Staż pracy wpływa bezpośrednio na uprawnienia pracownicze, w szczególności na prawo do urlopu wypoczynkowego. Obecnie obowiązujące przepisy nie pozwalają zaliczać okresów prowadzenia działalności gospodarczej do stażu urlopowego. Ma to jednak ulec zmianie. Okresy pracy na umowach zlecenia oraz prowadzenia jednoosobowej działalności gospodarczej będą wreszcie wliczane do stażu pracy, od którego zależą kluczowe uprawnienia pracownicze, takie jak prawo do urlopu wypoczynkowego. Nowe przepisy mają na celu wyrównanie szans na rynku pracy, włączając do stażu okresy dotychczas nieuwzględniane.
Dlaczego to tak ważna zmiana?
Do stażu pracy dotychczas wliczały się okresy zatrudnienia na podstawie:
- umowy o pracę,
- powołania,
- mianowania,
- wyboru,
- spółdzielczej umowy o pracę.
Te przepisy nie pozwalały zaliczyć okresów prowadzenia działalności gospodarczej czy umowy zlecenie do stażu pracy. Było to krzywdzące dla osób, które przez długi okres prowadziły działalność, a następnie przeszły na umowę o pracę i są traktowane, jakby podjęły pierwszą aktywność zawodową. Nie miały zatem prawa do wyższych limitów urlopów oraz niejednokrotnie do benefitów pracowniczych.
Staż pracy – działalność gospodarcza oraz umowy zlecenia wliczają się!
Nowe zasady dotyczące wliczania okresów prowadzenia działalności gospodarczej oraz pracy na umowach cywilnoprawnych do stażu pracy zaczną obowiązywać w dwóch terminach:
Sektor Publiczny: 1 stycznia 2026 roku.
Sektor Prywatny: Pierwszego dnia miesiąca po upływie sześciu miesięcy od dnia ogłoszenia ustawy w Dzienniku Ustaw.
Od tych dat do stażu pracy wliczane będą okresy związane z:
- działalnością pozarolniczą: prowadzenie własnej firmy lub współpraca z kimś, kto taką działalność prowadzi,
- umowami cywilnoprawnymi: wykonywanie umów zlecenia, o świadczenie usług, czy umów agencyjnych,
- spółdzielniami: członkostwo w rolniczych spółdzielniach produkcyjnych i spółdzielniach kółek rolniczych,
- pracą za granicą: inna niż zatrudnienie, działalność zarobkowa wykonywana poza Polską,
- zawieszeniem działalności gospodarczej: czas zawieszenia firmy na czas opieki nad dzieckiem, pod warunkiem opłacenia składek emerytalno-rentowych.
Okresy te będą co do zasady potwierdzane zaświadczeniami wydanymi przez ZUS. W przypadku okresów, które nie podlegały zgłoszeniu do ZUS (np. niektóre formy pracy zarobkowej za granicą), ciężar udowodnienia będzie spoczywał na pracowniku.
Ta reforma była odpowiedzią na dynamicznie zmieniający się rynek pracy i ma na celu zapewnienie większej sprawiedliwości społecznej dla osób, które dotychczas nie miały w pełni uznawanego swojego wkładu w gospodarkę.
