Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga za złe długi u wierzyciela i dłużnika

Ulga na złe długi to ratunek dla podatników VAT, którym nie udało się uzyskać należności od kontrahentów w określonym terminie - 150 dni od daty upływu terminu płatności określonego na fakturze lub umowie. Umożliwia wierzycielowi odzyskanie kwoty podatku należnego od dokonanej czynności. Skorzystanie z tej procedury wywołuje skutki zarówno u wierzyciela, jak i podatnika. Sprawdź, jak funkcjonuje ulga za złe długi.

Ulga za złe długi - kiedy przysługuje prawo do jej skorzystania?

Przepisy określające moment i warunki, w których można skorzystać z ulgi za złe długi, zostały w dość znacznym stopniu uproszczone i doprecyzowane.

Skorzystanie ze zmniejszenia kwoty podatku należnego jest teraz możliwe wcześniej - żeby móc uznać wierzytelność za prawdopodobnie nieściągalną, musi minąć 150 dni od terminu zapłaty, określonego na fakturze lub umowie.

Kolejnym ułatwieniem dla wierzycieli jest skrócona lista warunków, którą należy spełnić, aby możliwe było skorzystanie z ulgi na złe długi. Zawarta w 89a ust. 2 ustawy o VAT wskazuje, iż ulga za złe długi jest możliwa w przypadku, gdy:

  1. dostawa towaru lub świadczenie usług jest dokonana na rzecz podatnika, o którym mowa w art. 15 ust. 1, zarejestrowanego jako podatnik VAT czynny, niebędącego w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  2. w dniu poprzedzającym złożenie korekty uwzględniającej ulgę zarówno wierzyciel, jak i dłużnik są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni, natomiast dłużnik nie jest w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub w trakcie likwidacji,
  3. od daty wystawienia faktury, dokumentującej wierzytelność, nie upłynęło więcej niż 2 lata podatkowe, licząc od końca roku, w którym faktura ta została wystawiona.

Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim, że nie mają obowiązku informowania dłużnika o fakcie skorzystania z ulgi. Jest to znaczne uproszczenie, szczególnie pod względem oszczędności czasu - wierzyciel nie musi już czekać przez 14 dni od wysłania informacji, który to okres był przeznaczony na ewentualne uregulowanie należności przez dłużnika.

Jednak w gestii wierzyciela, który zdecyduje się na skorzystanie z ulgi za złe długi, pozostaje poinformowanie o tym fakcie właściwego urzędu skarbowego. W tym celu wraz z deklaracją VAT, w której pomniejszono kwotę podatku należnego o korektę wynikającą z zaległości, należy złożyć powiadomienie VAT-ZD. Dzięki takiej informacji organ skarbowy będzie mógł łatwiej skontrolować, czy dłużnik odpowiednio skorygował swój podatek VAT.

Problemem dla wierzyciela może stać się wynikająca z przepisów konieczność wykazania, że w dniu poprzedzającym złożenie korekty podatku należnego jego dłużnik nie był w trakcie postępowania restrukturyzacyjnego, upadłościowego lub likwidacji. Zapis ten powoduje niemożność zastosowania korekty i naraża wierzyciela na nieczyste zagrania ze strony dłużnika, blokującego mu możliwość skorygowania podatku.

Znacznym uproszczeniem formalnym dla wierzycieli jest również doprecyzowanie przepisu 89a ust. 1 ustawy o VAT. Zgodnie z tym zapisem podatnik w deklaracji dokonuje korekty zarówno podatku VAT należnego, jak i zmniejszenia podstawy opodatkowania.

Do czego zobowiązany jest dłużnik?

Wspomniany brak obowiązku informowania dłużnika o skorzystaniu z ulgi na złe długi nie jest wyłącznie uproszczeniem administracyjnym dla wierzyciela. Działanie takie stało się zbędne przez wzgląd na fakt, iż dłużnik ma obowiązek skorygowania podatku naliczonego od zaległości - niezależnie od tego, czy jego kontrahent zdecydował się na korektę ze swojej strony.

Zasadę uwzględnia art. 89b ustawy o VAT, który wskazuje, że jeżeli zaległość - bądź jej część - nie zostanie uregulowana w terminie do 150 dni od daty upływu terminu płatności, dłużnik musi dokonać korekty podatku naliczonego. Korekta taka powinna zostać przez niego uwzględniona w deklaracji VAT składanej za okres, w którym upływa wspomniany termin. Obowiązek korekty deklaracji VAT ma na celu zmotywowanie dłużników do opłacania należności terminowo.

Jak postąpić po uregulowaniu należności?

Ważne jest zwrócenie uwagi na sytuację uregulowania należności już po skorygowaniu podatku należnego po stronie wierzyciela oraz naliczonego po stronie dłużnika.

Jeżeli należność zostanie przez wierzyciela zbyta lub też dłużnik ureguluje ją (nawet w części) niezbędne będzie ponownie zwiększenie podstawy opodatkowania oraz kwoty podatku VAT należnego. W przypadku uzyskania częściowej spłaty zwiększenie takie należy zastosować proporcjonalnie.

Z drugiej strony dłużnik, który spłacił całość lub część swojego długu wobec kontrahenta może ponownie odliczyć podatek VAT naliczony. W przypadku uregulowania części należności zwiększenie podatku także powinno być wyłącznie częściowe.

Zasady jakie obejmuje ulga za złe długi jest w większości doceniana przez wierzycieli, natomiast raczej nie przypada do gustów dłużników. Wydaje się to być jednak nieuniknione - przepisy twardo bronią należności, które powinny być odprowadzone do urzędów. Takiego silnego wsparcia nie mają już środki, które mogą zostać odzyskane przez przedsiębiorców - choć ułatwienia stanowią znaczący ukłon w kierunku prywatnych wierzyciel.

Ulga za złe długi w systemie wfirma.pl

Użytkownicy systemu wfirma.pl mają ułatwione zadanie w przypadku nieuregulowania zobowiązań względem kontrahentów w całości lub w części, w ustawowym terminie 150 dni, gdy pojawia się korekta podatku VAT i ulga za złe długi.

Księgując wydatek wypełniamy wszystkie pola zgodnie ze stanem faktycznym. W przypadku pojawienia się niezapłaconej należności po wspomnianym terminie system pod datą ostatniego dnia miesiąca, w którym miała mieć miejsce korekta podatku VAT, automatycznie dokona wpisów wyksięgowujących z rejestru zakupu VAT.

Ulga za złe długi w systemie wfirma