Zgodnie z aktualnymi regulacjami, przedsiębiorcy mają obowiązek finansować składki na oszczędności emerytalne swoich pracowników, jednak w określonych warunkach możliwe jest zawieszenie wpłat do PPK. Czy prawo dopuszcza przerwę w przekazywaniu środków do instytucji finansowych w obliczu problemów finansowych firmy? W niniejszym artykule szczegółowo analizujemy, jakie okoliczności pozwalają na czasowe wstrzymanie tych zobowiązań oraz jakich formalności należy dopełnić.
Wpłaty dokonywane do PPK — obowiązujące zasady
Zasady dokonywania wpłat do PPK zostały uregulowane we wspomnianej na wstępie Ustawie z dnia 4 października 2018 roku o pracowniczych planach kapitałowych, zwanej dalej “ustawą”.
Ponadto podmiot zatrudniający i uczestnik PPK mogą zadeklarować finansowanie wpłat dodatkowych.
Wysokość wpłat podstawowych i wpłat dodatkowych określa się procentowo od wynagrodzenia uczestnika PPK.
Zawieszenie wpłat do PPK
W ustawie przewidziano możliwość zawieszenia dokonywania wpłat do PPK — dotyczy to zarówno wpłat realizowanych przez podmiot zatrudniający, jak również uczestnika PPK.
Poniżej omówiono przypadki wskazane w powołanym przepisie, które stanowią uzasadnienie do zawieszenia wpłat do PPK.
Okres przestoju ekonomicznego oraz okres obniżonego wymiaru czasu pracy
Podmiot zatrudniający i uczestnik PPK nie finansują wpłaty podstawowej ani wpłaty dodatkowej w okresie:
- przestoju ekonomicznego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 11 października 2013 roku o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy (Dz. U. z 2025 r. poz. 1694);
- obniżonego wymiaru czasu pracy, o którym mowa w art. 2 pkt 2 ustawy wymienionej w pkt 1.
Przykład 1.
U przedsiębiorcy wystąpił spadek obrotów gospodarczych w rozmiarze uzasadniającym zastosowanie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. Firma zastosowała obniżony wymiar czasu pracy z przyczyn niedotyczących pracownika, jednak nie więcej niż do połowy pełnego etatu. W okresie stosowania tej procedury wpłaty na PPK ulegają zawieszeniu.
Analogiczny sposób postępowania przewidziano w razie wystąpienia przestoju ekonomicznego, przez co należy rozumieć okres niewykonywania pracy przez pracownika z przyczyn niedotyczących pracownika pozostającego w gotowości do pracy.
Zaistnienie przesłanek niewypłacalności pracodawcy
Podmiot zatrudniający i uczestnik PPK nie finansują wpłaty podstawowej ani wpłaty dodatkowej w przypadku zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy wskazanych w Ustawie z dnia 13 lipca 2006 roku o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy (Dz. U. z 2025 r. poz. 433, ze zm.).
Niewypłacalność pracodawcy zachodzi m.in., gdy sąd upadłościowy lub restrukturyzacyjny, na podstawie przepisów Prawa upadłościowego lub Prawa restrukturyzacyjnego, wyda postanowienie o:
- ogłoszeniu upadłości pracodawcy lub wszczęciu wobec niego wtórnego postępowania upadłościowego;
- otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego, o którym mowa w art. 2 pkt 2–4 ustawy z dnia 15 maja 2015 roku – Prawo restrukturyzacyjne;
- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy, jeżeli jego majątek nie wystarcza lub jedynie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania;
- oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości w przypadku stwierdzenia, że majątek dłużnika jest obciążony hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym lub hipoteką morską w takim stopniu, że pozostały jego majątek nie wystarcza na zaspokojenie kosztów postępowania.
Przykład 2.
Sąd upadłościowy wszczął postępowanie w sprawie upadłości pracodawcy. W konsekwencji postępowania wspomniany sąd wydał postanowienie o upadłości wspomnianego podmiotu. W takiej sytuacji datą niewypłacalności jest data wydania postanowienia sądu upadłościowego o ogłoszeniu upadłości.
Podobnie będzie w innych przypadkach, czyli datą niewypłacalności jest:
- data wydania postanowienia sądu upadłościowego o wszczęciu wtórnego postępowania upadłościowego pracodawcy,
- data wydania postanowienia sądu restrukturyzacyjnego o otwarciu postępowania restrukturyzacyjnego pracodawcy,
- data postanowienia sądu upadłościowego o oddaleniu wniosku o ogłoszenie upadłości pracodawcy w przypadkach określonych wyżej w pkt 3 i 4.
Ustawa o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy przewiduje ponadto inne warianty niewypłacalności pracodawcy uregulowane w szczególności w ramach międzynarodowego postępowania upadłościowego.
Okres przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub jej ograniczenia na skutek powodzi
Ostatnim przypadkiem uzasadniającym zawieszenie dokonywania wpłat do PPK przez podmiot zatrudniający i uczestnika PPK jest wystąpienie przejściowego zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej lub ograniczenia jej prowadzenia na skutek powodzi.
Warto w tym miejscu przywołać art. 23 ust. 1 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi. Zgodnie z tym przepisem w przypadku braku środków na wypłatę pracownikom wynagrodzenia przysługującego za:
- czas usprawiedliwionej nieobecności w pracy w przypadku, o którym mowa w art. 8 (dotyczy to faktycznej niemożności świadczenia pracy w związku z powodzią, co stanowi podstawę usprawiedliwienia nieobecności pracownika w pracy),
- czas niewykonywania pracy, jeżeli pracownik był gotów do jej wykonywania, a doznał przeszkód z przyczyn dotyczących pracodawcy, które zostały bezpośrednio spowodowane powodzią,
- wykonaną pracę, polegającą na ochronie zakładu pracy przed powodzią lub na usuwaniu skutków powodzi, mającą na celu utrzymanie lub przywrócenie prowadzenia przez pracodawcę działalności gospodarczej
– pracodawca, który na skutek powodzi przejściowo zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej lub istotnie ograniczył jej prowadzenie, może złożyć do właściwego marszałka województwa wniosek o udzielenie nieoprocentowanej pożyczki z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Deklaracja uczestnika PPK dotycząca finansowania we własnym zakresie wpłaty podstawowej i wpłaty dodatkowej
Jak wynika z omawianej problematyki, ustawa zakłada, że zarówno podmiot zatrudniający, jak również uczestnik PPK — nie finansują wpłaty podstawowej ani wpłaty dodatkowej w okresach uzasadniających zawieszenie tych wpłat.
Należy jednocześnie zauważyć, że w przepisach ustawy, czyli w art. 25 ust. 5, przewidziano wyjątek od tej reguły.
Przykład 3.
Pracownik został objęty przestojem ekonomicznym na podstawie przepisów ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z ochroną miejsc pracy. Wiąże się to z brakiem konieczności finansowania wpłaty podstawowej ani wpłaty dodatkowej przez pracodawcę i tego pracownika. Zatrudniony zamierza jednak kontynuować powyższe wpłaty we własnym zakresie. Pracownik złożył zatem deklaracje w tej sprawie pracodawcy. Oznacza to, że od wynagrodzenia wypłacanego po złożeniu wspomnianej deklaracji pracodawca powinien ustalić i pobrać wpłaty do PPK w części finansowanej przez uczestnika PPK.
Zawieszenie wpłat do PPK w przypadku trudnej sytuacji przedsiębiorstwa. Podsumowanie
Ustawa przewiduje, że podmiot zatrudniający i uczestnik PPK finansują wpłaty podstawowe oraz wpłaty dodatkowe z własnych środków. Jednocześnie, w ściśle określonych prawem okolicznościach, dokonywanie tych wpłat może zostać zawieszone. Następuje to m.in. w okresie przestoju ekonomicznego oraz okres obniżonego wymiaru czasu pracy, jak również w razie zaistnienia przesłanek niewypłacalności pracodawcy. Mimo zawieszenia wpłat uczestnik PPK może zadeklarować finansowanie przez siebie wpłaty podstawowej i wpłaty dodatkowej.