Raportowanie schematów podatkowych to obowiązek sprawozdawczy, który może dotyczyć także uzgodnień niesłużących unikaniu opodatkowania – np. korzystania z ulg zgodnie z celem ustawodawcy. Od 1 października 2026 r. zgłasza się wyłącznie schematy transgraniczne, a uzgodnienia dotyczące VAT i akcyzy są wyłączone z MDR. Wyjaśniamy, jak i kiedy dokonać raportowania, kto ma to zrobić i jak uniknąć najczęstszych błędów.
Jak uzupełniać braki po wezwaniu Szefa KAS?
Raportowanie schematów podatkowych to złożony obowiązek, tym samym mogą pojawić się braki w przekazywanej informacji. W przypadku takich uchybień Szef KAS może wezwać nas do ich uzupełnienia. Musimy wówczas wysłać drogą elektroniczną dokument MDR będący uzupełnieniem dokumentu, którego dotyczy wezwanie. W celu złożenia uzupełnienia do pierwotnego dokumentu MDR dostępne jest bezpłatne narzędzie przygotowane przez Ministerstwo Finansów. W tym przypadku należy kolejno wybrać:
- opcję „Utwórz dokument”,
- opcję „Złożenie uzupełnienia dokumentu”,
- rodzaj uzupełnianej informacji oraz opcję „Dalej”,
- opcję wskazującą wersję tzw. schemy, zgodnie z którą ma zostać dokonane uzupełnienie oraz opcję „Dalej”,
oraz uzupełnić informację. Od 1 października 2026 r. w terminie 7 dni od złożenia informacji możemy ją też uzupełnić sami, bez wezwania. Na wezwania Szefa KAS warto odpowiadać w terminie – bezzasadna odmowa uzupełnienia lub wyjaśnienia informacji grozi karą porządkową. Dokonujemy tego elektronicznie, za pomocą tego samego narzędzia Ministerstwa Finansów. W składanym dokumencie należy wskazać Unikalny Identyfikator uzupełnianego dokumentu (znajdziemy go w otrzymanym Urzędowym Poświadczeniu Odbioru).
Czy podatnik może sprawdzić, czy dany schemat podatkowy jest już zgłoszonym schematem standaryzowanym i czy został mu nadany numer NSP?
Nie jest prowadzona przez Ministerstwo Finansów lista schematów podatkowych standaryzowanych. Podatnik nie może więc sprawdzić, czy schemat już został zgłoszony. Tym samym, jeśli podmiot przekazujący informację nie posiada wiedzy, czy dany schemat standaryzowany został już zgłoszony i nadano mu NSP, to sam winien złożyć MDR-1, tak jakby był to „nowy” schemat. Na stronie Ministerstwa Finansów możemy natomiast sprawdzić status danego NSP. W celu sprawdzenia należy kolejno:
- wybrać opcję „Sprawdź status NSP”,
- wpisać numer NSP w polu „Numer NSP”,
- wybrać opcję „Sprawdź”.
Po dokonaniu powyższych czynności uzyskamy informację, czy NSP jest poprawny i ważny lub poprawny i unieważniony. W przypadku wpisania poprawnego numeru, dla którego nie został zmieniony jeszcze status, przeczytamy komunikat „Numer NSP w trakcie przetwarzania”.
Czy w przypadku złożenia przez promotora MDR-1 korzystający zawsze musi składać informację MDR-3 w odniesieniu do złożonego schematu?
W takiej sytuacji nie zawsze korzystający musi składać informację MDR-3. Robi to tylko wówczas, gdy dokonywał w danym okresie rozliczeniowym jakichkolwiek czynności będących elementem schematu podatkowego lub uzyskiwał wynikającą z niego korzyść podatkową. Jeśli więc promotor przekazał informację o schemacie MDR, ale korzystający go nie zastosował, nie musi składać informacji MDR-3. Od 1 października 2026 r. informację MDR-3 składa się co do zasady raz w roku – do końca czwartego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego albo kalendarzowego. Dla każdego schematu wypełnia się osobny formularz, a jeśli precyzyjne ustalenie korzyści podatkowej nie jest możliwe, wystarczy podać jej szacunkową wartość. Złożenie MDR-3 po terminie jest karalne na gruncie Kodeksu karnego skarbowego.
Czy nieotrzymanie NSP w terminie 14 dni oznacza, że nie mamy do czynienia ze schematem?
W przypadku raportowania schematu i wysłania informacji MDR-1 podmiot winien otrzymać nadany NSP w terminie 14 dni. W praktyce nie zawsze tak się dzieje. Brak nadania NSP w terminie 14 dni nie oznacza, że uzgodnienie opisane w przekazanej informacji o schemacie podatkowym nie spełnia przesłanki do uznania za schemat podatkowy w rozumieniu art. 86a § 2 pkt 13 Ordynacji podatkowej. Musimy pamiętać, że od 1 października 2026 r. nadanie NSP jest równoznaczne z potwierdzeniem, że opisane uzgodnienie jest schematem podatkowym. Nie potwierdza ono natomiast, że informacja została wypełniona zgodnie ze stanem rzeczywistym ani że opisane w niej czynności są zgodne z prawem. Jeśli natomiast Szef KAS uzna, że zgłoszone uzgodnienie nie jest schematem podatkowym, w ciągu 30 dni od otrzymania informacji wyda postanowienie o odmowie nadania NSP. Postąpienie zgodnie z takim postanowieniem nie może szkodzić ani zgłaszającemu, ani pozostałym uczestnikom uzgodnienia.
Czy w przypadku większej liczby promotorów każdy musi raportować schemat?
Jeśli mamy więcej promotorów niż jeden podmiot, to w przypadku przekazania informacji MDR-1 przez jednego z nich pozostali są zwolnieni z raportowania. Zwolnienie obowiązuje pod warunkiem, że pozostali promotorzy posiadają dowód przekazania informacji Szefowi KAS (albo jej przekazania w innym państwie UE), w szczególności potwierdzenie nadania NSP. Promotor, który nie został wskazany w tej informacji, w terminie 30 dni składa jej uzupełnienie. W przypadku, gdy w terminie 14 dni od przekazania informacji schemat podatkowy nie posiada jeszcze NSP, podmioty te powinny zostać o tym fakcie pisemnie poinformowane oraz przekazane im powinny zostać dane dotyczące schematu podatkowego.
Przykład 1.
Spółka prawnicza wraz z niezależnym prawnikiem świadczy złożone usługi doradztwa podatkowego na rzecz swojego klienta będącego korzystającym. W ramach świadczenia tych usług udostępnia klientowi transgraniczny schemat podatkowy. Kto powinien przekazać informację MDR-1?
W takiej sytuacji ustawowy obowiązek przekazania informacji MDR-1 ciąży na spółce prawniczej oraz niezależnym prawniku, posiadających status promotora. Dla wypełnienia obowiązku wystarczające będzie więc, że informację o schemacie podatkowym przekaże spółka, a prawnik będzie posiadał dowód jej przekazania, np. potwierdzenie nadania NSP. Inaczej będzie, gdy prawnika (np. adwokata lub radcę prawnego) obowiązuje tajemnica zawodowa, z której klient go nie zwolnił. Wtedy prawnik nie raportuje schematu, ale najpóźniej w ciągu 7 dni od rozpoczęcia biegu terminu na raportowanie musi pisemnie poinformować klienta, że nie przekaże informacji Szefowi KAS – obowiązek ten przechodzi wówczas na klienta jako korzystającego.
Czynny żal w przypadku niezrealizowania obowiązku informacyjnego w terminie
Przypomnijmy, że za nieprzekazanie informacji o schemacie podatkowym lub przekazanie jej po terminie grozi kara grzywny do 720 stawek dziennych. Sprawcy przestępstw oraz wykroczeń skarbowych mogą uniknąć kary, korzystając z tzw. czynnego żalu.
Przykład 2.
Promotor nie złożył w terminie informacji MDR-1. Po miesiącu spostrzegł swój błąd i postanowił go naprawić, raportując schemat. Promotor obawia się jednak kary za spóźnienie. Czy może jej uniknąć?
Tak. W sytuacji nieprzekazania informacji Szefowi KAS w terminie, promotor może złożyć tzw. czynny żal na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy.
Czy dokumenty MDR może podpisać osoba umocowana do podpisywania deklaracji składanych drogą elektroniczną?
W przypadku informacji o schematach podatkowych zastosowanie mają przepisy o pełnomocnictwie zawarte w rozdziale 3a działu IV Ordynacji podatkowej. Tym samym nie mają tutaj zastosowania przepisy o podpisywaniu deklaracji przez pełnomocników (dział III rozdział 9a Ordynacji podatkowej). Aby pełnomocnik mógł dokonać podpisania informacji, musi więc posiadać pełnomocnictwo.
Przykład 3.
Podatnik korzysta z usług biura rachunkowego, które prowadzi jego księgi, a także jest umocowane do przesyłania deklaracji podatkowych. Czy osoba upoważniona na druku UPL-1 może również podpisać informację MDR-1?
Jak to już wyżej wykazaliśmy, nie ma takiej możliwości. Osoba reprezentująca biuro będzie mogła jednak podpisać informację pod warunkiem posiadania odpowiedniego pełnomocnictwa. Pełnomocnik może zastępować podmiot zobowiązany w zakresie składania informacji dotyczących schematów podatkowych na podstawie pełnomocnictwa ogólnego lub szczególnego. Od 1 października 2026 r. pełnomocnik może podpisać również informację MDR-3. W pełnomocnictwie należy wskazać Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jako organ, do którego dokument pełnomocnictwa jest składany.
Dokonując raportowania schematów podatkowych, napotykamy szereg problemów. Część z nich da się szybko rozwiązać i naprawić nasze błędy. Oczywiście w praktyce będą pojawiać się kolejne problemy, których rozwiązanie może być bardzo skomplikowane. Przekazywanie informacji o schematach podatkowych to niełatwy proces, w którym uczestniczy zazwyczaj kilka podmiotów, co jeszcze bardziej go utrudnia.
Polecamy:
