Gdy funkcję w polskiej spółce pełni nierezydent, prawidłowe rozliczenie PIT członka zarządu staje się kluczowym obowiązkiem płatnika. Kwestia ta budzi wiele pytań dotyczących zarówno zobowiązań samej spółki, jak i sposobu opodatkowania dochodów osoby zagranicznej. Wyjaśniamy, jakie przepisy regulują te powinności i jak dopełnić wszystkich formalności.
Wynagrodzenie członka zarządu a źródło przychodu w PIT
Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy PIT osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Natomiast art. 3 ust. 2a cytowanej ustawy stanowi, że osoby fizyczne, jeżeli nie mają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej miejsca zamieszkania, podlegają obowiązkowi podatkowemu tylko od dochodów (przychodów) osiąganych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (ograniczony obowiązek podatkowy).
Stosownie do art. 3 ust. 2b pkt 2 ww. ustawy, za dochody (przychody) osiągane na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się w szczególności dochody (przychody) z działalności wykonywanej osobiście na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, bez względu na miejsce wypłaty wynagrodzenia.
Na mocy art. 13 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody z działalności wykonywanej osobiście, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2, uważa się przychody otrzymywane przez osoby, niezależnie od sposobu ich powoływania, należące do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych.
Rozliczenie PIT członka zarządu a pobór podatku u źródła
Zasady opodatkowania w Polsce przychodów uzyskanych przez nierezydentów reguluje m.in. art. 29 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, podatek dochodowy od uzyskanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez osoby, o których mowa w art. 3 ust. 2a, przychodów z działalności określonej w art. 13 pkt 2 i 6–9 oraz z odsetek innych niż wymienione w art. 30a ust. 1, z praw autorskich lub z praw pokrewnych, z praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych, w tym również ze sprzedaży tych praw, z należności za udostępnienie tajemnicy receptury lub procesu produkcyjnego, za użytkowanie lub prawo do użytkowania urządzenia przemysłowego, handlowego lub naukowego, w tym także środka transportu, oraz za informacje związane ze zdobytym doświadczeniem w dziedzinie przemysłowej, handlowej lub naukowej (know-how) – pobiera się w formie ryczałtu w wysokości 20%.
To oznacza, że przychody osób podlegających ograniczonemu obowiązkowi podatkowemu (nierezydenci), należących do składu zarządów, rad nadzorczych, komisji lub innych organów stanowiących osób prawnych podlegają opodatkowaniu w formie ryczałtu w wysokości 20% przychodu.
Przepisy ust. 1 stosuje się z uwzględnieniem umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska. Jednakże zastosowanie stawki podatku wynikającej z właściwej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania lub niepobranie (niezapłacenie) podatku zgodnie z taką umową jest możliwe pod warunkiem udokumentowania dla celów podatkowych miejsca zamieszkania podatnika uzyskanym od niego certyfikatem rezydencji (art. 29 ust. 2 ww. ustawy).
Tytułem przykładu odnieśmy się do sytuacji, w której funkcję członka zarządu w polskiej spółce pełni osoba będąca rezydentem podatkowym Ukrainy.
Zgodnie z art. 16 Konwencji między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Ukrainy w sprawie unikania podwójnego opodatkowania i zapobiegania uchylaniu się od opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku wynagrodzenia i inne podobne należności, które osoba mająca miejsce zamieszkania w umawiającym się państwie otrzymuje z tytułu członkostwa w zarządzie spółki lub w innym podobnym organie spółki mającej siedzibę w drugim umawiającym się państwie, mogą być opodatkowane w tym drugim państwie.
Postanowienie w umowie, że danego rodzaju dochód „może podlegać” opodatkowaniu w jednym z państw, nie oznacza, że podatnik może wybrać państwo, w którym opodatkuje swój dochód i zapłaci podatek. Postanowienie to wskazuje natomiast, że państwo źródła ma prawo opodatkować dany dochód, bez względu na to, czy dochód ten podlegać będzie opodatkowaniu w drugim państwie. Przypisanie prawa do opodatkowania nie ma tutaj charakteru wyłączności.
W myśl ww. przepisu art. 16 Konwencji dochód osoby mającej zamieszkanie na terytorium Ukrainy pełniącej funkcję członka zarządu w spółce mającej siedzibę na terytorium Polski może być opodatkowany w państwie źródła, tj. w Polsce oraz w państwie rezydencji, tj. w Ukrainie.
Wobec powyższego należy wskazać, że wynagrodzenie uzyskane z członkostwa w zarządzie spółki polskiej podlega opodatkowaniu zarówno w Polsce, jak i w Ukrainie.
Obowiązki polskiej spółki jako płatnika
Z punktu widzenia polskiej spółki wypłacającej wynagrodzenie członkowi zarządu należy wskazać, że zgodnie z art. 41 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych płatnicy, o których mowa w ust. 1, są obowiązani pobierać zryczałtowany podatek dochodowy od dokonywanych wypłat (świadczeń) lub stawianych do dyspozycji podatnika pieniędzy lub wartości pieniężnych z tytułów określonych w art. 29.
W terminie do końca stycznia roku następującego po roku podatkowym płatnicy, o których mowa w art. 41, są obowiązani przesłać do urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik urzędu skarbowego właściwy według miejsca zamieszkania płatnika wykonuje swoje zadania, a jeżeli płatnik nie jest osobą fizyczną, według siedziby bądź miejsca prowadzenia działalności, gdy płatnik nie posiada siedziby, roczne deklaracje, według ustalonego wzoru (PIT-8AR).
W myśl art. 42 ust. 2 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w terminie do końca lutego roku następującego po roku podatkowym płatnicy są obowiązani przesłać podatnikom, o których mowa w art. 3 ust. 2a, oraz urzędom skarbowym, przy pomocy których naczelnicy urzędów skarbowych właściwi w sprawach opodatkowania osób zagranicznych wykonują swoje zadania, imienne informacje sporządzone według ustalonego wzoru (IFT-1/IFT-1R).
W konsekwencji spółka wypłacająca jako płatnik ma obowiązek pobrać 20-procentowy podatek PIT i wpłacić go w terminie do 20. dnia miesiąca następującego do właściwego urzędu skarbowego. Spółka jest zobowiązana do przygotowania i przesłania:
- informacji PIT-8AR (do końca stycznia roku następnego – wyłącznie do właściwego urzędu skarbowego) oraz
- informacji IFT-1/IFT-1R (do końca lutego roku następnego – zarówno do właściwego urzędu skarbowego, jak i do nierezydenta).
W tym miejscu wskażmy, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 35a ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych obowiązkowo ubezpieczeniu zdrowotnemu podlegają osoby powołane do pełnienia funkcji na mocy aktu powołania oraz prokurenci, którzy z tego tytułu pobierają wynagrodzenie podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym niezależnie od kwalifikacji do źródła przychodu w rozumieniu ustawy PIT (z wyłączeniem osób uzyskujących przychody, o których mowa w art. 13 pkt 5 lub 6 tej ustawy, których roczne wynagrodzenie z tego tytułu nie przekracza kwoty 6000 zł).
Zakresem podmiotowym tego przepisy objęci są m.in. członkowie zarządu spółek prawa handlowego, którzy pełnią swoją funkcję tylko na mocy aktu powołania (np. uchwały zgromadzenia wspólników) i z tego tytułu pobierają wynagrodzenie. Podobnie też członek zarządu, powołany na podstawie uchwały, powinien być zgłoszony do ubezpieczeń społecznych.
