Przedsiębiorca będący franczyzobiorcą musi ponosić różnego rodzaju opłaty wynikające z zawartej umowy franczyzowej, np. opłatę marketingową. Podatnicy, którzy taką opłatę są zobowiązani uregulować, często zastanawiają się, czy może ona stanowić koszt uzyskania przychodu w rozumieniu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT). Co można zaliczyć w koszty podatkowe franczyzobiorcy? Sprawdź w poniższym artykule!
Charakterystyka umowy franczyzy
W pierwszej kolejności warto przybliżyć charakterystykę umowy franczyzy. Należy ona do tzw. umów nienazwanych, które nie mają swojej regulacji w Ustawie z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych. Możliwość ich zawierania wynika z ogólnej zasady swobody umów zawartej w art. 3531 Ustawy z 23 kwietnia 1964 roku – Kodeks cywilny.
Franczyza to system marketingu dóbr, usług i technologii oparty na ścisłej i stałej współpracy pomiędzy prawnie oraz finansowo niezależnymi przedsiębiorstwami – franczyzodawcą i franczyzobiorcami – w ramach którego franczyzodawca przyznaje prawo do prowadzenia działalności według swojej koncepcji, jednocześnie nakładając obowiązek jej stosowania.
Umowa franczyzy to porozumienie, w ramach którego jedna strona – organizator sieci, tzw. franczyzodawca – udziela drugiej stronie, tj. franczyzobiorcy, zgody na prowadzenie działalności gospodarczej pod określoną marką i w ramach sieci. Zgodnie z tą umową franczyzodawca zobowiązuje się do udostępnienia franczyzobiorcy możliwości korzystania z oznaczenia jego firmy, godła, emblematów, patentów, znaków towarowych, wzorów użytkowych i zdobniczych, know-how, koncepcji oraz technik prowadzenia danej działalności gospodarczej przez czas określony lub nieokreślony.
Umowa franczyzy pod pewnymi względami przypomina umowę licencji, ale jednak ma szerszy zakres. Obejmuje nie tylko towary i technologie, ale także zasady ich dystrybucji i promocji, realizowane w ściśle określonych warunkach. W ramach takiej umowy występują dwa podstawowe rodzaje opłat: opłata wstępna związana z udostępnianiem koncepcji gospodarczej i będących przedmiotem licencji marki oraz know-how, a także bieżące opłaty związane z dalszą współpracą i doradztwem w trakcie trwania umowy (w tym tytułowa opłata marketingowa).
W związku z powyższym należy przyjąć, że w ramach franczyzy dochodzi do udostępnienia na rzecz franczyzobiorcy wielu świadczeń w ramach jednej kompleksowej umowy. Poszczególne jej elementy mają bezpośredni wpływ na wysokość osiąganego przychodu, przy czym jej istotą jest przede wszystkim przekazanie know-how, praw do korzystania ze znaków towarowych, licencji i podobnych praw.
Opłata marketingowa a koszty podatkowe franczyzobiorcy
Jak już wspomniano, franczyzobiorca samodzielnie określa wydatki kwalifikowane jako koszty podatkowe. Tym samym do franczyzobiorcy zastosowanie będzie mieć reguła ogólna wskazana w art. 22 ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT).
Zgodnie ze wspomnianym przepisem: kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 23. Oznacza to, że zaliczenie wydatków do kosztów podatkowych jest możliwe, jeżeli zostaną spełnione kryteria wynikające z tego przepisu.
Na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy o PIT, aby uznać wydatek poniesiony przez podatnika za koszt uzyskania przychodów, musi on:
- zostać poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z jego zasobów majątkowych (nie stanowią kosztów uzyskania przychodów wydatki, które zostały poniesione przez inne osoby),
- mieć definitywny (rzeczywisty) charakter, więc jego wartość nie może być w żaden sposób zwrócona,
- pozostawać w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą,
- być poniesiony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na ich wysokość,
- zostać właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 23 ust. 1 ustawy o PIT nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Opłata marketingowa to wynagrodzenie płacone na rzecz franczyzodawcy za różnego rodzaju usługi polegające m.in. na opracowaniu, tworzeniu, produkowaniu, drukowaniu, rozprowadzaniu, emitowaniu, publikowaniu i eksponowaniu materiałów marketingowych w ramach realizacji strategii marketingowej.
Wydatki na opłatę marketingową nie zostały ujęte w katalogu wydatków nieuznawanych za koszt uzyskania przychodów, zawartym w art. 23 ustawy o PIT.
W szczególności nie można stwierdzić, że opłata marketingowa ma charakter składki członkowskiej, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 30 ustawy o PIT, zgodnie z którym: nie uważa się za koszty uzyskania przychodów składek na rzecz organizacji, do których przynależność podatnika nie jest obowiązkowa, z wyjątkiem:
- wpłat podatników prowadzących działalność gospodarczą w dziedzinie turystyki, wypoczynku, sportu i rekreacji na rzecz Polskiej Organizacji Turystycznej,
- składek na rzecz organizacji zrzeszających przedsiębiorców i pracodawców, działających na podstawie odrębnych ustaw – do wysokości łącznie nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty odpowiadającej 0,25% kwoty wynagrodzeń wypłaconych w poprzednim roku podatkowym, stanowiących podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne; jeżeli przedsiębiorca nie wypłacał tych wynagrodzeń, kwota składek zaliczana do kosztów uzyskania przychodów w roku podatkowym nie może przekroczyć kwoty 250 zł.
W interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) z 11 lipca 2025 roku (nr 0112-KDIL2-2.4011.491.2025.1.MM) czytamy:
Takie samo stanowisko zaprezentował Dyrektor KIS w interpretacji z 7 sierpnia 2025 roku (nr 0113-KDIPT2-3.4011.491.2025.3.SJ).
Podsumowując, franczyzobiorca ma prawo do zaliczenia ponoszonych opłat marketingowych do kosztów uzyskania przychodów, o których mowa w art. 22 ust. 1 ustawy o PIT. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wydawanych interpretacjach indywidualnych przez Dyrektora KIS.
