W momencie, kiedy pracodawca przekazuje swoim pracownikom karty lunchowe, naturalnie pojawia się pytanie o poprawne rozliczenie VAT w związku z kartami lunchowymi. Ta kwestia wymaga dokładnej analizy przepisów, ponieważ traktowanie bonów w podatku od towarów i usług zależy od ich specyficznej charakterystyki oraz momentu, w którym możliwe jest określenie miejsca opodatkowania.
Bony i rozliczenie VAT w związku z kartami lunchowymi w świetle przepisów
Tytułem wstępu zacznijmy od ustawowych definicji legalnych. Otóż jak stanowi art. 2 pkt 41-45 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
bonie – rozumie się przez to instrument, z którym wiąże się obowiązek jego przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, w którego przypadku towary, które mają zostać dostarczone, lub usługi, które mają zostać wykonane, lub tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców są wskazane w samym instrumencie lub określone w powiązanej dokumentacji, w tym w warunkach wykorzystania tego instrumentu (pkt 41);
emisji bonu – rozumie się przez to pierwsze wprowadzenie bonu do obrotu (pkt 42);
bonie jednego przeznaczenia – rozumie się przez to bon, w którego przypadku miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług, których bon dotyczy, oraz kwota należnego podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług są znane w chwili emisji tego bonu (pkt 43);
bonie różnego przeznaczenia – rozumie się przez to bon inny niż bon jednego przeznaczenia (pkt 44);
transferze bonu – rozumie się przez to emisję bonu oraz każde przekazanie tego bonu po jego emisji (pkt 45).
W odniesieniu do powyższego należy zaakcentować podział bonów na bon jednego przeznaczenia oraz bon różnego przeznaczenia. Trzeba wskazać, że związane jest to z odmiennym traktowaniem tych bonów w świetle ustawy o VAT. Istotą tego rozróżnienia jest to, czy w związku z dostawą towarów lub świadczeniem usług, na które bon ostatecznie zostanie wymieniony, w momencie emisji bonu, dostępnych jest wystarczająco dużo informacji, by stwierdzić, gdzie ma nastąpić opodatkowanie podatkiem i w jakiej kwocie. Zatem gdy powyższe dane są możliwe do określenia, tj. w momencie emisji bonu można określić jego miejsce opodatkowania oraz wysokość podatku należnego, mamy do czynienia z bonem jednego przeznaczenia.
W pozostałych przypadkach, tj. gdy nie można ustalić miejsca opodatkowania w momencie emisji bonu lub nie jest znana kwota podatku należnego, mamy do czynienia z bonami różnego przeznaczenia. Zatem bon lub powiązana z nim dokumentacja już w chwili emisji powinny jasno określać jego charakter.
W zakresie bonów wprowadza się dwie normy. Pierwsza z nich odnosi się do bonów jednego przeznaczenia (tzw. SPV), czyli bonów, które dotyczą konkretnej dostawy lub usługi i tylko w danym państwie członkowskim, co pozwala w chwili emisji (przekazania pierwszemu posiadaczowi) bonu określić miejsce świadczenia, jak i kwoty podatku należnego. Transfer bonów SPV (emisja i ich dalsze przekazanie) został zrównany ze świadczeniem usługi albo dostawą towarów (w zależności od tego, jakiego uprawnienia dany bon dotyczy), a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Druga zaś norma odnosi się do bonów różnego przeznaczenia (MPV), które zostały zdefiniowane przez definicję negatywną jako bony, które nie mają cech bonów SPV. Zatem są to bony, które nie dotyczą konkretnej dostawy lub usługi lub nie wskazują, w którym państwie mogą być zrealizowane. Transfer tych bonów nie podlega opodatkowaniu, ponieważ w momencie ich emisji nie sposób określić stawki podatku, którą będą podlegać opodatkowaniu lub miejsca świadczenia. W przypadku tych bonów do opodatkowania dochodzi w momencie ich realizacji.
Do problematyki kart lunchowych odniósł się Dyrektor KIS w interpretacji indywidualnej z 2 września 2022 roku (nr 0114-KDIP1-3.4012.261.2022.3.PRM), wskazując, że skoro z ww. kartami lunchowymi wiąże się obowiązek ich przyjęcia jako wynagrodzenia lub części wynagrodzenia za dostawę towarów lub świadczenie usług, oraz tożsamość potencjalnych dostawców lub usługodawców będzie wskazana w powiązanej dokumentacji – w warunkach wykorzystania karty oraz ogólnodostępna na stronie internetowej dostawcy kart – to należy uznać, że stanowią one bony, o których mowa w art. 2 pkt 41 ustawy.
Dalej organ podatkowy zauważył:
„Z powyższego opisu sprawy wynika, że znane będzie miejsce dostawy towarów lub świadczenia usług – restauracje, bary i punkty gastronomiczne – które będą honorować przedmiotowe karty lunchowe. Jednakże zarówno Państwo, jak i Kontrahent nie wiedzą, jak pracownik spożytkuje wartość miesięcznego doładowania karty lunchowej. Pracownik będzie mógł nabyć sam posiłek, sam napój albo zestaw składający się z napoju i posiłku i opłacić go ww. kartą lunchową. Towary/usługi nabywane przez pracownika opodatkowane mogą być różną stawką podatku VAT. Tym samym w chwili emisji karty lunchowej nie jest znana kwota należnego podatku VAT z tytułu dostawy tych towarów lub świadczenia tych usług.
Biorąc pod uwagę powyższe, należy stwierdzić, że karty lunchowe przekazane pracownikom przez Spółkę stanowią bony różnego przeznaczenia, o których mowa w art. 2 pkt 44 ustawy”.
Moment powstania obowiązku podatkowego, czyli jak rozliczyć karty lunchowe w VAT
Okoliczność, że karta lunchowa stanowi bon różnego przeznaczenia, ma swoje skutki co do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w podatku VAT.
Zgodnie z art. 8b ust. 1 i 2 ustawy o VAT faktyczne przekazanie towarów lub świadczenie usług dokonane w zamian za bon różnego przeznaczenia przyjmowany przez dostawcę lub usługodawcę jako wynagrodzenie lub część wynagrodzenia podlega opodatkowaniu podatkiem. Nie podlega opodatkowaniu podatkiem wcześniejszy transfer bonu różnego przeznaczenia.
W przypadku gdy transferu bonu różnego przeznaczenia dokonuje podatnik inny niż podatnik dokonujący czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem zgodnie z ust. 1, opodatkowaniu podatkiem podlegają usługi pośrednictwa oraz inne usługi, które można zidentyfikować, takie jak usługi dystrybucji lub promocji, dotyczące tego bonu.
Natomiast w myśl art. 19a ust. 1 ustawy obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
W tym miejscu jeszcze raz należy wspomnieć, że w odniesieniu do bonów różnego przeznaczenia podatek VAT powinien zostać pobrany, gdy zostaną dostarczone towary lub wykonane usługi, których dany bon dotyczy. W tym kontekście ewentualny wcześniejszy transfer bonów różnego przeznaczenia nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT.
Zatem dopiero zrealizowanie ww. bonów, tj. w momencie faktycznej sprzedaży towaru lub usługi zrealizowanej przy użyciu przedmiotowych bonów przez pracowników, spowoduje powstanie obowiązku podatkowego.
Obowiązek podatkowy w podatku VAT w opisanym przypadku będzie więc powstawać każdorazowo w momencie zakupu danego produktu/usługi gastronomicznej. W konsekwencji dopiero faktyczne świadczenie usług/dostawa towarów w zamian za przyjmowany przez usługodawcę bon jako wynagrodzenie będzie podlegać opodatkowaniu VAT, a opodatkowaniu nie będzie podlegać wcześniejszy transfer bonu/vouchera.
Polecamy:
