Poradnik Przedsiębiorcy

Ulga termomodernizacyjna w rozliczeniu rocznym część 1.

Podatnicy będący właścicielami lub współwłaścicielami jednorodzinnych budynków mieszkalnych, którzy dokonują przebudowy o charakterze termomodernizacyjnym, będą mogli skorzystać w składanym zeznaniu rocznym za 2019 r. z ulgi podatkowej określonej – ulgą termomodernizacyjną. Aby skorzystać z odliczenia, należy dysponować dokumentami potwierdzającymi poniesione wydatki w danym roku. Sprawdź, czym jest ulga termomodernizacyjna oraz jak ją stosować.

Czym jest ulga termomodernizacyjna?

Ulga termomodernizacyjna została wprowadzona 1 stycznia 2019 r. Ustawą z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne. Możliwość zastosowania wskazanej preferencji podatkowej dotyczy podatników dokonujących w trakcie danego roku przedsięwzięć termomodernizacyjnych w jednorodzinnych budynkach mieszkalnych. Zgodnie z art. 26h ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (oraz art. 11 ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) podatnik może odliczyć wydatki poniesione w danym roku m.in. na materiały budowlane, urządzenia i usługi związane z realizacją przedsięwzięcia termomodernizacyjnego pod warunkiem, że zostanie ono ukończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek.

Wysokość odliczenia jest ustalana na podstawie posiadanych przez podatnika faktur dokumentujących poniesienie kosztów na cele dokonanej termomodernizacji w wartości brutto – łącznie z doliczonym podatkiem VAT.

Przedsięwzięcia termomodernizacyjne – co do nich zaliczamy?

Aby skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej, podatnik musi wykazać koszty poniesione na realizację przedsięwzięcia termomodernizacyjnego rozumianego jako:

  • ulepszenie powodujące zmniejszenie zapotrzebowania na energię służącą do ogrzewania pomieszczeń czy wody użytkowej,

  • ulepszenie wpływające na zmniejszenie zużycia energii w budynku,

  • wykonanie przyłącza technicznego do scentralizowania źródła ciepła,

  • zmiana źródeł energii na źródła odnawialne w całości lub części,

  • zastosowanie wysokosprawnej kogeneracji.

Zgodnie z powyższym należy zauważyć, że przedsięwzięcia termomodernizacyjne służyć mają ograniczeniu zużycia energii cieplnej i wyeliminowaniu strat z tym związanych. Do przedsięwzięć termomodernizacyjnych spełniających warunki do zastosowania ulgi można zaliczyć m.in.:

  • montaż kolektora słonecznego,

  • montaż instalacji fotowoltaicznej,

  • montaż kotła olejowego kondensacyjnego,

  • wymiana stolarki zewnętrznej np. okna, drzwi,

  • montaż pompy ciepła,

  • koszty materiałów budowlanych poniesionych na docieplenie budynku,

  • koszty zakupu kotła gazowego,

  • wykonanie analizy termograficznej budynku,

  • demontaż źródła ciepła na paliwo stałe,

  • koszty materiałów budowlanych wchodzących w skład instalacji ogrzewczej,

  • zakupiony węzeł cieplny wraz z programatorem temperatury,

  • wymieniony zbiornik na gaz lub zbiornik na olej,

  • wykonane przyłącze do sieci ciepłowniczej lub gazowej,

  • koszty materiałów budowlanych wykorzystanych do wykonania systemu wentylacji mechanicznej wraz z odzyskiem ciepła lub odzyskiem ciepła i chłodu,

  • koszty poniesione w związku z wymianą elementów istniejącej instalacji ogrzewczej lub instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej,

  • koszty poniesione w związku z wykonaniem nowej instalacji wewnętrznej ogrzewania lub instalacji przygotowania ciepłej wody użytkowej.

Kto może skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Przepisy mają zastosowanie wobec podatników opodatkowanych podatkiem liniowym, na zasadach ogólnych oraz ryczałtem od przychodów opodatkowanych, którzy ponieśli koszty na termomodernizację własnego budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jeśli przedsięwzięcie modernizacyjne zostanie zakończone w okresie 3 kolejnych lat, licząc od końca roku podatkowego, w którym poniesiono pierwszy wydatek z tym związany.

