Podatnicy mający status rezydenta podatkowego podlegają tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Sytuacja ta ulega zmianie w odniesieniu do nierezydentów, których dotyczy ograniczony obowiązek podatkowy. W przypadku podmiotów niebędących polskimi rezydentami konieczne jest ustalenie właściwości miejscowej organów podatkowych. Jaki jest zatem urząd skarbowy właściwy dla nierezydenta? Więcej informacji na ten temat zawarliśmy w artykule.
Ustalenie rezydencji podatkowej w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
W pierwszej kolejności należy odwołać się do regulacji prawnych w zakresie ustalenia rezydencji podatkowej, które zawarto w Ustawie z dnia 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych („ustawa o PIT”).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP), podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium RP uważa się osobę fizyczną, która:
posiada na terytorium RP centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych), lub
przebywa na terytorium RP dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.
Oznacza to zatem, że podatników objętych ograniczonym obowiązkiem podatkowym nazywamy nierezydentami.
W razie zamieszkania danej osoby na terytorium RP i innego państwa mają także odpowiednie zastosowanie umowy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest RP (art. 4a ustawy o PIT).
Obowiązek podatkowy w zależności od ustalonego statusu rezydencji podatkowej
Jak już wcześniej wspomnieliśmy, status rezydencji podatkowej wpływa na zakres obowiązku podatkowego (nieograniczony lub ograniczony obowiązek podatkowy).
[/alert-info]W konsekwencji nierezydent podlega obowiązkowi podatkowemu wyłącznie od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium RP (rozliczenie w Polsce następuje w zakresie wymienionych dochodów).[/alert-info]
Ustalenie urzędu skarbowego właściwego dla nierezydenta objętego obowiązkiem podatkowym w zakresie PIT
Ustalenie właściwości urzędu skarbowego dla nierezydenta podlegającego obowiązkowi podatkowemu w zakresie PIT następuje na podstawie przepisów Rozporządzenia z dnia 22 sierpnia 2005 roku w sprawie właściwości organów podatkowych (dalej jako „rozporządzenie”).
Co do zasady właściwość miejscową organów podatkowych w sprawach opodatkowania PIT ustala się według miejsca pobytu osoby fizycznej, jeżeli nie ma ona miejsca zamieszkania na terytorium RP.
W odniesieniu natomiast do uzyskiwanych przez podatników będących nierezydentami dochodów (przychodów) innych niż z działalności gospodarczej, czyli np. z tytułu zatrudnienia – właściwi miejscowo są naczelnicy urzędów skarbowych, wymienieni w § 5 ust. 1 rozporządzenia (patrz poniżej — informacja zamieszczona w ramce), ustaleni ze względu na:
miejsce zamieszkania lub adres siedziby płatnika, w przypadku gdy pobór podatku następuje za pośrednictwem płatnika;
miejsce pobytu podatnika, jeżeli pobór podatku następuje bez pośrednictwa płatnika;
miejsce wykonywania czynności, z których tytułu uzyskiwany jest przychód, w szczególności ze względu na miejsce świadczenia usług (wykonywania pracy), jeżeli nie można ustalić właściwości w sposób wskazany w pkt 1 lub 2.
Należy jednocześnie podkreślić, że wyszczególnione powyżej urzędy skarbowe są właściwe w sprawach opodatkowania PIT dochodów (przychodów) z działalności gospodarczej uzyskiwanych przez będących nierezydentami podatników tego podatku. W takich przypadkach właściwość urzędu ustala się według miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.
Rezydencja podatkowa na gruncie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych
Analogicznie jak w zakresie PIT ustala się rezydencję podatkową dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych (CIT).
Zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych („ustawa o CIT”) podatnicy, jeżeli mają siedzibę lub zarząd na terytorium RP, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów, bez względu na miejsce ich osiągania.
Podatnik ma zarząd na terytorium RP m.in., gdy na tym terytorium są prowadzone w sposób zorganizowany i ciągły bieżące sprawy tego podatnika na podstawie w szczególności:
- umowy, decyzji, orzeczenia sądu lub innego dokumentu regulujących założenie lub funkcjonowanie tego podatnika, lub
- udzielonych pełnomocnictw, lub
- powiązań w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT.
Wspomniane podmioty są zatem nierezydentami w zakresie podlegania obowiązkowi opodatkowania CIT.
W sprawach opodatkowania CIT dochodów z działalności gospodarczej uzyskiwanych przez będących nierezydentami podatników tego podatku właściwi miejscowo są, ustaleni według miejsca prowadzenia tej działalności, następujący naczelnicy urzędów skarbowych:
- w województwie dolnośląskim – Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we Wrocławiu,
- w województwie kujawsko-pomorskim – Naczelnik Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Bydgoszczy,
- w województwie lubelskim – Naczelnik Lubelskiego Urzędu Skarbowego w Lublinie,
- w województwie lubuskim – Naczelnik Lubuskiego Urzędu Skarbowego w Zielonej Górze,
- w województwie łódzkim – Naczelnik Łódzkiego Urzędu Skarbowego w Łodzi,
- w województwie małopolskim – Naczelnik Małopolskiego Urzędu Skarbowego w Krakowie,
- w województwie mazowieckim – Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu,
- w województwie opolskim – Naczelnik Opolskiego Urzędu Skarbowego w Opolu,
- w województwie podkarpackim – Naczelnik Podkarpackiego Urzędu Skarbowego w Rzeszowie,
- w województwie podlaskim – Naczelnik Podlaskiego Urzędu Skarbowego w Białymstoku,
- w województwie pomorskim – Naczelnik Pomorskiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku,
- w województwie śląskim – Naczelnik Pierwszego Śląskiego Urzędu Skarbowego w Sosnowcu,
- w województwie świętokrzyskim – Naczelnik Świętokrzyskiego Urzędu Skarbowego w Kielcach,
- w województwie warmińsko-mazurskim – Naczelnik Warmińsko-Mazurskiego Urzędu Skarbowego w Olsztynie,
- w województwie wielkopolskim – Naczelnik Pierwszego Wielkopolskiego Urzędu Skarbowego w Poznaniu,
- w województwie zachodniopomorskim – Naczelnik Zachodniopomorskiego Urzędu Skarbowego w Szczecinie.
W przypadku uzyskiwania przez podatników CIT będących nierezydentami dochodów (przychodów):
z tytułu wywozu ładunków i pasażerów, przyjętych do przewozu w polskich portach morskich – właściwi miejscowo są naczelnicy ww. urzędów skarbowych ustaleni według miejsca zamieszkania albo adresu siedziby podmiotu świadczącego usługi agenta morskiego;
innych niż z działalności gospodarczej lub wskazanych wyżej w pkt 1 – właściwi miejscowo są naczelnicy wyszczególnionych urzędów skarbowych ustaleni ze względu na miejsce uzyskania przychodu.
Jeżeli podatnik CIT mający status nierezydenta prowadzi działalność gospodarczą na terenie więcej niż jednego województwa albo uzyskuje inne dochody (przychody) na terenie więcej niż jednego województwa — właściwy miejscowo jest Naczelnik Trzeciego Mazowieckiego Urzędu Skarbowego w Radomiu.
Urząd skarbowy właściwy dla nierezydenta. Podsumowanie
Podatnicy objęci obowiązkiem podatkowym zarówno w zakresie PIT, jak i CIT, którzy mają status nierezydenta, rozliczają się tylko od dochodów, które osiągają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy). Urzędy skarbowe właściwe miejscowo dla nierezydentów podlegających obowiązkowi podatkowemu w zakresie PIT zostały określone w przepisach wykonawczych. Dotyczy to także nierezydentów będących podatnikami CIT.
