Polski podatnik świadczący usługi budowlane na terytorium innego kraju UE do wartości netto usługi musi doliczyć zagraniczny podatek VAT. Z punktu widzenia polskich regulacji stanowiących o ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych powstaje pytanie, czy do kwoty przychodu należy wliczać wartość netto czy brutto, aby prawidłowo rozliczyć zagraniczny podatek VAT.
Przychód podlegający opodatkowaniu ryczałtem
Zgodnie z art. 9a ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT): dochody osiągnięte przez podatników ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 (tj. pozarolniczej działalności gospodarczej), są opodatkowane na zasadach określonych w art. 27, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, chyba że podatnicy złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego sporządzone na piśmie oświadczenie o zastosowaniu opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych określonego w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym.
Przedsiębiorca, który złoży tego typu oświadczenie, może opodatkować prowadzoną działalność gospodarczą ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych. W tym przypadku stawka podatkowa ma zastosowanie wyłącznie do kwoty przychodu bez możliwości uwzględnienia w rozliczeniu kosztów podatkowych.
W myśl art. 6 ust. 1 Ustawy z 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne: opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e i 1f, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych.
Zgodnie natomiast z art. 14 ust. 1 ustawy o PIT: za przychód z działalności, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług.
W tym przepisie prawodawca zastrzegł, że przychodem z pozarolniczej działalności są kwoty należne bez względu na to, czy zostały otrzymane. Wskazując kwoty już tylko należne, ustawodawca wprowadza odstępstwo od ogólnej reguły zapisanej w art. 11 ustawy podatkowej, według której przychodem są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji środki pieniężne oraz otrzymane inne świadczenia.
Zagraniczny podatek VAT a przychód w ryczałcie ewidencjonowanym
Przechodząc do kwestii wyjaśnienia tematyki związanej z zagranicznym podatkiem VAT, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w myśl art. 5a pkt 17 ustawy o PIT: ilekroć w ustawie jest mowa o ustawie o podatku od towarów i usług oznacza to Ustawę z 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT).
Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 11 ustawy o VAT: ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o podatku od wartości dodanej – rozumie się przez to podatek od wartości dodanej nakładany na terytorium państwa członkowskiego, z wyjątkiem podatku od towarów i usług nakładanego tą ustawą.
Powyższa definicja legalna zawarta w art. 2 pkt 11 ustawy o VAT pełni tylko funkcję porządkującą pojęcia języka prawnego, nie jest natomiast przepisem materialnym, który obok podatku od towarów i usług konstytuuje nową formę opodatkowania – podatek od wartości dodanej. Dokonując wykładni art. 14 ust. 1 ustawy o PIT, należy stwierdzić, że brak jest argumentów, by możliwość pomniejszenia przychodu należnego, przewidzianą tymi przepisami, uzależniać od funkcjonującego na gruncie ustawy o VAT rozróżnienia dwóch pojęć.
Ponadto należy stwierdzić, że podatek od towarów i usług jest podatkiem zharmonizowanym w okresie poakcesyjnym. Wynika z tego konieczność stosowania w jego zakresie prawa unijnego oraz uwzględniania wykładni tego prawa.
Pojęcie podatku od wartości dodanej obejmuje zarówno obowiązujący w Polsce podatek od towarów i usług, jak i podatek od wartości dodanej, o którym mowa w art. 2 pkt 11 ustawy o VAT, obowiązujący w państwach członkowskich Unii Europejskiej. Z uwagi na brak rozróżnienia między tymi pojęciami na gruncie PIT podatek ten powinien podlegać tym samym regulacjom przewidzianym w ustawie o PIT co podatek od towarów i usług obowiązujący w Polsce.
Oznacza to, że rozwiązania zawarte w przepisach ustawy o PIT, dotyczące przychodów, odnoszące się do podatku od towarów i usług należy odnosić również do podatku od wartości dodanej.
Jak wskazał Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji z 31 stycznia 2020 roku (nr 0112-KDIL2-2.4011.88.2019.1.AA): przychodem z tytułu usług remontowych i budowlanych świadczonych w nieruchomościach na terenie Niemiec podlegającym opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne jest przychód netto (tj. zapłata za dany produkt bez uwzględnienia niemieckiego należnego podatku od wartości dodanej).
Również z orzecznictwa sądowego wynika, że „podatek od wartości dodanej” jest synonimem „podatku od towarów i usług”. Jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny, mechanizm i konstrukcja prawna podatku określonego na gruncie prawa krajowego jako „podatek od towarów i usług”, a na gruncie prawa unijnego jako „podatek od wartości dodanej” są identyczne.
Ponadto podatek od wartości dodanej nie stanowi definitywnego przysporzenia majątkowego podatnika, ponieważ zobowiązany jest on do jego wpłaty do odpowiednich organów podatkowych. Już choćby z tego powodu nie powinien stanowić przychodu. Reasumując, u podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych podatkiem od towarów i usług za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek od towarów i usług, którego adekwatną nazwą w zakresie obrotu unijnego jest określenie „podatek od wartości dodanej”.
Przykład 1.
Pan Mirosław prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych i w tym zakresie świadczy usługi remontowe na terytorium Niemiec. Zgodnie z art. 28e ustawy o VAT tego typu usługi podlegają pod regulacje niemieckiego podatku VAT. Pan Mirosław wykonał usługę, której wartość to 1000 euro plus niemiecki VAT.
Jaka jest kwota przychodu należnego podlegająca opodatkowaniu ryczałtem?
Kwota przychodu, którą należy opodatkować w ramach ryczałtu od przychodu ewidencjonowanego, to kwota netto usługi, czyli 1000 euro. Zgodnie z art. 11a ust. 1 ustawy o PIT przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.
Pojęcie podatku od wartości dodanej obejmuje zarówno „podatek od towarów i usług” obowiązujący na terenie Polski, jak i „podatek od wartości dodanej”, o którym mowa w powołanym art. 2 pkt 11 ustawy o VAT, tj. podatek nakładany na terenie państw członkowskich Unii Europejskiej.
Ze względu na brak rozróżnienia między podatkiem od wartości dodanej a podatkiem od towarów i usług dla celów PIT oba te pojęcia należy traktować tożsamo. W efekcie podatek ten powinien podlegać tym samym regulacjom ustawy o PIT, które odnoszą się do podatku od towarów i usług obowiązującego w Polsce.
W konsekwencji przychód z działalności gospodarczej świadczonej poza granicami Polski i opodatkowany ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych należy pomniejszyć o należny podatek od wartości dodanej zapłacony przez podatnika na terenie innego kraju UE.
Polecamy:
