Składki społeczne z pracy za granicą w PIT to zagadnienie, które budzi wiele wątpliwości wśród podatników zatrudnionych u zagranicznych pracodawców. Czy w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych poza Polską możliwe jest odliczenie zapłaconych tam składek na ubezpieczenie społeczne w rocznym zeznaniu podatkowym? Odpowiedź zależy od kilku kluczowych czynników, o których warto wiedzieć przed wysłaniem deklaracji.
Obowiązek ubezpieczenia społecznego na terytorium RP
W polskim porządku prawnym ustawodawca określił, kto podlega pod powszechne ubezpieczenia społeczne.
Osoby te zostały wymienione w art. 6 Ustawy z 13 października 1998 roku o systemie ubezpieczeń społecznych. Wśród nich można wskazać: pracowników, zleceniobiorców, przedsiębiorców, wspólników spółek, osoby wykonujące pracę nakładczą, osoby otrzymujące stypendia, duchownych, żołnierzy, osoby pobierające zasiłek dla bezrobotnych, osoby przebywające na urlopach wychowawczych lub pobierające zasiłek macierzyński albo zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego i wiele innych.
Polscy obywatele wykonujący pracę za granicą na podstawie umowy o pracę zawartej z pracodawcą mającym siedzibę poza terytorium Polski co do zasady podlegają również obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym zgodnie z przepisami państwa, w którym są zatrudnieni.
Przykładowo w Norwegii składki na ubezpieczenie społeczne z umowy o pracę także mają charakter obowiązkowy. Podobnie jak z umowy o pracę w Polsce są potrącane bezpośrednio z wynagrodzenia wraz z zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych.
Podobnie jak w Polsce składki społeczne od umowy o pracę dzielone są na te, które są finansowane przez odpowiednio:
- pracodawcę,
- pracownika.
W 2026 roku norweski system ubezpieczeń społecznych opiera się na dwóch głównych filarach: składkach pracownika oraz składkach pracodawcy.
Warto w tym miejscu wspomnieć o pewnej ciekawostce. W Norwegii składki społeczne nie podlegają odliczeniu od dochodu, wchodzą bowiem w część składową podatku dochodowego.
W tym miejscu pojawia się jednak pewne pytanie: czy polski obywatel mieszkający w Polsce, który pracuje za granicą na podstawie umowy o pracę, ma prawo odliczyć w rocznym zeznaniu PIT składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone z tytułu tej umowy?
Warunki odliczenia składki społeczne z pracy za granicą w PIT
Zgodnie z art. 3 ust. 1 Ustawy z 26 lipca 1991 roku o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) osoby fizyczne, jeżeli mieszkają na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).
Istotne jest, aby osoba fizyczna mieszkała co najmniej pół roku w Polsce lub jej centrum interesów życiowych znajdowało się w tym kraju. W takim przypadku podlega ona nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w odniesieniu do wszystkich osiąganych dochodów, a co za tym idzie – może odliczyć zapłacone składki na ubezpieczenie społeczne zapłacone za granicą z tytułu umowy o pracę zawartej z zagranicznym pracodawcą.
Zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 2 oraz 2a ustawy o PIT dochód (z umowy o pracę, zlecenia, działalności, emerytury, renty, zasiłku itd.) uzyskany w Polsce, opodatkowany według skali podatkowej, osoba fizyczna mieszkająca w Polsce może w danym roku podatkowym obniżyć o składki ZUS społeczne:
- zapłacone bezpośrednio na własne ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe oraz wypadkowe podatnika, a także osób z nim współpracujących,
- potrącone przez płatnika ze środków podatnika, z tym że w przypadku podatnika osiągającego przychody z tytułu członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, tylko w części obliczonej, w sposób określony w art. 33 ust. 4 ustawy o PIT, od przychodu podlegającego opodatkowaniu,
- zapłacone ze środków podatnika na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego lub w Konfederacji Szwajcarskiej.
Jak widać wyraźnie w tym ostatnim wariancie, prawodawca przewidział możliwość odliczenia zapłaconych składek ZUS na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne podatnika lub osób z nim współpracujących, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG lub w Konfederacji Szwajcarskiej.
To jednak nie wszystko.
Składki społeczne z pracy za granicą w PIT a metoda unikania podwójnego opodatkowania
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania (podatkiem dochodowym) zawarte między Polską a różnymi krajami przewidują dwie metody unikania podwójnego opodatkowania w sytuacji, gdy polski obywatel pracuje za granicą, a mianowicie:
- metodę wyłączenia z progresją,
- metodę proporcjonalnego odliczania.
Wszystko zależy od konkretnego kraju, ponieważ w poszczególnych państwach jest stosowana albo jedna, albo druga metoda.
I tutaj od razu pojawia się bardzo ważna rzecz.
Jeżeli natomiast do dochodów uzyskiwanych przez polskiego podatnika z pracy wykonywanej za granicą ma zastosowanie metoda proporcjonalnego odliczenia, ma on prawo odliczyć od dochodu opodatkowanego według skali podatkowej w polskim zeznaniu rocznym PIT składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone za granicą z tytułu umowy o pracę.
Przykładowe kraje, które w 2026 roku stosują metodę wyłączenia z progresją jako metodę unikania podwójnego opodatkowania, to: Albania, Azerbejdżan, Chorwacja, Cypr, Czechy, Francja, Niemcy, Szwecja, Turcja, Ukraina i Włochy.
Z kolei w 2026 roku metodę proporcjonalnego odliczania stosuje się przykładowo w państwach, takich jak: Dania, Norwegia, Hiszpania, Słowacja, Stany Zjednoczone, Kanada, Holandia, Wielka Brytania, Rosja, Belgia, Austria, Słowenia, Australia, Chile, Egipt, Armenia, Malta, Litwa, Finlandia oraz Estonia.
Polski podatnik musi zatem zweryfikować, jaka metoda unikania podwójnego opodatkowania jest stosowana w kraju, w którym zawarł umowę o pracę. Może to być metoda wyłączenia z progresją lub metoda proporcjonalnego odliczania.
Przykład 1.
Podatnik pracował w 2025 roku przez 7 miesięcy w Polsce na podstawie umowy zlecenie oraz 5 miesięcy w Norwegii na podstawie umowy o pracę.
Z obu umów były odprowadzane składki społeczne.
Sporządzając roczny PIT za 2025 rok, podatnik ma prawo odliczyć zapłacone składki społeczne z tytułu umowy o pracę zawartej z norweskim pracodawcą w zeznaniu rocznym PIT, jeżeli ww. warunki odliczenia zostały spełnione (dochód z tej umowy nie był zwolniony z podatku, składki społeczne nie zostały zaliczone do kosztów, nie zostały już odliczone od innych polskich dochodów, nie zostały podatnikowi zwrócone).
Norwegia stosuje metodę proporcjonalnego odliczania, jako metodę unikania podwójnego opodatkowania, która pozwala polskiemu podatnikowi na odliczenie składek społecznych wynikających z umowy o pracę zawartej i realizowanej w Norwegii.
Powyższe potwierdzają liczne stanowiska organów podatkowych, m.in. interpretacja indywidualna Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 17 listopada 2025 roku (sygn. 0115-KDIT2.4011.516.2025.3.ENB), w której stwierdza, że:
Prawo do odliczenia zapłaconych za granicą składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zostało uzależnione przez ustawodawcę od łącznego spełnienia warunków określonych w art. 26 ust. 1 pkt 2a i ust. 13a–13c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W niniejszej sprawie dochody z pracy najemnej uzyskane przez Pana w latach 2021–2024 w Norwegii podlegały opodatkowaniu z zastosowaniem metody unikania podwójnego opodatkowania w postaci proporcjonalnego odliczenia. W konsekwencji jak Pan wyjaśnił, podstawy wymiaru zapłaconych składek nie stanowi dochód (przychód) zwolniony od podatku na podstawie umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.
Składki te – jak wynika z opisu zdarzenia – zostały pobrane przez norweskiego pracodawcę z uzyskiwanego przez Pana przychodu, zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w Norwegii. Jak Pan wyjaśnił, składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne nie podlegają odliczeniu od dochodu (przychodu) albo podatku w Norwegii. Składki te nie zostały również zaliczone (w Polsce) do kosztów uzyskania przychodów i nie zostały odliczone od przychodów, jak też nie zostały Panu w jakiejkolwiek formie zwrócone. Ponadto w zeznaniu podatkowym za 2021 rok nie miał Pan możliwości odliczenia składki na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 27b ust. 1 pkt 2 ustawy, bowiem jak wyjaśniłem powyżej, przepis ten dotyczył wyłącznie odliczania składek zdrowotnych od podatku.
W przedmiotowej sprawie wskazał Pan również, że co prawda w zeznaniu podatkowym w Norwegii jest wyodrębniona składka na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne – Trygdeavgift – w jednej pozycji, to jednak wysokość potrąconych składek na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne wynikała z przepisów obowiązujących w Norwegii. Ponadto kwota, którą chce Pan odliczyć i podawał Pan w polskich rozliczeniach, dotyczy wyłącznie kwot na ubezpieczenie społeczne.
Mając na uwadze opisane zdarzenie, stwierdzić należy, że w sytuacji, gdy w Norwegii w latach 2021–2024 składki na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne zgodnie z przepisami dotyczącymi obowiązkowego ubezpieczenia społecznego obowiązującymi w Norwegii były pobrane z Pana przychodu, kwoty tych składek faktycznie nie zostały odliczone od dochodu (przychodu) albo podatku osiągniętego w tym państwie oraz nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub nie zostały odliczone od dochodów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30c lub od przychodu na podstawie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym, jak też nie zostały zwrócone Panu w jakiejkolwiek formie i na mocy przepisów norweskich istnieje możliwość wyodrębnienia z ogólnej kwoty składki Trygdeavgift wyłącznie składki na ubezpieczenie społeczne, to wówczas w zeznaniach za lata 2021–2024 miał Pan prawo odliczenia od dochodu składek zapłaconych w Norwegii na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne.
Potwierdza to także stanowisko Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w wydanej przez niego interpretacji indywidualnej z 20 października 2025 roku (sygn. 0115-KDIT2.4011.453.2025.3.MM).
Umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania pozwalają polskim podatnikom na zastosowanie jednej z dwóch metod rozliczania w Polsce dochodów osiąganych za granicą. Polski podatnik może odliczyć składki na ubezpieczenia społeczne zapłacone z tytułu pracy za granicą, ale po pierwsze musi mieć możliwość ich wyodrębnienia z łącznych składek zapłaconych za granicą w związku z tą pracą, a po drugie państwo, w którym wykonywał pracę, musi stosować metodę proporcjonalnego odliczenia. Jeżeli podatnik osiągał dochody z umowy o pracę w państwie, które stosuje wyłącznie metodę wyłączenia z progresją, nie odliczy w polskim zeznaniu rocznym PIT składek na ubezpieczenia społeczne zapłaconych z tytułu umowy o pracę zawartej z zagranicznym pracodawcą.
