W ramach poniższego artykułu szczegółowo wyjaśniamy, kiedy jest dopuszczalne odliczenie składek społecznych przez komplementariusza od podstawy obliczenia podatku według skali podatkowej w rocznym zeznaniu PIT. Przeanalizujemy, czy ubezpieczony wspólnik spółki komandytowej ma pełne prawo pomniejszyć dochód o zapłacony ZUS, mimo że podstawą wymiaru wpłat nie jest wynagrodzenie wypłacane za prowadzenie spraw podmiotu.
Przychód wspólnika z tytułu prowadzenia spraw spółki komandytowej
Na wstępie należy ustalić, z jakim źródłem przychodu mamy do czynienia w sytuacji, gdy wspólnik spółki komandytowej otrzymuje wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki. Co ważne, takie wynagrodzenie przyznane na mocy umowy spółki nie stanowi przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej.
W ocenie organów podatkowych wypłacane komplementariuszowi świadczenie, traktowane przez wspólników jako wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki, które zostało określone w uchwale, należy zakwalifikować jako przychody z innych źródeł, zgodnie z art. 20 ust. 1 w powiązaniu z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 20 ust. 1 wyżej przywołanej ustawy za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Zwrot „w szczególności” użyty w art. 20 ust. 1 ustawy oznacza, że ustawodawca jedynie przykładowo wskazał, jakie przychody należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9. Katalog ten nie jest więc zamknięty. Oznacza to, że do innych źródeł należy zakwalifikować wszelkie przychody, których nie można zaliczyć do któregokolwiek z pozostałych źródeł przychodów wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stanowisko to potwierdza treść interpretacji indywidualnej Dyrektora KIS z dnia 24.10.2024 r., nr 0114-KDIP3-1.4011.602.2024.4.BS:
Kiedy przysługuje odliczenie składek społecznych przez komplementariusza
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g i art. 30j-30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b-3e, 4-4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot składek określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych:
a) zapłaconych w roku podatkowym bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika oraz osób z nim współpracujących,
b) potrąconych w roku podatkowym przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody określone w art. 12 ust. 6, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4, od przychodu podlegającego opodatkowaniu
- odliczenie nie dotyczy składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie ustawy, oraz składek, których podstawę wymiaru stanowi dochód, od którego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Na podstawie art. 26 ust. 13a tej ustawy wydatki na cele określone w ust. 1 podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c lub nie zostały odliczone od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie.
Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych, wspólnik spółki komandytowej jest traktowany jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność gospodarczą. Podstawą wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest zadeklarowana kwota, która nie może być niższa niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
Jak możemy przeczytać w treści art. 18 ust. 8 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 i 5a, stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego przyjętego do ustalenia kwoty ograniczenia rocznej podstawy wymiaru składek, ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na dany rok kalendarzowy. Składka w nowej wysokości obowiązuje od dnia 1 stycznia do dnia 31 grudnia danego roku.
Wynagrodzenie za prowadzenie spraw spółki komandytowej nie jest jednak uwzględniane jako podstawa do obliczania składek na ubezpieczenia społeczne.
Przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych pozwalają na odliczenie zapłaconych w roku podatkowym składek na ubezpieczenia społeczne bezpośrednio na własne ubezpieczenia społeczne podatnika oraz osób z nim współpracujących bez wskazania, że odliczenie należy powiązać z przychodami ze źródła, z którym związany był obowiązek ich opłacenia.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z dnia 26.06.2026 r., nr 0114-KDWP.4011.257.2026.1.ŁZ, w przypadku gdy wspólnik spółki komandytowej będącej podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych, który opłacił składki na ubezpieczenie społeczne w roku podatkowym, uzyska dochody opodatkowane zgodnie z art. 27 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, kwoty zapłaconych składek na ubezpieczenie społeczne z tego tytułu w rozumieniu przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych może odliczyć od tych dochodów lub przychodów. Odliczenie składek na ubezpieczenie społeczne następuje na zasadach określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W rezultacie, jeżeli płacone składki na ubezpieczenia społeczne wynikające z pełnienia funkcji wspólnika spółki komandytowej:
- zostały faktycznie zapłacone w roku podatkowym ze środków komplementariusza;
- nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów;
- nie zostały odliczone od innych dochodów ani od przychodów ryczałtowych;
- nie zostały zwrócone w jakiejkolwiek formie.
- to podatnik może pomniejszyć przychód osiągnięty z tytułu prowadzenia spraw spółki komandytowej o opłaconą składkę na ubezpieczenie społeczne, o której mowa we wniosku, na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Mając zatem powyższe na uwadze, należy wskazać, że na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o PIT podatnik jest uprawniony do odliczenia od podstawy obliczenia podatku opodatkowanej według skali podatkowej zapłaconych przez siebie składek na własne ubezpieczenia społeczne z tytułu podlegania ubezpieczeniom społecznym jako wspólnik spółki komandytowej.
