Poradnik Przedsiębiorcy

Różnice kursowe w KPiR - jak je prawidłowo wykazać?

W dzisiejszych czasach przedsiębiorcy mają dostęp do rynków zagranicznych w ujęciu globalnym, dlatego tego typu transakcje stają się normą. Przy płaceniu za towar lub usługi w obcej walucie mogą wystąpić tzw. różnice kursowe, które przedsiębiorca ma prawo zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu lub pozostałych przychodów z działalności gospodarczej. Czym są oraz jak je rozliczyć? Odpowiedź znajdziesz w artykule.

Różnice kursowe - kiedy powstają?

Różnice kursowe powstają w wyniku różnic pomiędzy wartościami - wartością faktury a wartością rzeczywistej zapłaty po przewalutowaniu na złotówki. Zgodnie z przepisami wartość wyrażoną w obcej walucie należy przeliczyć na PLN według średniego kursu ogłoszonego przez NBP poprzedzającego dzień wystawienia faktury. W przypadku konta walutowego jest to wartość w obcej walucie, którą należy przeliczyć zgodnie z średnim kursem NBP poprzedzającym dzień dokonania zapłaty (dzień księgowania na koncie bankowym).

Różnice kursowe - sprzedaż i zakupy 

Różnice kursowe mogą występować zarówno po stronie sprzedaży, jak i po stronie wydatków, w związku z czym mogą stanowić koszt podatkowy lub pozostały przychód firmy.Różnice kursowe mogą być dodatnie lub ujemne.

Zgodnie z ustawą o PIT dodatnie różnice kursowe powstają, jeżeli wartość poniesionego kosztu wyrażonego w walucie obcej po przeliczeniu na złote według kursu średniego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski jest wyższa od wartości tego kosztu w dniu zapłaty, przeliczonej według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tego dnia. Natomiast ujemne różnice kursowe powstają, jeżeli wartość otrzymanych lub nabytych środków lub wartości pieniężnych w walucie obcej w dniu ich wpływu jest niższa od wartości tych środków lub wartości pieniężnych w dniu zapłaty lub innej formy wpływu tych środków lub wartości pieniężnych, według faktycznie zastosowanego kursu waluty z tych dni. 

Różnice kursowe po stronie sprzedaży

Wyliczona wartość różnic kursowych od transakcji sprzedaży może stanowić pozostały przychód lub koszt uzyskania przychodu. Różnice kursowe należy wyliczyć biorąc pod uwagę datę wystawienia faktury oraz datę dokonania płatności. Po przeliczeniu różnic kursowych od wartości sprzedaży a rzeczywistym terminem dokonania płatności, wynik różnic kursowych jest:

  • dodatni - wartość faktury (wykazana w KPiR) jest niższa niż kwota zapłaty po przeliczeniu wg średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury oraz dnia otrzymania zapłaty, wówczas różnice kursowe stanowią pozostały przychody firmy,
  • ujemny - wartość faktury (wykazana w KPiR) jest wyższa niż kwota zapłaty po przeliczeniu wg średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury oraz dnia otrzymania zapłaty, wówczas różnice kursowe stanowią koszty uzyskania przychodu firmy.

Różnice kursowe po stronie zakupów

W przypadku wyliczania różnic kursowych od faktury kosztowej, należy przeliczyć wartość zakupu zgodnie ze średnim kursem opublikowanym przez NBP z dnia roboczego poprzedzającego dzień wystawienia faktury z dnia księgowania zapłaty na koncie bankowym.

Jeżeli wynik jest:

  • dodatni - wartość faktury (ujęta w KPiR) jest większa niż kwota zapłaty po przeliczeniu wg średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury oraz z dnia zaksięgowania zapłaty, wówczas różnice kursowe stanowią pozostały przychód,
  • ujemny - wartość faktury jest niższa niż kwota zapłaty po przeliczeniu wg średniego kursu NBP z dnia poprzedzającego dzień wystawienia faktury oraz z dnia otrzymania zapłaty, wówczas różnice kursowe stanowią koszt uzyskania przychodu.

Ujęcie różnic kursowych w KPiR

Jedynie nieliczne systemy księgowe dysponują funkcją wyliczania różnic kursowych. Jednym z takich systemów jest serwis wfirma.pl. Przewagą systemu jest to, że działa online co pozwala komunikować się na bieżąco z tabelą średnich kursów NBP.

Automatyczne rozliczanie różnic kursowych

Momentem, w którym możliwe jest ustalenie różnic kursowych jest zapłata. Ponieważ dla celów zastosowania odpowiedniego kursu ważne jest czy zapłata została dokona z/na rachunek walutowy czy z/na rachunek w PLN w systemie wfirma.pl podczas rozliczania płatności istnieje możliwość wyboru rachunku.

różnice kursowe

Dlaczego wybór rachunku jest tak ważny? Różnice kursowe powstają w przypadku gdy łącznie spełnione są dwa warunki - faktura wystawiona jest w walucie obcej i zapłata dokonywana jest w walucie obcej. Nie każdy jednak przedsiębiorca dysponuje bankowym rachunkiem walutowym. Dla celów wyznaczenia odpowiedniego kursu do przeliczenia płatności brany jest pod uwagę:

  • średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty/wpływu - w przypadku posiadania przez przedsiębiorcę rachunku bankowego w walucie

  • kurs faktycznie zastosowany przez bank - w pypadku braku rachunku walutowego a więc gdy zapłata/otrzymanie płatności w walucie obcej dokonywane są z/trafiają na rachunek w PLN, gdzie to bank automatycznie dokonuje przeliczeń.

Zatem wybór rachunku jest tak ważny z uwagi na to że od niego zależy jaki kurs będzie stosowany dla celów wyliczenia różnic.

Księgowanie różnic kursowych za pomocą DW

Różnice kursowe należy zaksięgować za pomocą dowodu wewnętrznego. Wyliczenie różnic kursowych jest możliwe dopiero w miesiącu, w którym dokonana została płatność. Jeżeli wyliczenie różnic dotyczy wielu transakcji, które miały miejsce w ciągu jednego miesiąca, to można zaksięgować je na podstawie dokumentu zbiorczego w ostatnim dniu okresu rozliczeniowego. W systemie wfirma.pl w tym celu wystarczy zaznaczyć dodane przez system automatycznie zapisy wyliczeń różnic kursowych dla poszczególnych transakcji i wybrać funkcję WYSTAW DW.

różnice kursowe

Do dokumentu DW warto załączyć wydruki zastosowanych kursów walutowych. Generując DW w systemie wfirma.pl nie trzeba tego robić gdyż taka informacja automatycznie pokazywana jest na wydruku dowodu wewnętrznego.

Możesz ocenić ten artykuł