Zgodnie z art. 26h ust. 9. ustawy o PIT podatnik, który dokona odliczenia ulgi, ale nie zakończy przedsięwzięcia termomodernizacyjnego w okresie 3 kolejnych lat, będzie zobowiązany doliczyć kwoty odliczone w ramach ulgi do dochodu wykazywanego w zeznaniu składanego za rok podatkowy, w którym upłynął okres 3 lat.

Na potrzeby stosowania ulgi mianem jednorodzinnego budynku mieszkalnego określa się budynek wolnostojący, w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, stanowiącej pod względem konstrukcyjnym jedną całość. Budynek ma przy tym służyć zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych. Z ulgi można skorzystać, jeśli na dzień dokonania odliczenia budynek spełnia powyższe warunki.

Z ulgi termomodernizacyjnej nie będzie mógł skorzystać podatnik będący jedynie posiadaczem nieruchomości, który nie ma do niej tytułu prawnego.

Przykład 1.

Pan Dawid zamieszkuje w budynku mieszkalnym, który należy do teściów. Czy w przypadku poniesienia kosztów na przedsięwzięcie termomodernizacyjne będzie uprawniony do odliczenia ulgi?

Z uwagi na fakt, że pan Dawid nie ma tytułu prawnego do budynku, nie będzie on mógł skorzystać z ulgi nawet, gdy spełni pozostałe warunki.

Przykład 2.

Pan Marcel w 2019 r. poniósł wydatki na wymianę pieca w kamienicy, która jest jego własnością. Czy w rozliczeniu za 2019 r. będzie mógł skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Mimo że pan Marcel jest właścicielem kamienicy, nie spełnia ona definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zatem nie będzie on mógł skorzystać z odliczenia.

Ustawodawca dopuścił możliwość wydzielenia w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych lub jednego lokalu mieszkalnego i użytkowego o powierzchni nieprzekraczającej 30% powierzchni całego budynku dla potrzeb stosowania ulgi termomodernizacyjnej.

Przykład 3.

Pan Igor jest właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który zamierza zamienić na budynek użytkowy. Przed zmianą sposobu użytkowania dokonał prac remontowych o charakterze termomodernizacyjnym. Czy po zmianie sposobu użytkowania budynku będzie on uprawniony do skorzystania z ulgi?

Pan Igor nie będzie mógł skorzystać z ulgi, jeśli na dzień jej odliczenia budynek nie będzie spełniał definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Przykład 4.

Pan Jerzy jest właścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego stanowiącego budynek zabytkowy. W 2019 r. podatnik zakupił i zamontował kolektory słoneczne, na dachu pomieszczenia przynależnego do budynku mieszkalnego, ale nie połączonego z nim. Czy w rozliczeniu za 2019 r. będzie mógł skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

W przypadku, gdy kolektory będą ogrzewały budynek mieszkalny, ich koszt będzie podlegał odliczeniu w postaci ulgi.

Należy mieć na uwadze, że skorzystanie z ulgi jest możliwe w odniesieniu do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który został już wybudowany, gdyż ulga nie ma zastosowania do budynku będącego w stanie budowy. Przedsięwzięcia termomodernizacyjne mogą być dokonane bezpośrednio na budynku mieszkalnym lub na innym budynku, pod warunkiem, że służą budynkowi mieszkalnemu jednorodzinnemu. 

Wartość odliczonej ulgi nie może przekroczyć kwoty 53 tys. zł. Limit obejmuje wszystkie przedsięwzięcia termomodernizacyjne danego podatnika w budynkach, których jest właścicielem lub współwłaścicielem, zatem odliczenie nie jest powiązane z daną inwestycją.

Możliwość odliczenia ulgi termomodernizacyjnej do limitu 53 tys. zł dotyczy każdego podatnika z osobna. W związku z tym podatnicy pozostający w związku małżeńskim mają możliwość łącznego skorzystania z ulgi do kwoty 106 tys. zł (limit dotyczy każdego z małżonków oddzielnie).

Przykład 5.

Pan Tadeusz jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Drugim właścicielem jest jego małżonka, z którą ma wspólność majątkową. W 2019 r. w związku z dociepleniem budynku pan Tadeusz poniósł koszty w wysokości 78 tys. zł, udokumentowane fakturami zakupu. Przedsięwzięcie termomodernizacyjne zostanie zakończone w drugiej połowie 2020 r. Czy pan Tadeusz będzie mógł skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej w wysokości 78 tys. zł?

W przypadku, gdy podatnik spełni warunki do zastosowania ulgi, będzie mógł z niej skorzystać w składanym zeznaniu rocznym za rok, w którym wydatki zostały poniesione, na podstawie posiadanych dokumentów zakupu dotyczących towarów i usług przeznaczonych na ten cel. Z uwagi na fakt, że kwota ulgi jest limitowana do wartości 53 tys. zł, pan Tadeusz będzie mógł skorzystać z ulgi w kwocie maksymalnej tj. 53 tys. zł. Pozostałe 25 tys. zł może zostać odliczone przez małżonkę, której również przysługuje limit 53 tys. zł.

Przykład 6.

Pan Tomasz i pan Maciej są współwłaścicielami budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który kupili w okazyjnej cenie. Budynek został wyremontowany: wymieniono w nim stolarkę zewnętrzną oraz poniesiono koszty z tytułu wykonania nowej instalacji wewnętrznej ogrzewania i nowej pompy ciepła, których koszt wyniósł łącznie 97 tys. zł. Czy podatnicy mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej i w jakiej kwocie, jeśli ich udział w nieruchomości wynosi 40/60%?

Niezależnie od wysokości udziałów w danej nieruchomości podatnicy mogą skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej w wysokości maksymalnie 53 tys. zł dla każdego z nich, na podstawie posiadanych faktur zakupu dokumentujących poniesienie kosztów.

Ulga termomodernizacyjna – kiedy nie przysługuje?

Skorzystanie z ulgi nie jest możliwe w odniesieniu do wartości poniesionych na cele przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, które zostały:

  • dofinansowane lub w całości sfinansowane przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, lub wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarki wodnej,

  • zwrócone podatnikowi w innej formie,

  • ujęte w kosztach (w przypadku opodatkowania podatkiem liniowym lub na zasadach ogólnych),

  • odliczone od przychodu (w przypadku opodatkowania w formie ryczałtu),

  • odliczone w formie ulgi podatkowej przysługującej na podstawie innych przepisów Ordynacji.

Zgodnie z powyższym, podatnik, który nie poniósł kosztów przedsięwzięcia termomodernizacyjnego z własnych środków, nie będzie mógł skorzystać z ulgi podatkowej w odniesieniu do tej części wydatków, która korzystała z dofinansowania.

Przykład 7.

Pan Rafał ma budynek mieszkalny jednorodzinny. W 2019 r. zaciągnął pożyczkę z Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w kwocie 8 tys. zł na poczet przedsięwzięcia termomodernizacyjnego, którym był montaż kolektora słonecznego. Całkowita wartość kosztów związanych z zakupem i montażem kolektora na budynku mieszkalnym jednorodzinnym wyniosła 15 tys. zł. Czy pan Rafał będzie mógł skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej w zeznaniu rocznym składanym za rok 2019?

Jeśli pan Rafał spełni warunki formalne do skorzystania z ulgi, będzie ona możliwa do zastosowania. Co do wartości ulgi należy pamiętać, że kwota podlegająca odliczeniu powinna odzwierciedlać koszty faktycznie poniesione przez przedsiębiorcę. W przypadku, gdy podatnik zaciągnął pożyczkę, która będzie podlegała zwrotowi, wówczas wartość poniesionych kosztów na przedsięwzięcie termomodernizacyjne będzie stanowiła koszt faktycznie poniesiony przez podatnika, zatem ulga będzie przysługiwała w pełnej wysokości tj. 15 tys. zł.

Przykład 8.

Pani Jadwiga zakupiła w 2019 r. kocioł gazowy do budynku mieszkalnego jednorodzinnego, który stanowi firmowy środek trwały i jest wynajmowany w ramach działalności opodatkowanej na zasadach ogólnych. Wydatek został udokumentowany fakturą zakupu, która została ujęta bezpośrednio w kosztach. Czy w zeznaniu rocznym za 2019 r. pani Jadwiga będzie mogła skorzystać z ulgi termomodernizacyjnej?

Pani Jadwiga nie będzie mogła skorzystać z ulgi z uwagi na fakt, że koszty zostały ujęte bezpośrednio w kosztach i zmniejszyły już podstawę opodatkowania.

Na kolejne wątpliwości, których dotyczy ulga termomodernizacyjna, odpowiedziano w drugim cyklu publikacji.

Artykuły z cyklu
„Ulga termomodernizacyjna w rozliczeniu rocznym”
Zobacz wszystkie