Poradnik Przedsiębiorcy

Odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym – jak przebiega?

Odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym to prawo przedsiębiorcy. Dzięki odliczeniu składek ZUS podatnik może pomniejszyć dochód o składki społeczne (jeśli nie zostały ujęte w kosztach podatkowych), jak również obniżyć podatek o składki zdrowotne. Sprawdźmy, jak prawidłowo przebiega odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym!

Odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym – składki polskie

Podatnik ma prawo odliczyć składki społeczne od podstawy opodatkowania (dochodu/przychodu). Odliczeniu podlegają składki społeczne, które podatnik opłacał w trakcie roku podatkowego do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (tzw. „składki polskie”):

  • na własne ubezpieczenie – emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe;

  • na ubezpieczenie osób współpracujących – emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe;

  • na ubezpieczenie ze środków podatnika (np. pracownika), które potrącał jako płatnik.

Natomiast podatnik nie może odliczyć w zeznaniu rocznym składek społecznych „polskich”:

  • których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku;

  • zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów;

  • odliczonych od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek formie. 

Odliczeniu podlega kwota faktycznie poniesionego wydatku (wypłacone składki), a nie składki należne.

Dowodem, za pomocą którego podatnik będzie mógł potwierdzić zapłatę składek ZUS, może być każdy dokument umożliwiający poświadczenie poniesienia wydatku. Przykładowo może nim być dowód wpłaty, przelewu, potwierdzenie przelewu z wyciągu bankowego bądź zaświadczenie z ZUS-u o kwocie zapłaconych składek (np. druk wygenerowany z PUE).

Przykład 1.

Podatnik w roku podatkowym 2020 zapłacił składki społeczne w kwocie 4800 zł. Natomiast składki społeczne należne za 2020 rok wyniosły 5245 zł. W związku z tym, że odliczeniu w zeznaniu rocznym podlegają składki społeczne zapłacone, a nie należne, podatnik będzie mógł odliczyć składki w kwocie 4800 zł. 

Przykład 2.

Pan Michał w 2020 roku zapłacił składki społeczne w pełnej wysokości oraz zaległe składki społeczne za 2015 rok. Składki społeczne za 2015 rok zostały wypłacone z 4-letnią zaległością i mimo to mogą być odliczone razem z opłaconymi składkami za 2020 rok w zeznaniu rocznym.

Broszura KIS – odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne: przydatne informacje

Do pobrania:

pdf
Broszura KIS – odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne.pdf Broszura KIS – odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne

Odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym – składki zagraniczne

Podatnik może odliczyć w zeznaniu rocznym wypłacone do zagranicznego zakładu składki społeczne na obowiązkowe ubezpieczenie podatnika i osoby współpracującej zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo Konfederacji Szwajcarskiej (tzw. „składki zagraniczne”). Przy czym nie mogą to być składki społeczne:

  • których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska;

  • zaliczonych do kosztów uzyskania przychodów;

  • zwróconych podatnikowi w jakiejkolwiek formie;

  • zapłaconych w państwie, w przypadku którego umowa o unikaniu podwójnego opodatkowania lub inna ratyfikowana umowa międzynarodowa, której stroną jest Rzeczpospolita Polska, nie zawiera podstawy prawnej do wystąpienia przez polski organ podatkowy o informacje podatkowe do organu podatkowego tego państwa.

Ponadto podatnik nie może odliczyć składek społecznych, które uprzednio odliczył w podatku:

  • od dochodu (przychodu) albo od podatku w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej, od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne;

  • od podatku na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (jako składki na ubezpieczenie zdrowotne).

Wskazać należy, że odliczenie „składek zagranicznych” zależne jest od zastosowanej metody unikania podwójnego opodatkowania dla uzyskanych za granicą dochodów. Jeśli zatem podatnik osiągnął w innym państwie dochody, dla których ma zastosowanie:

  • metoda proporcjonalnego odliczenia – wówczas ma prawo do odliczenia składek zapłaconych zgodnie z przepisami obowiązującymi w danym państwie;

  • metoda wyłączenia z progresją – wówczas nie ma prawa do odliczenia zagranicznych składek społecznych.

Przykład 3.

Podatnik zapłacił za granicą składki społeczne w kwocie 500 zł w 2020 roku oraz składki społeczne w Polsce w kwocie 2300 zł. Składki społeczne zapłacone za granicą podatnik ujął bezpośrednio w kosztach podatkowych, w związku z czym w zeznaniu rocznym będzie mógł odliczyć składki społeczne w kwocie 2300 zł.

Jak przebiega odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym?

Po ustaleniu, które składki podlegają odliczeniu, podatnik musi wziąć pod uwagę, że ustawodawca naniósł pewne ograniczenie dotyczące odliczenia składek społecznych, a mianowicie – nie mogą być one odliczone w kwocie wyższej niż wysokość uzyskanego dochodu (lub przychodu – w przypadku opodatkowania ryczałtem).

Zeznanie roczne

Odliczeniu podlegają składki społeczne

Pozycja w zeznaniu

PIT-36
(wersja 27)

zapłacone przez podatnika i pobrane przez płatnika

poz. 188 lub 189 (w przypadku gdy występuje jako małżonek) bądź 190 (składki zagraniczne) lub 191 (składki zagraniczne, w przypadku gdy występuje jako małżonek)

PIT-36L
(wersja 16)

tylko zapłacone przez podatnika

poz. 33 (składki polskie) lub poz. 34 (składki zagraniczne)

PIT-28
(wersja 22)

zapłacone przez podatnika i pobrane przez płatnika

poz. 73 (składki polskie) lub poz. 74 (składki zagraniczne)

Należy zwrócić uwagę, że odliczenie składek społecznych w jednej z deklaracji uniemożliwia odliczenie ich w innej. Natomiast jeśli w jednej z nich część składek zostanie ujęta, a druga – w tej samej deklaracji – nie zostanie, wówczas możliwe jest odliczenie pozostałej części w innej deklaracji.

Przykład 4.

Pan Marcin prowadzi działalność gospodarczą opodatkowaną na zasadach ogólnych oraz jest wspólnikiem spółki cywilnej, w której korzysta z opodatkowania podatkiem liniowym. Zapłacone składki społeczne w 2020 roku z tytułu działalności gospodarczej wyniosły 3200 zł. Ze spółki cywilnej nie odprowadza składek społecznych. Z jednoosobowej działalności gospodarczej pan Marcin osiągnął stratę 20 000 zł, natomiast w spółce osiągnął dochód w kwocie 50 000 zł. Jako że składki społeczne nie mogą zostać odliczone w ramach jednoosobowej działalności w związku z poniesioną stratą, pan Marcin może je odliczyć w ramach rozliczenia dochodu ze spółki cywilnej.

Odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym w systemie wFirma.pl

W systemie wFirma.pl składki społeczne podlegające odliczeniu w zeznaniu rocznym obliczane są automatyczne. Aby tak się działo, w rzeczywistych datach należy rozliczać deklaracje ZUS DRA i następnie wygenerować zaliczki na podatek dochodowy.

Aby rozliczyć deklarację ZUS DRA, trzeba przejść do zakładki: START » ZUS » DEKLARACJE ROZLICZENIOWE, zaznaczyć deklarację ZUS DRA i skorzystać z opcji ROZLICZ. W oknie, które się pojawi, należy wskazać opłacenie składek ZUS w rzeczywistej dacie.

odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym - ZUS DRA

Następnie, aby składki społeczne zostały rozliczone w zeznaniu rocznym automatycznie, konieczne jest generowanie zaliczek na podatek dochodowy. Żeby je wygenerować, trzeba przejść do zakładki START » PODATKI » PODATEK DOCHODOWY » WYLICZ PODATEK. Wówczas składki ZUS zostaną uwzględnione w zaliczce.

odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym - zaliczka na podatek dochodowy

Generując zeznanie roczne schematem: START » PODATKI » DEKLARACJE ROCZNE » DODAJ DEKLARACJĘ, po wyborze jednego z odpowiednich formularzy:

  • Roczna deklaracja podatku dochodowego na zasadach ogólnych (PIT-36);

  • Roczna deklaracja liniowego podatku dochodowego (PIT-36L);

  • Roczna deklaracja zryczałtowanego podatku dochodowego (PIT-28)

i wyborze roku oraz celu zeznania rocznego – złożenie czy korekta – pojawi się okno, w którym wyszczególnione zostaną składki ZUS.

odliczenie składek społecznych w zeznaniu rocznym - składki ZUS

Następnie w oknie sporządzenia zeznania rocznego – jeśli składki społeczne są wyższe niż wartość dochodu, od którego mogą być one odliczone – system automatycznie uwzględni tylko tę wartość, która może ulec odliczeniu.