Od 1 stycznia 2022 roku w zakresie podatku od osób prawnych funkcjonuje nowe rozwiązanie – zwolnienie z podatku minimalnego CIT budzi jednak sporo pytań wśród przedsiębiorców. Warto mieć na uwadze, że ustawodawca w tym przypadku przewidział obszerny katalog podmiotów uprawnionych do skorzystania z takiej preferencji. W poniższym artykule przyjrzymy się bliżej temu, na czym polega zwolnienie z podatku minimalnego CIT i kto dokładnie może z niego skorzystać.
Minimalny podatek dochodowy od osób prawnych
Konstrukcja minimalnego podatku dochodowego została w całości uregulowana w art. 24ca Ustawy z 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT). Zgodnie z art. 24ca ust. 1 ustawy o CIT: podatek od spółek będących podatnikami w rozumieniu art. 3 ust. 1 oraz podatkowych grup kapitałowych, które w roku podatkowym:
- poniosły stratę ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych albo
- osiągnęły udział dochodów ze źródła przychodów innych niż z zysków kapitałowych, określonych zgodnie z art. 7 ust. 1 albo art. 7a ust. 1, w przychodach innych niż z zysków kapitałowych w wysokości nie większej niż 2%
– wynosi 10% podstawy opodatkowania (minimalny podatek dochodowy).
Zgodnie z cytowanym art. 24ca ust. 1 ustawy o CIT minimalny podatek dochodowy w wysokości 10% podstawy opodatkowania obejmuje – co do zasady – podatników będących spółkami i podatkowymi grupami kapitałowymi, mających siedzibę lub zarząd na terytorium Polski, którzy w ramach działalności operacyjnej ponoszą stratę lub wykazują określony niski wskaźnik rentowności (udział dochodów w przychodach w wysokości nieprzekraczającej 2% (czyli 2% lub niższej).
Odwołanie w art. 24ca ust. 1 pkt 2 ustawy o CIT do dochodu, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o CIT, dotyczy określenia wskaźnika dochodowości. Chodzi bowiem o uwzględnienie w opodatkowaniu minimalnym podatkiem dochodowym nie tylko podatników, którzy ponieśli w roku podatkowym stratę, o której mowa w art. 24ca ust. 1 pkt 1 ustawy o CIT, ale również tych, którzy uzyskali niewiększy niż 2% udział dochodów w przychodach innych niż z zysków kapitałowych (działalność operacyjna).
Katalog podmiotów objętych podatkiem minimalnym został jednak rozszerzony na podstawie art. 24ca ust. 17 ustawy o CIT, w myśl którego: przepisy ust. 1–16 stosuje się odpowiednio do podatnika, będącego nierezydentem, prowadzącego działalność poprzez położony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej zagraniczny zakład.
Zwolnienie z podatku minimalnego CIT - katalog podmiotów podlegających pod zwolnienie
W uzasadnieniu do projektu ustawy wprowadzającego podatek minimalny czytamy, że: ponieważ celem wprowadzanego rozwiązania jest ograniczenie stosowania przez podatników mechanizmów optymalizacji mogących skutkować zmniejszaniem zobowiązań podatkowych poprzez zaniżanie dochodu podatkowego, niektóre kategorie podmiotów zostały wyłączone spod jurysdykcji tego opodatkowania.
Otóż jak wynika z treści art. 24ca ust. 14 ustawy o CIT: przepisów dotyczących minimalnego podatku dochodowego nie stosuje się do podatników:
w roku podatkowym, w którym rozpoczęli działalność, oraz w kolejno następujących po sobie dwóch latach podatkowych, następujących bezpośrednio po tym roku podatkowym;
będących przedsiębiorstwami finansowymi w rozumieniu art. 15c ust. 16;
jeżeli w roku podatkowym uzyskali przychody niższe o co najmniej 30% w stosunku do przychodów uzyskanych w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym ten rok podatkowy;
których udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne i jeżeli podatnik nie posiada:
- bezpośrednio lub pośrednio, więcej niż 5%:
- udziałów (akcji) w kapitale innej spółki lub
- ogółu praw i obowiązków w spółce niebędącej osobą prawną,
- innych praw majątkowych związanych z prawem do otrzymania świadczenia jako założyciel (fundator) lub beneficjent fundacji, trustu lub innego podmiotu albo stosunku prawnego o charakterze powierniczym;
jeżeli w roku podatkowym większość uzyskanych przez nich przychodów innych niż z zysków kapitałowych zostało osiągniętych w związku z:
- eksploatacją w transporcie międzynarodowym statków morskich lub statków powietrznych,
- wydobywaniem kopalin wymienionych w załączniku do Ustawy z 9 czerwca 2011 roku – Prawo geologiczne i górnicze, których ceny zależą bezpośrednio lub pośrednio od notowań na światowych rynkach,
- wykonywaniem działalności leczniczej, o której mowa w art. 3 Ustawy z 15 kwietnia 2011 roku o działalności leczniczej,
- transakcjami, o których mowa w ust. 2 pkt 2;
wchodzących w skład grupy co najmniej dwóch spółek, w której jedna spółka posiada przez cały rok podatkowy bezpośrednio lub pośrednio co najmniej 75% udział odpowiednio w kapitale zakładowym, kapitale akcyjnym lub udziale kapitałowym pozostałych spółek wchodzących w skład tej grupy, jeżeli:
- rok podatkowy spółek obejmuje ten sam okres oraz
- obliczony za rok podatkowy, zgodnie z ust. 1 i 2, udział łącznych dochodów spółek w ich łącznych przychodach jest większy niż 2%
– przy czym przy ustalaniu warunków, o których mowa w lit. a i b, uwzględnia się wszystkie spółki z grupy będące podatnikami, o których mowa w art. 3 ust. 1, lub należące do podatkowej grupy kapitałowej;
będących małymi podatnikami;
będących spółkami prowadzącymi gospodarkę komunalną, o których mowa w rozdziale 3 Ustawy z 20 grudnia 1996 roku o gospodarce komunalnej;
którzy osiągnęli udział, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, w jednym z trzech lat podatkowych bezpośrednio poprzedzających rok podatkowy, za który należny jest minimalny podatek dochodowy, w wysokości co najmniej 2%;
postawionych w stan upadłości, likwidacji lub objętych postępowaniem restrukturyzacyjnym;
będących stroną umowy o współdziałanie, o której mowa w art. 20s § 1 Ordynacji podatkowej;
będących instytucją finansową w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 7 Ustawy z 29 sierpnia 1997 roku – Prawo bankowe, której podstawowym przedmiotem działalności jest świadczenie usług finansowych polegających na odpłatnym nabywaniu od wierzyciela wierzytelności powstałych w wyniku zawarcia umowy sprzedaży towarów lub świadczenia usług pomiędzy tym wierzycielem a dłużnikiem;
będących przedsiębiorstwami górniczymi otrzymującymi pomoc publiczną na podstawie Ustawy z 7 września 2007 roku o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego.
Wyłączenia z opodatkowania minimalnym podatkiem dochodowym – poza instytucjami finansowymi objętymi tzw. podatkiem bankowym – stanowią formę wsparcia dla podmiotów prowadzących rzetelną działalność gospodarczą bez zamiaru unikania opodatkowania.
Jak wskazuje ustawodawca, zgodnie z realiami gospodarczymi można przewidywać, że szczególnie w początkowej fazie funkcjonowania w obrocie (w pierwszych 3 latach) podmioty gospodarcze będą ponosić stratę lub osiągać dochody na tyle niskie, że nie wygenerują dochodu do opodatkowania. Uwzględniono ponadto sytuację podatników, którzy w kolejnych latach (od 4 roku podatkowego prowadzenia działalności) będą wykazywać określony spadek przychodów w porównaniu do poprzedzającego roku podatkowego (co najmniej o 30%), a także podmiotów funkcjonujących w prostej strukturze organizacyjno-prawnej, bez skomplikowanych powiązań (w których w szczególności udziałowcami, akcjonariuszami albo wspólnikami są wyłącznie osoby fizyczne).
Podsumowując, nie każdy podatnik podatku CIT, który spełnia warunki określone w art. 24ca ust. 1 ustawy, będzie podlegał opodatkowaniu podatkiem minimalnym ze stawką 10%. Należy bowiem przeanalizować, czy podatnik nie został wymieniony w katalogu określonym w art. 24ca ust. 14 ustawy, w którym wymieniono podmioty korzystające ze zwolnienia od podatku minimalnego.
Polecamy:
