Współczesny marketing intensywnie wykorzystuje komunikację elektroniczną, od newsletterów po kampanie SMS, aby docierać do klientów. Kluczowe dla legalności tych działań jest przestrzeganie obowiązujących regulacji, a fundamentalne znaczenie ma tu nowe Prawo komunikacji elektronicznej. Określa ono zasady uzyskiwania zgody marketingowej i przetwarzania danych, chroniąc prawa użytkowników. Zrozumienie tych przepisów jest niezbędne dla każdego przedsiębiorcy prowadzącego działania promocyjne online.
Przetwarzanie danych transmisyjnych
Dostawca usług komunikacji elektronicznej jest obowiązany poinformować użytkownika końcowego lub abonenta w szczególności o:
- zakresie i celu przetwarzania danych transmisyjnych oraz innych danych ich dotyczących;
- możliwościach wpływu na zakres tego przetwarzania;
- rodzaju danych transmisyjnych, które będą przetwarzane, oraz o okresie tego przetwarzania do celów marketingu usług komunikacji elektronicznej lub świadczenia usług o wartości wzbogaconej.
Przetwarzanie danych transmisyjnych niezbędnych do celów naliczania opłat od użytkowników i opłat z tytułu rozliczeń operatorskich jest dozwolone:
- po uprzednim poinformowaniu użytkownika o rodzaju danych transmisyjnych, które będą przetwarzane przez dostawcę usług komunikacji elektronicznej, oraz o okresie tego przetwarzania;
- tylko do końca okresu, w którym dostawca usług komunikacji elektronicznej może dochodzić roszczeń od abonenta, a abonent jest obowiązany je zaspokoić, lub do końca okresu, w którym abonent może dochodzić roszczenia od dostawcy usług komunikacji elektronicznej, a ten dostawca jest obowiązany je zaspokoić.
Do przetwarzania danych transmisyjnych uprawnione są podmioty działające z upoważnienia dostawców usług komunikacji elektronicznej, zajmujące się naliczaniem opłat, zarządzaniem ruchem w sieciach telekomunikacyjnych, obsługą klienta, systemem wykrywania nadużyć finansowych, marketingiem usług komunikacji elektronicznej lub świadczeniem usług o wartości wzbogaconej. Podmioty te mogą przetwarzać dane transmisyjne wyłącznie do celów niezbędnych przy wykonywaniu tych działań.
Urządzenia końcowe i automatyczne systemy wywołujące
Zakazane jest używanie:
- automatycznych systemów wywołujących,
- telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, w szczególności w ramach korzystania z usług komunikacji interpersonalnej
– do celów przesyłania informacji handlowej, w tym marketingu bezpośredniego, do abonenta lub użytkownika końcowego, chyba że uprzednio wyraził on na to zgodę.
Informacja handlowa oznacza każdą informację przeznaczoną bezpośrednio lub pośrednio do promowania towarów, usług lub wizerunku przedsiębiorcy bądź osoby wykonującej zawód, której prawo do wykonywania zawodu jest uzależnione od spełnienia wymagań określonych w odrębnych ustawach, z wyłączeniem informacji umożliwiającej porozumiewanie się za pomocą środków komunikacji elektronicznej z określoną osobą oraz informacji o towarach i usługach niesłużącej osiągnięciu efektu handlowego pożądanego przez podmiot, który zleca jej rozpowszechnianie, w szczególności bez wynagrodzenia lub innych korzyści od producentów, sprzedawców i świadczących usługi.
Zgoda może być wyrażona przez udostępnienie przez abonenta lub użytkownika końcowego identyfikującego go adresu elektronicznego w rozumieniu Ustawy z dnia 18 lipca 2002 roku o świadczeniu usług drogą elektroniczną, w celu przesyłania informacji handlowej na podany przez abonenta lub użytkownika końcowego adres elektroniczny.
Działanie to stanowi czyn nieuczciwej konkurencji w rozumieniu przepisów Ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 roku o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
Prawo komunikacji elektronicznej a urządzenia końcowe
Przechowywanie informacji lub uzyskiwanie dostępu do informacji już przechowywanej w telekomunikacyjnym urządzeniu końcowym abonenta lub użytkownika końcowego jest dozwolone, pod warunkiem że:
- abonent lub użytkownik końcowy zostanie uprzednio poinformowany w sposób jednoznaczny, łatwy i zrozumiały, o celu przechowywania i uzyskiwania dostępu do tej informacji, jak również o możliwości określenia przez niego warunków przechowywania lub uzyskiwania dostępu do tej informacji za pomocą ustawień oprogramowania zainstalowanego w wykorzystywanym przez niego telekomunikacyjnym urządzeniu końcowym lub konfiguracji usługi;
- abonent lub użytkownik końcowy, po otrzymaniu informacji, o których mowa w pkt wyżej, wyrazi na to zgodę;
- przechowywana informacja lub uzyskiwanie do niej dostępu nie powoduje zmian konfiguracyjnych w telekomunikacyjnym urządzeniu końcowym użytkownika końcowego i oprogramowaniu zainstalowanym w tym urządzeniu.
Warunków, o których mowa wyżej, nie stosuje się, jeżeli przechowywanie lub uzyskanie dostępu do informacji jest konieczne do:
- wykonania transmisji komunikatu elektronicznego za pośrednictwem publicznej sieci telekomunikacyjnej lub
- dostarczania usługi telekomunikacyjnej bądź usługi świadczonej drogą elektroniczną, żądanej przez abonenta albo użytkownika końcowego.
Podmioty świadczące usługi telekomunikacyjne lub usługi drogą elektroniczną mogą instalować oprogramowanie w telekomunikacyjnym urządzeniu końcowym abonenta lub użytkownika końcowego przeznaczonym do korzystania z tych usług bądź korzystać z tego oprogramowania, pod warunkiem że abonent lub użytkownik końcowy:
- przed instalacją oprogramowania zostanie poinformowany bezpośrednio, w sposób jednoznaczny, łatwy i zrozumiały, o celu, w jakim zostanie zainstalowane oprogramowanie, oraz sposobach korzystania przez podmiot świadczący usługi z tego oprogramowania;
- zostanie poinformowany bezpośrednio, w sposób jednoznaczny, łatwy i zrozumiały, o sposobie usunięcia oprogramowania z telekomunikacyjnego urządzenia końcowego użytkownika;
- przed instalacją oprogramowania wyrazi zgodę na jego instalację i używanie.
Do uzyskania zgody abonenta lub użytkownika końcowego stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie danych osobowych.
Przykład 1.
Firma X sp. z o.o. planuje wysyłkę newslettera z informacjami handlowymi do nowych klientów drogą mailową. W formularzu rejestracyjnym na stronie internetowej umieszcza osobne pole wyboru (checkbox), które nie jest domyślnie zaznaczone. Treść zgody brzmi: „Wyrażam zgodę na otrzymywanie od firmy X sp. z o.o. informacji handlowych drogą elektroniczną na podany adres e-mail”. Zgoda jest więc dobrowolna, świadoma, konkretna i jednoznaczna, zgodnie z zasadami wynikającymi z RODO. Jeśli firma X sp. z o.o. chciałaby wykorzystać ten sam adres e-mail również do innych celów, musiałaby uzyskać osobną, wyraźną zgodę na takie działanie – nie mogłaby ukryć jej w ogólnej zgodzie na newsletter.
Dostawca usług komunikacji elektronicznej obowiązany jest wdrożyć odpowiednie techniczne i organizacyjne środki ochrony zapewniające bezpieczeństwo przetwarzania danych osobowych. Niezależnie od wymogów wskazanych w RODO środki ochrony zapewniają co najmniej:
- aby dostęp do danych osobowych miała osoba posiadająca upoważnienie wydane przez administratora danych;
- ochronę przechowywanych lub przekazywanych danych osobowych przed przypadkowym lub bezprawnym zniszczeniem, przypadkową utratą lub zmianą oraz nieuprawnionym lub bezprawnym przechowywaniem, przetwarzaniem, dostępem lub ujawnieniem;
- wdrożenie polityki bezpieczeństwa w odniesieniu do przetwarzania danych osobowych.
