Zarówno przedsiębiorcy, jak i organizacje pozarządowe bardzo często poszukują środków zewnętrznych na realizację swoich projektów, jednak w przypadku projektów międzynarodowych kluczowe jest zapewnienie wkładu własnego. Problem ten rozwiązuje Priorytet 1b, który umożliwia pozyskanie dotacji na ten cel. W niniejszym opracowaniu wyjaśniamy zasady konkursu krajowego, który pozwala na sfinansowanie wkładu własnego w projektach realizowanych m.in. we współpracy z Komisją Europejską.
Gdzie szukać wsparcia?
Rządowy Program Rozwoju Organizacji Obywatelskich na lata 2018–2030 (PROO) jest pierwszym programem wspierającym na szeroką skalę organizacje obywatelskie mające siedzibę w Polsce. Za ogłaszanie konkursów w ramach programu odpowiada Narodowy Instytut Wolności – Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego. Powstało ono, aby wspierać organizacje pożytku publicznego i wolontariatu oraz społeczeństwo obywatelskie. Zgodnie z informacjami zawartymi na stronie Instytutu Wolności w roku 2026 przewidziano dwa nabory wniosków w ramach programu PROO:
Priorytet 1b – Wkład własny w projektach międzynarodowych – budżet konkursu wynosi 1,2 mln zł,
Priorytet 5 – Wsparcie doraźne:
Ścieżka 1 Pomoc doraźna – pokrycie wydatków wynikających z nagłych potrzeb organizacji,
Ścieżka 2 Życie publiczne – pokrycie wydatków na udział przedstawicieli organizacji w wydarzeniach z życia publicznego,
Ścieżka 3 Członkostwo – pokrycie wydatków związanych z członkostwem w zagranicznych podmiotach zrzeszających organizacje pozarządowe
– budżet konkursu wynosi 3,5 mln zł.
Nabory wniosków zostały już otwarte. Aplikacje będą przyjmowane do czasu wyczerpania alokacji, ale niepóźniej niż do 30 listopada 2026 roku. W przypadku Priorytetu 1b wyniki będą ogłaszane co kwartał, a w Priorytecie 5 – na bieżąco.
Kto może skorzystać z programu PROO?
Jeżeli chodzi o wsparcie udzielane w ramach programu PROO, to z wnioskiem może skutecznie wystąpić:
organizacja pozarządowa – stowarzyszenia, stowarzyszenia zwykłe, związek stowarzyszeń, fundacje oraz jednostka terenowa organizacji pozarządowej mająca osobowość prawną;
osoba prawna i jednostka organizacyjna działające na podstawie przepisów o stosunku Państwa do Kościoła, o stosunku Państwa do innych kościołów i związków wyznaniowych oraz o gwarancjach wolności sumienia i wyznania, jeżeli jej cele statutowe obejmują prowadzenie działalności pożytku publicznego;
spółka akcyjna i spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, które nie działają w celu osiągnięcia zysku, przeznaczają całość dochodu na realizację celów statutowych oraz nie przeznaczają zysku do podziału między swoich udziałowców, akcjonariuszy i pracowników;
spółdzielnia socjalna;
koło gospodyń wiejskich.
W tym miejscu warto dodać, że podmiot ubiegający się o wsparcie w ramach programu nie musi dysponować wkładem własnym. Od powyższej zasady istnieje jeden wyjątek. Jeżeli w projekcie będą ponoszone wydatki inwestycyjne, niezbędne jest sfinansowanie 10% ich wartości ze środków własnych.
Jakie są najważniejsze założenia konkursu Priorytet 1b?
Celem konkursu w ramach Priorytetu 1b jest zwiększenie aktywności organizacji w realizacji projektów międzynarodowych poprzez sfinansowanie wkładu własnego, który ma jej zapewnić:
udział w projektach międzynarodowych,
realizację projektów w ramach programów wdrażanych przez instytucje zagraniczne oraz realizację projektów w ramach programów ponadnarodowych.
Co ważne, dotacja może być wykorzystana na pokrycie wkładu własnego tylko w jednym konkursie. Regulamin konkursu bardzo precyzyjnie określa ramy czasowe zadania, które powinno zostać zrealizowane od 1 stycznia 2026 do 31 grudnia 2028 roku. Co roku ustalane będą również inne limity kwotowe. W roku 2026 wysokość dotacji wynosi od 10 tys. do 200 tys. zł. Dodatkowo instytucja sprawdzi, czy wnioskodawca nie aplikuje o wyższy wkład własny do projektu międzynarodowego, niż wymaga od niego instytucja organizująca konkurs.
Jakie są zasady oceny wniosków?
Wniosek o dotację w ramach Priorytetu 1b może być złożony wyłącznie za pośrednictwem Systemu Obsługi Dotacji. Nie ma konieczności dostarczenia wersji papierowej. W pierwszej kolejności sprawdzeniu podlegają wymogi formalne, a mianowicie: czy został złożony przez podmiot uprawniony, a także czy dotyczy sfinansowania wkładu własnego w projekcie międzynarodowym. Później następuje ocena merytoryczna, podczas której można uzyskać następującą liczbę punktów:
Kryterium nr 1 – Adekwatność wniosku do celów programu – oceniający sprawdza, czy projekt przyczyni się do zwiększenia udziału organizacji w życiu publicznym oraz czy wpływa na budowanie silnego i sprawnego sektora obywatelskiego. Maksymalna liczba punktów do zdobycia to 25. W tym kryterium wnioskodawca musi uzyskać co najmniej 50% punktów, aby wniosek nie został odrzucony.
Kryterium nr 2 – Jakość planu działań w odniesieniu do zidentyfikowanych przez organizację potrzeb – 25 pkt.
Kryterium nr 3 – Wpływ działań zawartych w projekcie na uczestników, organizacje zaangażowane w realizację projektu oraz inne podmioty będące interesariuszami, w tym także trwałość rezultatów działań i jakość środków mających na celu upowszechnienie rezultatów – 20 pkt.
Kryterium nr 4 – Możliwość realizacji działań zaplanowanych we wniosku.
Kryterium nr 5 – Zasadność planowanych wydatków w stosunku do rezultatów i zakresu działań, które obejmuje wniosek.
Wniosek uzyska pozytywną ocenę, jeżeli zdobędzie co najmniej 80% wszystkich punktów. Instytucja organizująca konkurs będzie dokonywała oceny co kwartał, jeżeli wnioski, które wpłyną, będą opiewały na kwotę 400 tys. zł.
Jakie są najważniejsze zasady przekazywania środków oraz ponoszenia wydatków?
Po zakwalifikowaniu się wniosku do wsparcia dochodzi do podpisania umowy. Przekazanie środków odbywa się jednorazowo w formie przelewu na rachunek bankowy wskazany przez beneficjenta w umowie. Co ważne, nie ma konieczności otwierania nowego rachunku bankowego na potrzeby realizacji projektu w ramach Priorytetu 1b. Wymagane jest natomiast prowadzenie wyodrębnionej dokumentacji finansowo-księgowej środków finansowych otrzymanych na realizację zadania zgodnie z zasadami wynikającymi z Ustawy z 29 września 1994 roku o rachunkowości w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych. Zawsze umowa będzie określała termin wykorzystania dotacji. Aby instytucja uznała koszt za kwalifikowany, muszą zaistnieć dwie przesłanki:
dokument księgowy musi być wystawiony w terminie realizacji zadania,
wydatek został przewidziany w budżecie.
Ogólnie rzecz biorąc, wszystkie wydatki powinny być ponoszone w formie płatności bezgotówkowych (przelewem).
Organizacje pozarządowe oraz instytucje prowadzące działalność pożytku publicznego mają obecnie okazję na uzyskanie dotacji od 10 tys. do 200 tys. zł w ramach Priorytetu 1b „Dotacje na wkład własny” Rządowego Programu Rozwoju Organizacji Obywatelskich PROO na lata 2018–2030. Celem konkursu jest zwiększenie udziału organizacji obywatelskich w projektach międzynarodowych. Dotacja może być zatem przeznaczona jedynie na pokrycie wkładu własnego w konkursach organizowanych przez instytucje zagraniczne (m.in. Komisję Europejską i jej agencje). Nabór potrwa do wyczerpania alokacji 1,2 mln zł. Informacje szczegółowe można znaleźć na stronie Narodowego Instytutu Wolności odpowiedzialnego za wdrażanie tego programu.
