Ulga rehabilitacyjna to jedna z ulg podatkowych, która umożliwia osobom z niepełnosprawnościami – zarówno tym prowadzącym działalność gospodarczą, jak i tym jej nieprowadzącym – odliczenie od dochodu (przychodu) wydatków związanych polepszeniem, ułatwieniem, usprawnieniem codziennego życia. Jednym z typów wydatków w ramach tej ulgi jest adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Powstaje zatem pewne pytanie – czy możliwa jest wymiana dachu i odliczenie związanych z nią wydatków w ramach skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej?
Co to jest ulga rehabilitacyjna
Ulga rehabilitacyjna umożliwia odliczenie od dochodu lub przychodu do opodatkowania wydatków na cele rehabilitacyjne i związanych z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych dokonanych przez:
podatnika będącego osobą z niepełnosprawnością,
podatnika, na którego utrzymaniu są osoby z niepełnosprawnością.
- obniżeniem rocznego podatku dochodowego do zapłaty,
- zwiększeniem (powstaniem) kwoty podatku dochodowego do zwrotu dla podatnika
– w zeznaniu rocznym PIT.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 6 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych ma prawo odliczyć od dochodu podlegającemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym wydatki na cele rehabilitacyjne oraz wydatki związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych, poniesione w roku podatkowym przez podatnika będącego osobą z niepełnosprawnością lub podatnika, na którego utrzymaniu są takie osoby.
Jakie to wydatki?
Wydatki podlegające odliczeniu a ulga rehabilitacyjna a wymiana dachu
Ustawodawca przewidział konkretne wydatki podlegające odliczeniu od dochodu (przychodu) w ramach wykorzystania ulgi rehabilitacyjnej.
Jakie to są wydatki? Zaprezentowano je w poniższej tabeli.
Wydatki podlegające odliczeniu od dochodu (przychodu) w ramach ulgi rehabilitacyjnej | |
Lp. | Opis wydatków |
1. | Adaptacja i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności |
2. | Przystosowanie pojazdów mechanicznych do potrzeb wynikających z niepełnosprawności |
3. | Zakup, naprawa lub najem wyrobów medycznych wymienionych w wykazie wyrobów medycznych oraz wyposażenia umożliwiających ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, z wyjątkiem pieluchomajtek, pieluch anatomicznych, chłonnych majtek, podkładów i wkładów anatomicznych |
4. | Zakup, naprawa lub najem indywidualnego sprzętu, urządzeń i narzędzi niezbędnych w rehabilitacji oraz ułatwiających wykonywanie czynności życiowych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności, a także wyposażenia umożliwiającego ich używanie zgodnie z przewidzianym zastosowaniem, niewymienionych w wykazie wyrobów medycznych, z wyjątkiem sprzętu gospodarstwa domowego |
5. | Pieluchomajtki, pieluchy anatomiczne, chłonne majtki, podkłady, wkłady anatomiczne, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł |
6. | Zakup wydawnictw i materiałów (pomocy) szkoleniowych, stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności |
7. | Odpłatność za pobyt na turnusie rehabilitacyjnym |
8. | Odpłatność za pobyt w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego, zakładzie rehabilitacji leczniczej, zakładzie opiekuńczo-leczniczym, zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym |
9. | Odpłatność za pobyt opiekuna osoby z niepełnosprawnością zaliczonej do I grupy inwalidztwa lub dzieci z niepełnosprawnością do lat 16, przebywającego z osobą z niepełnosprawnością na turnusie rehabilitacyjnym, w zakładzie lecznictwa uzdrowiskowego lub zakładzie rehabilitacji leczniczej |
10. | Odpłatność za zabiegi rehabilitacyjne lub leczniczo-rehabilitacyjne |
11. | Opłacenie przewodników osób niewidomych należących do I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł |
12. | Utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w Ustawie z 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł |
13. | Opieka pielęgniarska w domu nad osobą z niepełnosprawnością w okresie przewlekłej choroby uniemożliwiającej poruszanie się oraz usługi opiekuńcze świadczone dla osób z niepełnosprawnościami zaliczonych do I grupy inwalidztwa |
14. | Opłacenie tłumacza języka migowego |
15. | Kolonie i obozy dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością oraz dzieci osób z niepełnosprawnością, które nie ukończyły 25. roku życia |
16. | Leki w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba z niepełnosprawnością powinna stosować stale lub czasowo te leki |
17. | Odpłatny przewóz osoby z niepełnosprawnością karetką transportu sanitarnego albo osoby z niepełnosprawnością, zaliczonej do I lub II grupy inwalidztwa, oraz dzieci z niepełnosprawnością do lat 16 również innymi środkami transportu |
18. | Używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby z niepełnosprawnością lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę albo dziecko z niepełnosprawnością, które nie ukończyło 16. roku życia w wysokości nieprzekraczającej w roku podatkowym kwoty 2280 zł |
19. | Odpłatne przejazdy środkami transportu publicznego związane z pobytem:
|
Do I grupy inwalidztwa należą osoby, w stosunku do których na podstawie odrębnych przepisów orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy oraz niezdolność do samodzielnej egzystencji,
- niezdolność do samodzielnej egzystencji,
- znaczny stopień niepełnosprawności.
Z kolei do II grupy inwalidztwa należą osoby, w stosunku do których na podstawie odrębnych przepisów orzeczono:
- całkowitą niezdolność do pracy,
- umiarkowany stopień niepełnosprawności.
Kto może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej
Z odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej może skorzystać osoba fizyczna prowadząca albo nieprowadząca działalności gospodarczej, która rozlicza roczne przychody (ryczałtowo) lub dochody (według skali podatkowej) za pomocą:
- skali podatkowej – zeznanie roczne PIT-37 (podatnicy nieprowadzący działalności gospodarczej, za których pracodawca odprowadza w ciągu roku podatek dochodowy),
- skali podatkowej – zeznanie roczne PIT-36 (podatnicy prowadzący działalność albo nieprowadzący działalności gospodarczej, którzy samodzielnie opłacają podatek dochodowy w ciągu roku),
- ryczałtu ewidencjonowanego – zeznanie roczne PIT-28 podatnicy prowadzący albo nieprowadzący działalności gospodarczej.
Warunkiem odliczenia wyżej wymienionych w tabeli wydatków jest posiadanie przez osobę, której dotyczy wydatek:
- orzeczenia o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, określonych w odrębnych przepisach,
- decyzji przyznającej rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną,
- orzeczenia o niepełnosprawności osoby, która nie ukończyła 16. roku życia, wydanego na podstawie odrębnych przepisów.
Odliczenie wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej
Odliczenie wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej możliwe jest dopiero na etapie składania:
- zeznania rocznego PIT-36 albo PIT-37 albo PIT-28,
- korekty zeznania rocznego PIT-36 albo PIT-37 albo PIT-28.
Wydatki, które mają być odliczone od dochodu (przychodu) w ramach skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej:
- nie mogą być sfinansowane (dofinansowane) ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych, zakładowego funduszu aktywności, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, albo
- nie zostały zwrócone podatnikowi w żadnej formie (dotacja, zwrot kosztów).
Jeśli wydatki były częściowo sfinansowane (dofinansowane) z tych funduszy (środków), odliczeniu podlega różnica pomiędzy poniesionymi wydatkami a kwotą sfinansowaną (dofinansowaną) z tych funduszy (środków) lub zwróconą w jakiejkolwiek formie.
Ulga rehabilitacyjna a wymiana dachu
Przedmiot odliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej wraz z podstawowymi zasadami został powyżej przedstawiony. Nie wynika z niego, aby wydatki na wymianę dachu kwalifikowały się do odliczenia od dochodu (przychodu) do opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zdecydowanie bardziej pasowałaby tutaj tzw. ulga termomodernizacyjna. Niemniej na gruncie ulgi rehabilitacyjnej występuje pewien istotny dość szeroki o swoim zakresie wyjątek. W art. 26 ust. 7a pkt 1 ustawy o PIT prawodawca wspomniał, że odliczeniu od dochodu do opodatkowania podlegają wydatki poniesione na adaptację i wyposażenie:
- mieszkań,
- budynków mieszkalnych
– stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności.
Występuje zatem możliwość odliczenia od dochodu (przychodu) do opodatkowania wydatków poniesionych na adaptację i wyposażenie mieszkań oraz budynków mieszkalnych niezbędnych dla osoby z niepełnosprawnością.
Czy taką adaptacją może być wymiana dachu?
Osoby z I lub II grupą niepełnosprawności to osoby posiadające różnego rodzaju schorzenia. Są one szczególnie wrażliwe na kwestie związane np. z wilgocią, grzybami, pleśnią czy innymi niekorzystnymi warunkami, w których zamieszkują. Wady konstrukcji budynku stanowią znaczne zagrożenie dla ich zdrowia, które i tak jest już mocno nadszarpnięte. W takim wypadku wymiana dachu, który np. jest nieszczelny, przecieka, pojawiają się wokół niego lub na nim pleśnie, wydaje się jak najbardziej zasadna na gruncie przystosowania budynku do potrzeb osoby z niepełnosprawnością. Argumenty te pozostają bez jakiejkolwiek większej dyskusji, jeżeli w grę wchodzi zdrowie, a nawet życie takiej osoby.
Czy są one jednak wystarczające na potrzeby skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej?
Na gruncie podatkowym należałoby jeszcze dodać do nich argumenty uzasadniające remont dachu jako wymaganą adaptację nieruchomości mieszkalnej do potrzeb wynikających z niepełnosprawności danej osoby.
Konieczność wymiany lub przekształcenia dachu musi wynikać z konkretnych potrzeb, zaleceń, wymogów wobec osoby niepełnosprawnej. Przykładem może być tutaj wbudowanie w dach drzwi umożliwiających wyjście osoby niepełnosprawnej na zewnątrz.
Innym przykładem może być przebudowa lub wymiana dachu w celu zamontowania w nim specjalnych okien dla osoby z niepełnosprawnością (zawierających system, za pomocą którego osoba siedząca lub leżąca mogłaby je bez problemu otworzyć).
Wymiana dachu może być zatem wydatkiem podlegających odliczeniu od dochodu (przychodu) w ramach ulgi rehabilitacyjnej w przypadku konieczności dostosowania mieszkania, budynku mieszkalnego stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności danej osoby.
Fiskus na ogół zezwala na odliczenie wydatków związanych z adaptacją i wyposażeniem mieszkań oraz budynków mieszkalnych stosownie do potrzeb wynikających z niepełnosprawności. Potwierdzeniem tego są pozytywne albo częściowo pozytywne stanowiska w interpretacjach indywidualnych wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z:
- 31 grudnia 2025 roku (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.988.2025.3.AKU),
- 29 sierpnia 2025 roku (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.548.2025.4.AC),
- 12 marca 2026 roku (sygn. 0113-KDIPT2-2.4011.77.2026.1.KK).
Dotyczą one wprawdzie zakupu klimatyzacji, płyty indukcyjnej i zmywarki do kuchni, przebudowy wanny na prysznic (wraz z kosztami przerobienia instalacji wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej oraz montażem uchwytów), pralki oraz oczyszczacza powietrza z funkcją nawilżenia, a także poniesionych wydatków na adaptację łazienki i toalety. Jednakże fiskus próbuje odnaleźć w tych wydatkach funkcjonalności, które będą ułatwiały życie osobie z niepełnosprawnością.
Na koniec warto wspomnieć, iż niekiedy wydatki na wymianę dachu mogą być przedmiotem odliczenia od dochodu (przychodu) w ramach skorzystania z innej ulgi, a mianowicie z ulgi termomodernizacyjnej.
Polecamy:
