Zgodnie z generalną zasadą prawo do świadczenia przysługuje osobie, która poniosła koszty pochówku. Istnieje jednak szczególny przypadek, w którym członkowi rodziny zmarłego, pomimo pokrycia tylko części wydatków, świadczenie przysługuje w pełnej kwocie. Aby je uzyskać, niezbędne jest odpowiednie zaświadczenie do zasiłku pogrzebowego wystawione przez podmiot będący organizatorem ceremonii.
Kiedy powstaje i komu przysługuje prawo do otrzymania zasiłku pogrzebowego?
Zasiłek pogrzebowy przysługuje w razie śmierci:
- ubezpieczonego (tj. osoby podlegającej ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, określonym w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych);
- osoby pobierającej emeryturę lub rentę;
- osoby, która w dniu śmierci nie miała ustalonego prawa do emerytury lub renty, lecz spełniała warunki do jej uzyskania i pobierania;
- członka rodziny osoby wymienionej w pkt 1 i 2, którym jest:
- małżonek (wdowa i wdowiec),
- rodzice, ojczym, macocha oraz osoby przysposabiające,
- dzieci własne, dzieci drugiego małżonka, dzieci przysposobione i dzieci umieszczone w rodzinie zastępczej,
- przyjęte na wychowanie i utrzymanie przed osiągnięciem pełnoletności inne dzieci,
- rodzeństwo,
- dziadkowie,
- wnuki,
- osoby, nad którymi została ustanowiona opieka prawna.
Zasiłek pogrzebowy przysługuje osobie, która pokryła koszty pogrzebu. Świadczenie to przysługuje również pracodawcy, domowi pomocy społecznej, gminie, powiatowi, osobie prawnej kościoła lub związku wyznaniowego, jeżeli pokryli koszty pogrzebu.
Pobierz darmowy wzór zaświadczenia o pokrycie kosztów pogrzebu pdf i docx!
Wysokość zasiłku pogrzebowego
Jeżeli koszty pogrzebu poniósł któryś z wyżej wymienionych członków rodziny, zasiłek pogrzebowy przysługuje mu w wysokości 7000 zł, nawet wtedy, gdy faktycznie poniesione koszty były niższe od tej kwoty. Prawo do zasiłku pogrzebowego w wysokości 7000 zł przysługuje również osobom należącym do omawianej grupy członków rodziny, gdy pogrzeb organizowany był na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej, a osoby te poniosły również część jego kosztów.
W pozostałych przypadkach – w razie poniesienia kosztów pogrzebu przez inną osobę, pracodawcę, dom pomocy społecznej, gminę, powiat czy też osobę prawną kościoła lub związku wyznaniowego – zasiłek pogrzebowy przysługuje w wysokości udokumentowanych kosztów pogrzebu, nie wyższej jednak niż 7000 zł.
Waloryzacja kwoty zasiłku
Kwota zasiłku pogrzebowego (w 2026 roku jest to 7000 zł) podlega waloryzacji od 1 marca, jeżeli wskaźnik waloryzacji tego zasiłku jest wyższy niż 105. Wskaźnikiem waloryzacji zasiłku pogrzebowego jest średnioroczny wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w poprzednim roku kalendarzowym, ogłoszony przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Waloryzacja polega na pomnożeniu kwoty zasiłku pogrzebowego przez wskaźnik waloryzacji tego zasiłku podzielony przez 100. Wysokość zasiłku pogrzebowego ustalanego w ten sposób zaokrągla się do pełnych złotych w górę. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym terminem waloryzacji, kwotę zasiłku pogrzebowego. Zasiłek przysługuje w wysokości obowiązującej w dniu śmierci osoby, której koszty pogrzebu zostały poniesione.
Wygaśnięcie prawa do zasiłku pogrzebowego
Prawo do zasiłku pogrzebowego wygasa w razie niezgłoszenia wniosku o jego przyznanie w okresie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, po której zasiłek przysługuje. Jeżeli zgłoszenie wniosku o zasiłek pogrzebowy w tym terminie było niemożliwe z powodu późniejszego odnalezienia zwłok lub zidentyfikowania osoby zmarłej albo z innych przyczyn całkowicie niezależnych od osoby uprawnionej, prawo do zasiłku wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia pogrzebu. Dokumentem potwierdzającym takie szczególne okoliczności lub przyczyny jest zaświadczenie policji lub prokuratury, odpis zupełny aktu zgonu lub inny dokument urzędowy potwierdzający zaistnienie okoliczności lub przyczyn uniemożliwiających zgłoszenie wniosku.
Treść wniosku i zaświadczenie do zasiłku pogrzebowego
Wniosek dotyczący wypłaty zasiłku pogrzebowego powinien zawierać:
- imię i nazwisko zainteresowanego, czyli osoby, która poniosła koszty pogrzebu;
- datę urodzenia zainteresowanego;
- numer PESEL zainteresowanego, a jeżeli nie nadano tego numeru – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
- adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji zainteresowanego;
- ostatni adres miejsca zamieszkania zainteresowanego w Polsce – w przypadku osoby zamieszkałej za granicą, jeżeli zamieszkiwała uprzednio w Polsce;
- adres miejsca pobytu lub ostatniego miejsca zamieszkania zainteresowanego – w przypadku osoby niemającej adresu miejsca zamieszkania;
- wskazanie, że zainteresowany ubiega się o zasiłek pogrzebowy;
- wskazanie sposobu wypłaty świadczenia wraz z podaniem odpowiednich danych niezbędnych do jego wypłaty;
- imię i nazwisko osoby zmarłej;
- numer PESEL osoby zmarłej, a jeżeli nie nadano tego numeru – serię i numer dowodu osobistego lub paszportu;
- datę i miejsce zgonu;
- oświadczenie o stopniu pokrewieństwa lub powinowactwa osoby zmarłej do wnioskodawcy;
- oświadczenie wnioskodawcy o podleganiu przez niego ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym – w przypadku gdy jest to niezbędne dla rozpatrzenia wniosku o zasiłek pogrzebowy;
- oświadczenie o pokryciu kosztów pogrzebu w całości lub w części;
- oświadczenie o niepobraniu zasiłku pogrzebowego z innego tytułu;
- dane innego organu rentowego oraz numer przyznanego świadczenia – w przypadku gdy świadczenie to było wypłacane osobie zmarłej przez inny organ rentowy;
- nazwę zakładu pogrzebowego, NIP i REGON, adres siedziby i adres do korespondencji – w przypadku gdy wniosek o zasiłek pogrzebowy jest zgłaszany za pośrednictwem zakładu pogrzebowego;
- upoważnienie udzielone przez zainteresowanego zakładowi pogrzebowemu do wypłaty zasiłku pogrzebowego na rachunek tego zakładu; informację, czy zasiłek ma być wypłacony zakładowi pogrzebowemu w całości, czy w części;
- podpis zainteresowanego, pełnomocnika albo osoby upoważnionej przez zainteresowanego.
Zaświadczenie organu lub organizacji o poniesieniu kosztów pogrzebu
Co do zasady do wniosku o zasiłek pogrzebowy dołącza się:
- kartę zgonu lub jej kopię albo zaświadczenie lekarza mającego tytuł specjalisty w dziedzinie położnictwa i ginekologii lub lekarza w trakcie odbywania specjalizacji w tej dziedzinie albo położnej o martwym urodzeniu, bez względu na czas trwania ciąży, wydane na podstawie dokumentacji medycznej – w przypadku gdy nie został sporządzony akt urodzenia dziecka;
- rachunki poniesionych kosztów pogrzebu.
Ponadto ZUS jako organ wydający decyzję w sprawie przyznania zasiłku pogrzebowego – w przypadku zorganizowania pogrzebu na koszt państwa, organizacji politycznej lub społecznej (opłacenie trumny, miejsca na cmentarzu, pochówku), gdy członek rodziny poniósł również część tych kosztów (np. odzieży, ceremonii pogrzebowej, stypy) – wymaga zaświadczenia właściwego organu administracji publicznej lub organizacji o pokryciu kosztów pogrzebu. W takim przypadku mamy do czynienia ze wspomnianą wcześniej sytuacją, w której pomimo poniesienia tylko części kosztów pogrzebu, członkowi rodziny przysługuje zasiłek pogrzebowy w pełnej wysokości.
Zaświadczenie do zasiłku pogrzebowego - podsumowanie
Przedstawione wyżej zasady i unormowania zawarto w art. 77-81 Ustawy z dnia 17 grudnia 1998 roku o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 11 października 2011 roku w sprawie postępowania o świadczenia emerytalno-rentowe. O wymogu przedłożenia zaświadczenia organu państwa albo organizacji politycznej lub społecznej wspomina się w Informacji do wniosku o zasiłek pogrzebowy, stanowiącej część formularza ZUS Z-12 – Wniosek o zasiłek pogrzebowy.
