Od kiedy plik JPK_KR_PD dla podatników z kwartalnym VAT?

Wprowadzenie obowiązku raportowania ksiąg rachunkowych w nowej strukturze rodzi wiele pytań, zwłaszcza w kontekście terminu, od którego należy przesyłać plik JPK_KR_PD. Szczególne wątpliwości budzi sytuacja podatników rozliczających VAT kwartalnie. Wyjaśnienie tej kwestii wymaga szczegółowej analizy przepisów przejściowych, regulacji ustawy o VAT oraz oficjalnego stanowiska Ministerstwa Finansów.

Plik JPK_KR_PD jako nowy obowiązek raportowania

Obowiązek sporządzania i przesyłania do urzędu skarbowego pliku JPK_KR_PD wynika z art. 9 ust. 1c ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym przepisem podatnicy prowadzący księgi rachunkowe w terminie określonym w harmonogramie będą zobligowani do prowadzenia ksiąg przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłania tych ksiąg właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego za pomocą środków komunikacji elektronicznej w odpowiedniej strukturze logicznej.

Z obowiązku raportowania określonego w art. 9 ust. 1c ustawy o CIT zwolnieni są podatnicy wymienieni w art. 9 ust. 1d, a mianowicie:

1. zwolnieni od podatku na podstawie art. 6 ust. 1, z wyjątkiem fundacji rodzinnych;
2. o których mowa w art. 27a;
3. prowadzący uproszczoną ewidencję przychodów i kosztów.

Wymóg prowadzenia ksiąg rachunkowych przy użyciu programów komputerowych oraz ich przesyłania do urzędu skarbowego w postaci pliku JPK_KR_PD wchodzi w życie etapami, a harmonogram zmian określono w art. 66 ust. 2 Ustawy z dnia 29 października 2021 roku o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw. Zgodnie z tym przepisem księgi są prowadzone przy użyciu programów komputerowych i przesyłane po raz pierwszy za rok podatkowy, a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – za rok obrotowy, rozpoczynający się po:

1. 31 grudnia 2024 roku – w przypadku:
• podatkowych grup kapitałowych,
• podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, u których wartość przychodu uzyskanego w poprzednim odpowiednio roku podatkowym albo roku obrotowym przekroczyła równowartość 50 mln euro przeliczonych na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski w ostatnim dniu roboczym poprzedniego odpowiednio roku podatkowego albo roku obrotowego;
2. 31 grudnia 2025 roku – w przypadku podatników i spółek niebędących osobami prawnymi, obowiązanych do przesyłania ewidencji, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 14, zgodnie z art. 109 ust. 3b tej ustawy;
3. 31 grudnia 2026 roku – w przypadku pozostałych podatników i spółek niebędących osobami prawnymi.

Oznacza to, że moment objęcia obowiązkiem raportowania zależy od tego, do której grupy podatników zalicza się jednostka według kryteriów wskazanych w harmonogramie (m.in. status podatkowej grupy kapitałowej, poziom przychodów lub określone obowiązki ewidencyjne). Raportowaniu podlega rok podatkowy następujący po roku, którego dotyczy spełnienie przesłanki wskazanej w przepisach. Wprowadzenie obowiązku raportowania ksiąg rachunkowych w strukturze JPK_KR_PD rodzi w praktyce pytania dotyczące sposobu jego realizacji przez podatników rozliczających VAT kwartalnie.

Rozliczenia kwartalne VAT a obowiązek przekazania JPK_KR_PD

W art. 66 ust. 2 pkt. 2 ustawy zmieniającej stanowiącej harmonogram wejścia w życie obowiązkowego raportowania w ramach pliku JPK_KR_PD ustawodawca odnosi się do art. 109 ust. 3b ustawy o podatku od towarów i usług. Z treści tego przepisu wynika, że w odniesieniu do roku podatkowego (a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – roku obrotowego) rozpoczynającego się po 31 grudnia 2025 roku obowiązek przekazywania plików JPK_KR_PD do urzędu skarbowego obejmie podatników oraz spółki niebędące osobami prawnymi, którzy są zobowiązani do przesyłania ewidencji VAT, o której mowa w art. 109 ust. 3 ustawy o VAT, na zasadach określonych w art. 109 ust. 3b tej ustawy. Wskazany w przepisie ustawy zmieniającej art. 109 ust. 3b ustawy o VAT dotyczy obowiązku przesyłania do urzędu skarbowego ewidencji VAT za każdy miesiąc, natomiast do obowiązków przesyłania ewidencji VAT przez podatników rozliczających się kwartalnie odrębnie odnosi się art. 109 ust. 3c ustawy o VAT. W związku z tym z literalnego brzmienia art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej wynika, że podatnicy rozliczający VAT kwartalnie będą zobligowani do przesyłania pliku JPK_KR_PD dopiero po 31 grudnia 2026 roku, czyli po raz pierwszy sporządzą plik JPK_KR_PD za 2027 rok.

Na stronie Ministerstwa Finansów w opracowaniu Struktury JPK w podatkach dochodowych czytamy, że struktury JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR będą obowiązywały od:

• 1 stycznia 2025 roku w przypadku podatników CIT i spółek niebędących osobami prawnymi, których wartość przychodu uzyskanego w poprzednim roku podatkowym (a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – roku obrotowym) przekroczyła 50 milionów euro oraz podatkowych grup kapitałowych;
• 1 stycznia 2026 roku w przypadku podatników CIT i spółek niebędących osobami prawnymi oraz w przypadku podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, obowiązanych przesyłać pliki JPK_V7M (zawierające ewidencję i deklarację);
• 1 stycznia 2027 roku w przypadku pozostałych podatników CIT i spółek niebędących osobami prawnymi oraz pozostałych podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, w tym podatnicy zobowiązani do składania pliku JPK_V7K.

Zatem w przypadku podatników rozliczających się z VAT kwartalnie obowiązek sporządzania i przesyłania do urzędu skarbowego pliku JPK_KR_PD powstanie dopiero za rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 roku, czyli za 2027 rok. 

Przykład 1.

Spółka z o.o. prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług informatycznych. Prowadzi ona księgi rachunkowe, a jej rok obrotowy jest równy rokowi kalendarzowemu. W poprzednim roku podatkowym wartość przychodów spółki nie przekroczyła równowartości 50 mln euro, w związku z czym nie spełnia ona warunku określonego w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej. Spółka jest czynnym podatnikiem VAT i rozlicza podatek od towarów i usług w okresach kwartalnych, składając pliki JPK_V7K. Z uwagi na sposób rozliczania VAT mimo obowiązku prowadzenia ewidencji VAT nie jest ona objęta regulacją art. 109 ust. 3b ustawy o VAT, lecz art. 109 ust. 3c tej ustawy. W praktyce spółka ma wątpliwości, czy fakt rozliczania VAT kwartalnie powoduje obowiązek rozpoczęcia przekazywania pliku JPK_KR_PD już za rok podatkowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2025 roku, zgodnie z art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej. Analiza przepisów prowadzi jednak do wniosku, że spółka nie spełnia przesłanek objęcia obowiązkiem raportowania JPK_KR_PD na tym etapie. Art. 66 ust. 2 pkt 2 ustawy zmieniającej odnosi się bowiem wyłącznie do podatników zobowiązanych do przesyłania ewidencji VAT na zasadach określonych w art. 109 ust. 3b ustawy o VAT, tj. do podatników rozliczających VAT miesięcznie. Podatnicy rozliczający VAT kwartalnie zostali uregulowani odrębnie w art. 109 ust. 3c ustawy o VAT, który nie został wskazany w tym przepisie harmonogramu. W konsekwencji spółka, jako podatnik CIT prowadzący księgi rachunkowe, rozliczający VAT kwartalnie i niespełniający warunków określonych w art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy zmieniającej, będzie zobowiązana do sporządzenia i przekazania pliku JPK_KR_PD po raz pierwszy dopiero za rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 roku, czyli za 2027 rok.

Obowiązek przekazywania pliku JPK_KR_PD został wprowadzony etapami i jego moment zależy od spełnienia kryteriów wskazanych w przepisach przejściowych. Z obowiązujących przepisów oraz stanowiska Ministerstwa Finansów wynika, że podatnicy CIT rozliczający VAT kwartalnie nie będą zobowiązani do sporządzania i przekazywania JPK_KR_PD za 2026 rok. Obowiązek ten powstanie dopiero za rok obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2026 roku, czyli po raz pierwszy za 2027 rok.