Poradnik Przedsiębiorcy

Student na umowie zlecenie a składki ZUS

Zatrudniony student na umowie zlecenie jest bardzo popularnym rozwiązaniem wśród przedsiębiorców. Tendencja taka spowodowana jest dużymi oszczędnościami z tego tytułu po stronie pracodawcy. Sprawdź, jakie korzyści przynosi student zatrudniony na podstawie umowy zlecenie!

Student - definicja

Zgodnie z definicją zawartą w ustawie o szkolnictwie wyższym za studenta uznaje się osobę kształcącą się na studiach pierwszego lub drugiego stopnia albo jednolitych studiach magisterskich. Studentem jest się do momentu:

  • złożenia ostatniego wymaganego planem studiów egzaminu,

  • złożenia egzaminu dyplomowego,

  • zaliczenia ostatniej przewidzianej w programie studiów praktyki,

  • skreślenia z listy studentów.

Warto zwrócić uwagę, że przepisy nie regulują kwestii, czy osoba która skończyła studia pierwszego stopnia (i zamierza je kontynuować na II stopniu) od momentu obrony do momentu ponownego otrzymania legitymacji na studiach magisterskich w dalszym ciągu może być traktowana jak student.

W tej sprawie stanowisko zajęły również organizacje studenckie, według których zatrudnienie osób, które ukończyły studia na I stopniu i będą je kontynuować na stopniu II, powinno być zwolnione ze składek, ponieważ ich zdaniem osoby takie w dalszym ciągu posiadają status studenta - legitymacja ważna jest do 31 października.

Niestety stanowisko ZUS-u w tej kwestii jest odmienne. Zgodnie z nim przedsiębiorca ma obowiązek opłacania składek za studenta zatrudnionego w okresie pomiędzy I a II stopniem studiów w oparciu o umowę zlecenie, ponieważ w czasie kontroli nieodliczenie składek może zostać potraktowane jako błąd. 

Kto nie jest uznawany za studenta?

Nie uznaje się za studenta dla celów ubezpieczeń społecznych:

  • uczestnika studiów doktoranckich (studia trzeciego stopnia),

  • uczestnika studiów podyplomowych.

Dodatkowo osobę zatrudnioną na umowę zlecenie przedsiębiorca ma obowiązek zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego oraz ubezpieczeń społecznych:

  • od następnego dnia po wykreśleniu z listy studentów,

  • od następnego dnia po obronie pracy dyplomowej, nawet jeśli student nie ukończył jeszcze 26. roku życia,

  • od dnia ukończenia 26. roku życia (wiek ten upływa z początkiem ostatniego dnia, w którym osoba ma 26 lat).

Student na umowie zlecenie a składki ZUS

Popyt na zatrudnianie studentów na podstawie umowy zlecenie związany jest z faktem, że za studenta przedsiębiorca nie ma obowiązku odprowadzania składek ZUS. Temu udogodnieniu podlegają osoby uczące się, które nie ukończyły 26. roku życia. Po ukończeniu 26. roku życia, mimo posiadania statusu studenta, osoba ucząca się objęta będzie ubezpieczeniem na zasadach ogólnych, w związku z czym konieczne będzie płacenie składek ZUS.

Dokumentem potwierdzającym posiadanie statusu studenta jest ważna legitymacja lub też zaświadczenie wydane przez dziekanat. Osoby studiujące, do 26. roku życia mogą korzystać z ubezpieczenia zdrowotnego rodziców. Jeśli student nie ma takiej możliwości, może wnioskować o objęcie ubezpieczeniem zdrowotnym przez uczelnię.

Zwolnienie z odprowadzania składek ZUS nie ma zastosowania w sytuacji, gdy student na umowie zlecenie, u tego samego przedsiębiorcy zatrudniony jest w oparciu o umowę o pracę. W takiej sytuacji przedsiębiorca zmuszony jest do odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne oraz zdrowotne.

Inaczej wygląda sytuacja, w której student na umowie zlecenie jest zatrudniony na umowę o pracę u innego przedsiębiorcy. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje zwolnienie z opłacania składek ZUS z tytułu posiadania statusu studenta.

Zatrudnienie studenta a wysokość wynagrodzenia minimalnego

Zgodnie z prawem od 2016 roku umowy zlecenie zawierane z podmiotami, które z innych źródeł nie osiągają minimalnego wynagrodzenia, muszą zostać obowiązkowo oskładkowane. Wyjątek w tej kwestii stanowią studenci - z ich wynagrodzenia z tytułu umowy zlecenie nie będą odprowadzane składki, niezależnie od wysokości uzyskiwanych poza tym zarobków.

Ważne!

W 2017 roku minimalna stawka godzinowa na umowie zlecenie nie może być niższa niż 13,00 zł brutto za jedna godzinę pracy.

Jeśli wartość umowy zlecenie studenta nie przekracza 200 zł wynagrodzenia nie pomniejsza się o koszty uzyskania przychodu. Z kolei gdy wynagrodzenie z umowy zlecenie studenta przekracza 200 zł, wówczas należy pobrać zaliczkę na podatek dochodowy. Przed obliczeniem zaliczki dochód pomniejszany jest o koszty uzyskania przychodu (zwykle jest to 20%, w przypadku praw autorskich jest to 50%). W ten sposób wyliczony dochód służy do wyliczenia zaliczki na podatek według stawki 18% lub 32%. Stawka 32% stosowana jest wyłącznie na wniosek zleceniobiorcy.

W związku z tym, że student na umowie zlecenie płacę z tytułu zatrudnienia ma pomniejszoną wyłącznie o podatek dochodowy, otrzymuje on relatywnie wyższą część swojego wynagrodzenia. Związane jest to z faktem, że jedynym kosztem dla zleceniodawcy jest wynagrodzenie brutto.

Ważne!
Jeśli chcesz wyliczyć wynagrodzenie na umowie zleceniu polecamy skorzystać z kalkulatora umów zleceń.

Prawa studenta zatrudnionego na umowę zlecenie

Bardzo częstą praktyką wśród przedsiębiorców jest próba wykorzystania pracowników, w związku z czym zleceniobiorcy powinni być czujni i uważać na tego typu zachowania. Warto dodatkowo pamiętać, że zleceniobiorcy nie są związani prawem w kwestii:

  • urlopu wypoczynkowego i jego udzielania,

  • ochrony przed wypowiedzeniem umowy,

  • wynagrodzenia za okres choroby.