Na zasadach przewidzianych w ustawie o PIT możliwe jest odliczenie przez rodzica wielu kosztów ponoszonych w związku z niepełnosprawnością dziecka. Czy jednak wydatki na edukację dziecka w ramach ulgi rehabilitacyjnej również podlegają odliczeniu od dochodu w rocznym zeznaniu podatkowym? W dalszej części artykułu zastanowimy się, czy przepisy dopuszczają taką preferencję.
Odliczenie ulgi rehabilitacyjnej przez rodziców dziecka z niepełnosprawnością
Na wstępie wskażmy, że w myśl art. 26 ust. 1 pkt 6 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT): podstawę obliczenia podatku, z zastrzeżeniem art. 29–30cb, art. 30da–30dh, art. 30e–30g i art. 30j–30p, stanowi dochód ustalony zgodnie z art. 9, art. 23o, art. 23u, art. 24 ust. 1, 2, 3b–3e, 4–4e, 6 i 21 lub art. 24b ust. 1 i 2, po odliczeniu kwot wydatków na cele rehabilitacyjne oraz wydatków związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesionych w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą niepełnosprawną lub podatnika, na którego utrzymaniu są osoby niepełnosprawne.
Rodzaje wydatków na cele rehabilitacyjne uprawniające do odliczeń od dochodu przed opodatkowaniem zawiera art. 26 ust. 7a ww. ustawy, a zasady i warunki dokonywania tych odliczeń określone zostały w ust. 7, 7b–7g oraz 13a tego artykułu.
Wskazać należy, że w katalogu wydatków podlegających odliczeniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej w art. 26 ust. 7a pkt 6 ustawy o PIT wymienione zostały wydatki na pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, rehabilitacji leczniczej, opiekuńczo-leczniczym czy też pielęgnacyjno-opiekuńczym.
Zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT: wysokość wydatków na cele określone w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 7c ustala się na podstawie dokumentu stwierdzającego ich poniesienie, zawierającego w szczególności: dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę), rodzaj zakupionego towaru lub usługi oraz kwotę zapłaty – w przypadkach innych niż wymienione w pkt 1–3.
Stosownie do art. 26 ust. 7b ustawy o PIT: wydatki, o których mowa w ust. 7a, podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zostały sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych albo nie zostały zwrócone podatnikowi w jakiejkolwiek formie. W przypadku gdy wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
Zgodnie z art. 26 ust. 7d ustawy o PIT: warunkiem odliczenia wydatków, o których mowa w ust. 7a, jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:
orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, lub
decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, albo
orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16 roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.
Zgodnie z art. 26 ust. 7e ustawy o PIT: przepisy ust. 7a–7d i 7g stosuje się odpowiednio do podatników, na których utrzymaniu w roku podatkowym pozostają następujące osoby niepełnosprawne:
osoba będąca w stosunku do podatnika lub jego małżonka osobą zaliczoną do I grupy podatkowej w rozumieniu przepisów Ustawy z 28 lipca 1983 roku o podatku od spadków i darowizn lub
dziecko obce przyjęte na wychowanie przez podatnika lub jego małżonka,
– pod warunkiem że uzyskane w roku podatkowym dochody tych osób niepełnosprawnych nie przekraczają dwunastokrotności kwoty renty socjalnej określonej w Ustawie z 27 czerwca 2003 roku o rencie socjalnej, w wysokości obowiązującej w grudniu roku podatkowego.
Wydatki na cele określone w ust. 1 podlegają odliczeniu od dochodu, jeżeli nie zaliczono ich do kosztów uzyskania przychodów, nie uwzględniono w dochodach opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c, nie wykazano ich jako pomniejszenie przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym ani nie zwrócono podatnikowi w żadnej formie.
Warunkiem odliczenia wydatków na cele rehabilitacyjne, stosownie do treści art. 26 ust. 7d analizowanej ustawy, jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek, jednego z dokumentów: orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach, decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną, bądź też orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.
Wydatki na edukację dziecka nie mieszczą się w zakresie ulgi rehabilitacyjnej
Wskazać należy, że wszelkie preferencje i ulgi podatkowe stanowią wyjątek od zasady powszechności opodatkowania oraz mają charakter przywileju, z którego podatnik ma prawo, a nie obowiązek korzystania; muszą one być zatem interpretowane bez dokonywania wykładni rozszerzającej, a także zawężającej danego przepisu prawa podatkowego.
Katalog wydatków zawarty w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT jest natomiast zamknięty, co oznacza, że odliczeniu podlegają jedynie wydatki enumeratywnie w nim wymienione.
W związku z tym tylko wydatkowanie środków na cele wskazane w powołanym przepisie uprawnia do skorzystania z odliczeń w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Wydatki poniesione na inne cele – nawet wówczas gdy zostały poniesione w związku z niepełnosprawnością – nie uprawniają do odliczeń w ramach omawianej ulgi.
W przedmiotowej sprawie wypowiedział się Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w indywidualnej interpretacji z 26 maja 2025 roku (nr 0112-KDWL.4011.15.2025.2.JK):
Z opisu sprawy wynika, że ponosi Pani wydatki na naukę syna w Szkole Podstawowej [...]. Wskazała Pani również, że Szkoła, do której uczęszcza Pani syn, nie jest zakładem lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładem rehabilitacji leczniczej lub zakładem opiekuńczo-leczniczym lub zakładem pielęgnacyjno-opiekuńczym.
Wydatki na naukę syna w Szkole Podstawowej [...] nie zostały również wymienione w żadnej innej kategorii wydatków zawartych w zamkniętym w katalogu wydatków rehabilitacyjnych zawartym w art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Tym samym, wydatków na opłacenie nauki syna w Szkole Podstawowej [...] nie może Pani odliczyć od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej.
Rodzic nie może w ramach ulgi rehabilitacyjnej odliczyć wydatków na edukację dziecka z niepełnosprawnością, ponieważ tego rodzaju wydatek nie został wymieniony w zamkniętym katalogu określonym w art. 26 ust. 7a ustawy o PIT.
Wydatki na edukację dziecka w ramach ulgi rehabilitacyjnej – podsumowanie
Podsumowując, nie każdy wydatek związany z dzieckiem z niepełnosprawnością może być rozliczony przez rodziców w ramach ulgi rehabilitacyjnej w zeznaniu rocznym PIT. Rodzic powinien każdy wydatek przeanalizować pod kątem treści art. 26 ust. 7a ustawy o PIT, w którym określono konkretnie wydatki dające prawo do odliczenia.
