Ulga rehabilitacyjna jest możliwa po spełnieniu ściśle określonych warunków, a jednym z kluczowych jest prawidłowe udokumentowanie poniesionych wydatków. Wątpliwości pojawiają się często, gdy faktura wystawiona na dane małżonka ma być podstawą do odliczenia, a wydatki dotyczą osób z niepełnosprawnościami pozostających na utrzymaniu podatnika.
Ulga rehabilitacyjna w ustawie o PIT
Przy składaniu rocznego zeznania podatkowego ustawodawca przewidział możliwość skorzystania z różnych ulg i odliczeń, które pozwalają na obniżenie podstawy opodatkowania lub należnego podatku. Jedną z nich jest ulga rehabilitacyjna, z której mogą korzystać osoby z niepełnosprawnościami oraz podatnicy mający na utrzymaniu osoby z niepełnosprawnościami, pod warunkiem spełnienia ustawowych warunków jej zastosowania. Ulga rehabilitacyjna została uregulowana w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnicy opodatkowani według skali podatkowej oraz podatnicy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych mogą pomniejszać odpowiednio dochód lub przychód o wydatki poniesione na cele rehabilitacyjne oraz związane z ułatwieniem wykonywania czynności życiowych.
Szczegółowe warunki stosowania ulgi, w tym katalog wydatków oraz zasady ich dokumentowania, zostały określone w art. 26 ust. 7–7g oraz art. 26 ust. 13a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przepisy te znajdują również zastosowanie do podatników rozliczających się ryczałtem, na podstawie art. 11 ust. 1 i 2 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Z ulgi rehabilitacyjnej mogą skorzystać:
- podatnicy będący osobami z niepełnosprawnościami;
- podatnicy, na których utrzymaniu pozostają osoby zniepełnosprawnościami, o których mowa w art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Warunkiem skorzystania z ulgi jest posiadanie przez osobę z niepełnosprawnością odpowiedniego orzeczenia lub decyzji potwierdzającej niepełnosprawność wydanej na podstawie odrębnych przepisów.
Wydatki niewymagające dokumentowania
W art. 26 ust. 7a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ustawodawca określił rodzaje wydatków możliwych do rozliczenia w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Natomiast sposób dokumentowania wydatków odliczanych w zeznaniu podatkowym w ramach ulgi rehabilitacyjnej jest uzależniony od rodzaju tych wydatków. Przy czym ustawodawca przewidział wyjątki, w których podatnik nie musi mieć dokumentów potwierdzających wysokość poniesionych wydatków, takich jak faktura czy rachunek. Dotyczy to m.in. następujących wydatków:
- opłacenie przewodników osób niewidomych I lub II grupy inwalidztwa oraz osób z niepełnosprawnością narządu ruchu zaliczonych do I grupy inwalidztwa – w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;
- utrzymanie psa asystującego, o którym mowa w ustawie o rehabilitacji zawodowej – w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł;
- używanie samochodu osobowego, stanowiącego własność (współwłasność) osoby z niepełnosprawnością lub podatnika mającego na utrzymaniu osobę z niepełnosprawnością albo dziecko z niepełnosprawnością, które nie ukończyło 16. roku życia – w kwocie nieprzekraczającej w roku podatkowym 2280 zł.
Przy czym trzeba pamiętać, że odliczając tego typu wydatki w ramach obowiązującego limitu w zeznaniu podatkowym, na żądanie organów podatkowych podatnik musi przedstawić dowody pozwalające ustalić prawo do odliczenia, takie jak dane przewodnika czy certyfikat psa asystującego w rozumieniu ustawy o rehabilitacji zawodowej.
Dokumentowanie pozostałych wydatków w ramach ulgi rehabilitacyjnej
W przypadku pozostałych wydatków odliczanych w zeznaniu rocznym w ramach ulgi rehabilitacyjnej zgodnie z art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wysokość tych wydatków ustala się na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie. Dokumenty te powinny zawierać w szczególności:
- dane identyfikujące kupującego (odbiorcę usługi lub towaru) i sprzedającego (towar lub usługę),
- rodzaj zakupionego towaru lub usługi,
- kwotę zapłaty.
Faktura wystawiona na dane małżonka a prawo do odliczenia
Co do zasady dokumenty potwierdzające poniesienie wydatków rehabilitacyjnych powinny być wystawione na tego podatnika, który korzysta z ulgi. Zasada ta ma zastosowanie również w przypadku małżonków mających na utrzymaniu dziecko z niepełnosprawnością. Jeżeli faktura dokumentująca wydatek rehabilitacyjny została wystawiona wyłącznie na jednego z małżonków, prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie temu małżonkowi, którego dane widnieją na dokumencie. Dla celów rozliczenia ulgi rehabilitacyjnej decydujące znaczenie ma to, czy dokument potwierdza poniesienie wydatku przez podatnika dokonującego odliczenia w rozumieniu art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Potwierdza to interpretacja indywidualna (sygn. 0114-KDIP3-2.4011.218.2025.1.AC) z 25 kwietnia 2025 roku wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Fragment uzasadnienia interpretacji:
Zatem nie przysługuje Panu prawo odliczenia od dochodu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków poniesionych na dodatkowe indywidualne zajęcia terapeutyczne, czesne za uczęszczanie córki do terapeutycznego punktu przedszkolnego oraz na zabieg chirurgiczny związany z usunięciem migdałka i wstawieniem drenażu w uszy”.
Przykład 1.
Pan Zenon z małżonką wychowują dziecko z niepełnosprawnością mające ważne orzeczenie o niepełnosprawności. W 2025 roku dziecko uczęszczało na odpłatne zajęcia terapeutyczne. Koszty terapii były faktycznie finansowane z majątku wspólnego małżonków, jednak faktury dokumentujące poniesione wydatki zostały wystawione wyłącznie na imię i nazwisko matki dziecka. Czy ojciec dziecka, składając zeznanie podatkowe za 2025 rok (PIT-36 skala podatkowa), może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej i odliczyć część poniesionych wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi na dane jego żony?
W tej sytuacji prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie matce dziecka, jako osobie wskazanej na fakturach dokumentujących poniesienie wydatków. Ojciec nie może skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej, ponieważ nie udokumentował prawidłowo poniesienia wydatku na cele rehabilitacyjne córki. Faktury wystawione wyłącznie na dane jego żony nie potwierdzają, że to pan Zenon był kupującym usługę w rozumieniu art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ulga rehabilitacyjna może zostać zastosowana wyłącznie po spełnieniu wszystkich warunków określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym przede wszystkim warunku prawidłowego udokumentowania poniesionych wydatków. W odniesieniu do wydatków wymagających dokumentów decydujące znaczenie ma to, czy dowód potwierdza poniesienie wydatku przez podatnika dokonującego odliczenia w rozumieniu art. 26 ust. 7 pkt 4 ustawy o PIT. Fakt sfinansowania wydatku z majątku wspólnego małżonków nie jest wystarczający, jeżeli dokument został wystawiony na inną osobę niż podatnik korzystający z ulgi. W konsekwencji w przypadku faktur wystawionych na dane małżonka prawo do odliczenia przysługuje wyłącznie temu podatnikowi, którego poniesienie wydatku wynika z dokumentu, co wymaga szczególnej ostrożności na etapie dokumentowania wydatków rehabilitacyjnych.
Polecamy:
