście fiskusa do sposobu jego doręczenia uległo przełomowej zmianie.
Jak wynika z art. 9a ust. 2 ustawy o PIT, podatnik chcąc dokonać zmiany formy opodatkowania zobowiązany jest do złożenia właściwemu Naczelnikowi Urzędu Skarbowego sporządzonego na piśmie oświadczenie o wyborze sposobu opodatkowania do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód z tego tytułu w roku podatkowym. Alternatywnie, jeżeli pierwszy przychód został osiągnięty grudniu, to ostateczny termin upływa wraz z końcem roku. Analogiczny przepis co do wyboru opodatkowania ryczałtem znajduje się w art. 9 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Oświadczenie złożone na piśmie – jak to interpretować
Ustawodawca tworząc regulacje art. 9a ustawy o PIT nie zdecydował się na doprecyzowanie formy złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania, wskazując wyłącznie, że oświadczenia ma zostać złożone na piśmie. Warto w tym miejscu odróżnić oświadczenie złożone na piśmie od oświadczenia złożonego w formie pisemnej. Przez oświadczenie złożone w formie pisemnej należałoby rozumieć, zgodnie z art. 78 Kodeksu Cywilnego, dokument opatrzony własnoręcznym podpisem.
W ciągu ostatnich lat organy podatkowe utożsamiały złożenie oświadczenia na piśmie właśnie z formą pisemną. podejście takie pozwala powziąć wątpliwość, czy takie również były intencje ustawodawcy. Można zidentyfikować wiele interpretacji indywidualnych z lat 2023-2024 wydawanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, w których organ stawał na stanowisku, że przelew na formularzu nie stanowi oświadczenia złożonego na piśmie (przykładowo interpretacja DKIS z 12 września 2024 r. znak: 0113-KDIPT2-1.4011.486.2024.1.MAP)
Inaczej jednak do sformułowania „na piśmie” podchodziły sądy administracyjne. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 września 2025 r. sygn. II FSK 560/25 „Ustawodawca wprowadził warunek sporządzenia "na piśmie" oświadczenia, o którym mowa w art. 9 ust. 1 uzpd. Nie wprowadził natomiast warunku sporządzenia omawianego oświadczenia według określonego wzoru, czy też na właściwym formularzu.”
Wybór formy opodatkowania w formie przelewu – sądy administracyjne uchylające interpretacje Dyrektora KIS
Istotne znaczenie w kontekście wymogu sporządzenia oświadczenia na piśmie ma fakt, iż zgodnie z wyrokami Sądów Administracyjnych – już samo dokonanie przelewu z symbolem PPE należy traktować jako złożenie oświadczenia. Konkluzja została przedstawiona między innymi w wyroku WSA w Łodzi z dnia 17 lutego 2026 r. I SA/Łd 665/25 która wskazuje, że „zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowoadministracyjnym i wspierającymi je poglądami doktryny prawa, również dokonywanie przez Wnioskodawcę pisemnych przelewów z określonym symbolem podatkowym, w tym przypadku - z symbolem "PPE", którego używa się na oznaczenie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, należy w zaistniałej sytuacji potraktować jako złożenie oświadczenia w przedmiocie wyboru formy opodatkowania działalności gospodarczej. Przepisy u.z.p.d.o.f (i analogiczne przepisy u.p.d.o.f. - w tym art. 9a ust. 20) nie określają bowiem urzędowego wzoru oświadczenia o wyborze formy opodatkowania pozarolniczej działalności gospodarczej.”
Analogiczne konkluzje można zidentyfikować przykładowo w wyrokach:
Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 lutego 2024 r. sygn. II FSK 710/21
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 30 stycznia 2025 r. sygn. III SA/Wa 2278/24
Oczywiście zidentyfikować można również orzeczenia odmienne (patrz: wyrok WSA w Łodzi z 13 stycznia 2021 r. sygn. I SA/Sz 696/20), jednakże stanowią one mniejszość i były uchylane przez NSA.
Zmiana podejścia organów podatkowych – przełomowa decyzja Szefa Krajowej Administracji Skarbowej
Przełom w podejściu Organów podatkowych do wymaganej formy oświadczenia o wyborze formy opodatkowania nastąpił w marcu 2025 r. W piśmie Szefa Krajowej Administracji Skarbowej z 19 marca 2025 r. znak: DOP3.8220.3.2025.HTCE. Organ stanął na stanowisku analogicznym do stanowiska Sądów administracyjnych i podkreślił, że w sytuacji, w której przelew podatnika zawierający NIP został skierowany do Urzędu Skarbowego we właściwym terminie, stanowi on oświadczenie, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o ryczałcie.
Jak wskazano między innymi w Interpretacji indywidualnej z dnia 15 stycznia 2026 r. znak: 0114-KDIP3-2.4011.1005.2025.2.MJ „dokonany przez Panią 8 lutego 2023 r. (pierwszy przychód uzyskała Pani w styczniu 2023 r.), w ustawowym terminie dla złożenia oświadczenia o wyborze formy opodatkowania na 2023 r., przelew na poczet ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych do urzędu skarbowego, z prawidłowym opisem jakiego podatku dotyczy, może być uznany za skutecznie złożone oświadczanie o wyborze formy opodatkowania, o którym mowa w art. 9 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. W konsekwencji, rozliczenie przez Panią podatku za 2022 r. oraz 2023 r. na formularzach PIT-28 było właściwe, gdyż w latach tych doszło do skutecznego wyboru metody opodatkowania przychodów z działalności gospodarczej ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych.”
Analogiczne stanowisko zostało przedstawione między innymi w interpretacjach znak:
0112-KDIL2-2.4011.536.2025.2.AG z 22 sierpnia 2025 r.;
0113-KDIPT2-1.4011.575.2025.2.DJD z 22 sierpnia 2025 r.;
0113-KDIPT2-1.4011.428.2025.2.MAP z 9 lipca 2025 r.
Co więcej, można również zidentyfikować podejście, zgodnie z którym już samo dokonanie przelewu na właściwym formularzu jest wystarczającym oświadczaniem i nie ma potrzeby w tytule przelewu wskazywać, że przelew dotyczy zapłaty podatku od przychodów ewidencjonowanych lub podatku liniowego (patrz. Interpretacja indywidualna z 14 lipca 0112-KDIL2-2.4011.440.2025.2.MM).
Co powinni zrobić przedsiębiorcy, którzy nie złożyli oświadczenia w formie pisemnej lub elektronicznej
Prezentowana powyżej pozytywna linia interpretacyjna zapoczątkowana przez Szefa KAS daje przedsiębiorcom możliwość skutecznego udowodnienia, że w przypadku dokonania przelewu bankowego, oświadczenie do urzędu skarbowego zostało złożone skutecznie, bez konieczności kierowania sprawy do sądu administracyjnego.
W tym zakresie podatnikom przysługują dwie drogi – pierwszą (dłuższą) jest wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zobligowany jest do wydania interpretacji w terminie 3 miesięcy.
Alternatywnym rozwiązaniem jest złożenie pisma ogólnego do właściwego dla przedsiębiorcy US. W piśmie podatnik powinien wskazać, że oświadczenie o wyborze formy zostało złożone w sposób skuteczny i zażądać dokonania sprostowania danych w e-urzędzie skarbowym oraz wszystkich rejestrach. W tym zakresie zaleca się zebranie wszystkich potwierdzeń zapłaty podatku za rok podatkowy.
Dodatkowo można przedstawić deklarację rozliczeniową ZUS DRA, ponieważ tam również wskazywana jest wybrana przez podatnika forma opodatkowania. Deklaracja ZUS DRA nie może zastąpić oświadczenia o wyborze formy, ale będzie stanowić wzmocnienie argumentacji o zamiarze podatnika. Organ ma miesiąc na rozpatrzenie wniosku przedsiębiorcy.
Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592).
Ustawa z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 843 z późn. zm.).
Materiał opracowany przez Olafa Wolińskiego z zespołu „Tak Prawnik”.
Właścicielem marki „Tak Prawnik” jest BZ Group Sp. z o.o.
