Poradnik Przedsiębiorcy

Raportowanie schematów podatkowych - jak i kiedy ich dokonywać?

Obowiązek przekazania informacji o schemacie podatkowym jest obowiązkiem sprawozdawczym. Tym samym, co ważne, może dotyczyć sytuacji, w których uzgodnienie nie stanowi formy unikania opodatkowania. Obowiązek raportowania może powstać w związku ze zgodnym z celem ustawodawcy korzystaniem z ulg i preferencji. Raportowanie schematów podatkowych powoduje, że wiele osób nie wie, czy ich uzgodnienia winny być raportowane. Brak natychmiastowej reakcji organów podatkowych na przekazaną informację o schemacie podatkowym nie przesądza, że nie zostanie on w przyszłości zakwestionowany. Podatnicy nie wiedzą, jak i kiedy mają dokonywać raportowania, kto ma tego dokonać i czy rzeczywiście powinni to uczynić. Stąd też wynika szereg problemów z wypełnieniem obowiązku sprawozdawczego. Postaramy się odpowiedzieć na problemy związane z raportowaniem schematów podatkowych.

Jak uzupełniać braki po wezwaniu Szefa KAS?

Raportowanie schematów podatkowych to nowy obowiązek, tym samym mogą pojawić się braki w przekazywanej informacji. W przypadku takich uchybień organ podatkowy wezwie nas do ich uzupełnienia. Musimy wówczas wysłać drogą elektroniczną dokument MDR będący uzupełnieniem dokumentu, którego dotyczy wezwanie. W celu złożenia uzupełnienia do pierwotnego dokumentu MDR dostępne jest bezpłatne narzędzie przygotowane przez Ministerstwo Finansów. W tym przypadku należy kolejno wybrać:

  • opcję „Utwórz dokument”,

  • opcję „Złożenie uzupełnienia dokumentu”,

  • rodzaj uzupełnianej informacji/zawiadomienia oraz opcję „Dalej”,

  • opcję wskazującą wersję tzw. schemy, zgodnie z którą ma zostać dokonane uzupełnienie oraz opcję „Dalej”,

oraz uzupełnić informację/zawiadomienie. Dokonujemy tego poprzez stronę MDR.GOV. W składanym dokumencie należy wskazać Unikalny Identyfikator uzupełnianego dokumentu (znajdziemy go w otrzymanym Urzędowym Poświadczeniem Odbioru).

Przy uzupełnieniu dokumentu należy wypełnić wszystkie obowiązkowe pola. Tym samym także informacje zawarte w polach wypełnionych w informacji pierwotnej powinny zostać ujęte w jej uzupełnieniu.

Czy podatnik może sprawdzić, czy dany schemat podatkowy jest już zgłoszonym schematem standaryzowanym i czy został mu nadany numer NSP?

Nie jest prowadzona przez Ministerstwo Finansów lista schematów podatkowych standaryzowanych. Podatnik nie może więc sprawdzić, czy schemat już został zgłoszony. Tym samym, jeśli podmiot przekazujący informację nie posiada wiedzy, czy dany schemat standaryzowany został już zgłoszony i nadano mu NSP, to sam winien złożyć MDR-1, tak jakby był to „nowy” schemat. Na stronie Ministerstwa Finansów możemy natomiast sprawdzić status danego NSP. W celu sprawdzenia należy kolejno:

  • wybrać opcję „Sprawdź status NSP”,

  • wpisać numer NSP w polu „Numer NSP”,

  • wybrać opcję „Sprawdź”.

Po dokonaniu powyższych czynności uzyskamy informację, czy NSP jest poprawny i ważny lub poprawny i unieważniony. W przypadku wpisania poprawnego numeru, dla którego nie został zmieniony jeszcze status, przeczytamy komunikat „Numer NSP w trakcie przetwarzania”.

Czy w przypadku złożenia przez promotora MDR-1 korzystający zawsze musi składać informację MDR-3 w odniesieniu do złożonego schematu?

W takiej sytuacji nie zawsze korzystający musi składać informację MDR-3. Robi to tylko wówczas, gdy dokonywał w danym okresie rozliczeniowym jakichkolwiek czynności będących elementem schematu podatkowego lub uzyskiwał wynikającą z niego korzyść podatkową. Jeśli więc promotor przekazał informację o schemacie MDR, ale korzystający go nie zastosował, nie musi składać informacji MDR-3. Ponadto może on nie składać informacji w przypadku, gdy na podstawie swojej wiedzy i znajomości stanu faktycznego stwierdzi, że uzgodnienie nie jest schematem podatkowym, a jedynym jej celem były korzyści ekonomiczne. 

Korzystający winien posiadać pełną wiedzę o uzgodnieniu i jego skutkach, tak by raportowanie schematów podatkowych nie było konieczne i mógł z niego zrezygnować.

 

Czy nieotrzymanie NSP w terminie 7 dni oznacza, że nie mamy do czynienia ze schematem?

W przypadku raportowania schematu i wysłania informacji MDR-1 podmiot winien otrzymać nadany NSP w terminie 7 dni. W praktyce nie zawsze tak się dzieje. Brak nadania NSP w terminie 7 dni nie oznacza, że uzgodnienie opisane w przekazanej informacji o schemacie podatkowym nie spełnia przesłanki do uznania za schemat podatkowy w rozumieniu art. 86a § 1 pkt 10 Ordynacji podatkowej. Musimy pamiętać, że otrzymanie potwierdzenia nadania NSP wskazuje jedynie, że z perspektywy formalnej przekazana informacja o schemacie podatkowym spełnia wymogi określone dla tej informacji.

Czy w przypadku większej liczby promotorów każdy musi raportować schemat?

Jeśli mamy więcej promotorów niż jeden podmiot, to w przypadku przekazania informacji MDR-1 przez jednego z nich pozostali są zwolnieni z raportowania. Zwolnienie obowiązuje pod warunkiem, że pozostali promotorzy zostali wskazani w tej informacji i pisemnie poinformowani o NSP tego schematu podatkowego, z załączeniem potwierdzenia nadania NSP. W przypadku, gdy schemat podatkowy nie posiada jeszcze NSP, podmioty te powinny zostać o tym fakcie pisemnie poinformowane oraz przekazane im powinny zostać dane dotyczące schematu podatkowego.

Przykład 1.

Spółka prawnicza wraz z niezależnym prawnikiem świadczy złożone usługi doradztwa podatkowego na rzecz swojego klienta będącego korzystającym. W ramach świadczenia tych usług udostępnia klientowi schemat podatkowy.

W takiej sytuacji ustawowy obowiązek przekazania informacji MDR-1 ciąży na spółce prawniczej oraz partnerze (prawniku) posiadających status promotora. Dla wypełnienia obowiązku wystarczające będzie więc, że informację o schemacie podatkowym przekaże spółka, a partnerzy zostaną wskazani w tej informacji i pisemnie poinformowani o NSP tego schematu podatkowego.

Czynny żal w przypadku niezrealizowania obowiązku informacyjnego w terminie 

Przypomnijmy, że sprawcy przestępstw oraz wykroczeń skarbowych mogą uniknąć kary, korzystając z tzw. czynnego żalu. 

Przykład 2.

Promotor nie złożył w terminie informacji MDR-1. Po miesiącu spostrzegł swój błąd i postanowił go naprawić, raportując schemat. Promotor obawia się jednak kary za spóźnienie.

W sytuacji nieprzekazania informacji lub zawiadomienia Szefowi KAS w terminie, promotor może złożyć tzw. czynny żal na podstawie przepisów Ustawy z dnia 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy. 

Złożenie czynnego żalu wymaga dochowania warunków określonych w tej ustawie, tj. podania istotnych okoliczności popełnienia czynu zabronionego oraz dopełnienia obowiązku informacyjnego.

Czy dokumenty MDR może podpisać osoba umocowana do podpisywania deklaracji składanych drogą elektroniczną?

W przypadku informacji o schematach podatkowych zastosowanie mają przepisy o pełnomocnictwie zawarte w rozdziale 3a działu IV Ordynacji podatkowej. Tym samym nie mają tutaj zastosowania przepisy o podpisywaniu deklaracji przez pełnomocników (dział III rozdział 9a Ordynacji podatkowej). Aby pełnomocnik mógł dokonać podpisania informacji, musi więc posiadać pełnomocnictwo.

Przykład 3.

Podatnik korzysta z usług biura rachunkowego, które prowadzi jego księgi, a także jest umocowane do przesyłania deklaracji podatkowych. Czy osoba upoważniona na druku UPL-1 może również podpisać informację MDR-1?

Jak to już wyżej wykazaliśmy, nie ma takiej możliwości. Osoba reprezentująca biuro będzie mogła jednak podpisać informację pod warunkiem posiadania odpowiedniego pełnomocnictwa. Pełnomocnik może zastępować podmiot zobowiązany w zakresie składania informacji lub zawiadomień dotyczących schematów podatkowych na podstawie pełnomocnictwa ogólnego lub szczególnego. W pełnomocnictwie należy wskazać Szefa Krajowej Administracji Skarbowej jako organ, do którego dokument pełnomocnictwa jest składany. 

Pełnomocnictwo szczególne udzielane jest na wzorze pełnomocnictwa szczególnego (PPS-1) i składane w formie pisemnej (osobiście lub drogą pocztową) lub w postaci dokumentu elektronicznego (podpisanego kwalifikowanymi podpisami elektronicznymi lub podpisami zaufanymi).

Dokonując raportowania schematów podatkowych, napotykamy szereg problemów. Część z nich da się szybko rozwiązać i naprawić nasze błędy. Oczywiście w praktyce będą pojawiać się kolejne problemy, których rozwiązanie może być bardzo skomplikowane. Przekazywanie informacji o schematach podatkowych to niełatwy proces, w którym uczestniczy zazwyczaj kilka podmiotów, co jeszcze bardziej go utrudnia.