Prowadzenie działalności gospodarczej wymaga doskonałej znajomości przepisów podatkowych, zwłaszcza w kwestii terminów płatności. Wielu przedsiębiorców decyduje się na kwartalne opłacanie ryczałtu, jednak co zrobić w przypadku przekroczenia limitu przychodów w trakcie roku? Sprawdź, czy po przekroczeniu limitu podatkowego należy niezwłocznie przejść na rozliczenie miesięczne, czy może prawo pozwala na zachowanie dotychczasowej metody.
Prawidłowe kwartalne opłacanie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych
Zgodnie z art. 6 ust. 1 Ustawy z 20 listopada 1998 roku o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (dalej: ustawa o zryczałtowanym podatku): opodatkowaniu ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych podlegają przychody osób fizycznych lub przedsiębiorstw w spadku z pozarolniczej działalności gospodarczej, o których mowa w art. 7a ust. 4 lub art. 14 ustawy o podatku dochodowym, z zastrzeżeniem ust. 1e–1g, w tym również gdy działalność ta jest prowadzona w formie spółki cywilnej osób fizycznych, spółki cywilnej osób fizycznych i przedsiębiorstwa w spadku lub spółki jawnej osób fizycznych.
Zgodnie z art. 14 ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) – do którego odwołuje się cytowany przepis – za przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej, uważa się kwoty należne, choćby nie zostały faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. U podatników dokonujących sprzedaży towarów i usług opodatkowanych VAT za przychód z tej sprzedaży uważa się przychód pomniejszony o należny podatek.
Zgodnie z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o zryczałtowanym podatku: podatnicy są obowiązani złożyć w urzędzie skarbowym zeznanie według ustalonego wzoru PIT-28 o wysokości uzyskanego przychodu, wysokości dokonanych odliczeń i należnego ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych – w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym; zeznanie złożone przed początkiem terminu uznaje się za złożone w dniu 15 lutego roku następującego po roku podatkowym.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych wynikający z zeznania jest podatkiem należnym za dany rok podatkowy, chyba że naczelnik urzędu skarbowego wyda decyzję, w której określi inną wysokość podatku (art. 21 ust. 4 ustawy o zryczałtowanym podatku).
Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o zryczałtowanym podatku podatnicy są obowiązani za każdy miesiąc obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego do 20. dnia następnego miesiąca, a za grudzień – do 20 stycznia następnego roku podatkowego.
Zryczałtowany podatek dochodowy od przychodów niezapłacony w terminach wskazanych w art. 21 ust. 1 ustawy staje się zaległością podatkową – art. 51 § 1 Ustawy z 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa (dalej: Ordynacja podatkowa) – od której naliczane są odsetki za zwłokę. Podatek ten, mimo że rozlicza się go w okresach miesięcznych, to jednocześnie jest podatkiem rocznym, co ma istotne znaczenie w kontekście art. 53a Ordynacji podatkowej.
Przepis ten podaje, że jeżeli w postępowaniu podatkowym po zakończeniu roku podatkowego lub innego okresu rozliczeniowego organ podatkowy stwierdzi, że podatnik mimo ciążącego na nim obowiązku nie złożył deklaracji, wysokość zaliczek jest inna niż wykazana w deklaracji lub zaliczki nie zostały zapłacone w całości lub w części, organ ten wydaje decyzję, w której określa wysokość odsetek za zwłokę na dzień złożenia zeznania podatkowego za rok podatkowy lub inny okres rozliczeniowy, a w przypadku niezłożenia zeznania w terminie – odsetki na ostatni dzień terminu złożenia zeznania, przyjmując prawidłową wysokość zaliczek na podatek.
Jak wskazuje orzecznictwo sądowe, z art. 53a Ordynacji podatkowej wynika tylko dopuszczalność przyjęcia prawidłowej wysokości zaliczki (lub zryczałtowanego podatku dochodowego) jako przesłanki do określenia w decyzji odsetek od jej nieuiszczenia w terminie, a nie uprawnienie do rozstrzygania o samej wysokości zaliczki. Decyzja wydana na podstawie tego artykułu rozstrzyga jedynie o odsetkach za zwłokę, a nie o wysokości zryczałtowanego podatku dochodowego. Prawidłowy wymiar zaliczek służy wyłącznie określeniu podstawy do ich naliczenia. W postępowaniu tym organ podatkowy bada tylko, czy podatnik wywiązał się z obowiązku zapłaty zaliczki w terminie i wysokości wynikającej z przepisów, a w przypadku stwierdzenia uchybień określa odsetki za zwłokę.
Ponadto należy podkreślić, że miesięczny lub kwartalny ryczałt nie jest obliczany narastająco od początku roku podatkowego. W ustawie o zryczałtowanym podatku brak jest bowiem odniesienia do art. 44 ust. 3 ustawy o PIT. W związku z tym miesięczny bądź kwartalny ryczałt oblicza się osobno za dany okres rozliczeniowy.
Warunki, jakie musi spełniać kwartalne opłacanie ryczałtu
Jak wskazaliśmy, podatnicy mogą opłacać ryczałt w kwartalnych okresach rozliczeniowych, przy czym w tym zakresie konieczne jest spełnienie określonych warunków.
Zgodnie z art. 21 ust. 1a ustawy o zryczałtowanym podatku: podatnicy mogą obliczać ryczałt od przychodów ewidencjonowanych i wpłacać go na rachunek urzędu skarbowego w terminie do dnia 20 następnego miesiąca po upływie kwartału, za który ryczałt ma być opłacony, a za ostatni kwartał roku podatkowego – w terminie do dnia 20 stycznia następnego roku podatkowego.
W myśl art. 21 ust. 1b ustawy: zasadę, o której mowa w ust. 1a, mogą stosować wyłącznie podatnicy rozpoczynający prowadzenie działalności, o których mowa w art. 7, oraz podatnicy, których otrzymane przychody z działalności prowadzonej samodzielnie albo przychody spółki – w roku poprzedzającym rok podatkowy – nie przekroczyły kwoty stanowiącej równowartość 200 000 euro. W limicie przychodów, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie uwzględnia się kwot, o które podatnik odpowiednio zmniejszył albo zwiększył przychody na podstawie art. 11 ust. 4, 5, 8 i 9 lub zmniejszył albo zwiększył podstawę obliczenia podatku na podstawie art. 26i ustawy o podatku dochodowym.
Na mocy art. 21 ust. 1c ustawy: o wyborze kwartalnego sposobu opłacania ryczałtu podatnicy informują w zeznaniu PIT-28 składanym za rok podatkowy, w którym stosowali kwartalny sposób opłacania ryczałtu. W części X „Informacje dodatkowe” deklaracji PIT-28 podatnik powinien zaznaczyć poz. 267 „Podatnik wybrał kwartalny sposób opłacania ryczałtu na podstawie art. 21 ust. 1a ustawy”.
Przykład 1.
Pan Igor w 2025 roku rozpoczął prowadzenie działalności gospodarczej i jako formę opodatkowania wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Zdecydował się na kwartalne opłacanie ryczałtu, o czym poinformował w zeznaniu PIT-28 składanym za 2025 rok w terminie do 30 kwietnia 2026 roku. Jednocześnie w lipcu 2026 roku przychód z prowadzonej samodzielnie działalności przekroczył równowartość kwoty 200 000 euro.
Od kiedy pan Igor musi opłacać miesięczne zaliczki na podatek?
Zgodnie z treścią art. 21 ust. 1b ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym limit 200 000 euro dotyczy roku poprzedzającego rok podatkowy. Skoro limit został przekroczony w 2026 roku, pan Igor będzie zobowiązany opłacać miesięczne zaliczki dopiero od stycznia 2027 roku. W konsekwencji do końca 2026 roku nadal może opłacać ryczałt kwartalnie. Jednocześnie w deklaracji PIT-28 za 2026 rok, składanej do 30 kwietnia 2027 roku, ma obowiązek poinformować o opłacaniu ryczałtu w 2026 roku w formie kwartalnej.
Na zakończenie należy wskazać, że w myśl art. 4 ust. 2 ustawy o zryczałtowanym podatku kwoty wyrażone w euro przelicza się na walutę polską według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października roku poprzedzającego rok podatkowy. To oznacza, że ustalając limit 200 000 euro w 2026 roku, należy brać pod uwagę kurs NBP z 1 października 2025 roku.
Polecamy:
