Osoby zatrudnione w ramach stosunku pracy mają ustawowo zagwarantowane prawo do minimalnego wynagrodzenia za pracę. Może się zdarzyć, że przysługujące w danym miesiącu świadczenie będzie niższe od progu ustawowego, co wymusza uzupełnienie do płacy minimalnej przy stawce godzinowej lub miesięcznej. W takich okolicznościach pracownikowi przysługuje wyrównanie, którego zasady ustalania są ściśle określone w przepisach.
Uzupełnienie do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w postaci wyrównania — obowiązujące przepisy
Zasady obowiązujące przy ustalaniu uzupełnienia do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w postaci wyrównania zostały określone w przepisach Ustawy z dnia 10 października 2002 roku o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, zwanej w dalszej części tekstu „ustawą”.
Indywidualna płaca pracownika a minimalne wynagrodzenie za pracę
Minimalne wynagrodzenie za pracę w kwocie ustalonej na dany rok kalendarzowy stanowi gwarantowaną wysokość wynagrodzenia w odniesieniu do:
pracowników zatrudnionych w pełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy — wynagrodzenie nie może być niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę,
pracowników zatrudnionych w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy — wynagrodzenie należy określić (uwzględniając jako podstawę minimalne wynagrodzenie za pracę) w wysokości proporcjonalnej do liczby godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu.
Do obliczania wysokości wynagrodzenia przysługującego pracownikowi przyjmuje się składniki wynagrodzenia i inne świadczenia ze stosunku pracy, zaliczone według statystyki i wynagrodzeń określonych przez Główny Urząd Statystyczny do wynagrodzeń osobowych.
Przy obliczaniu wysokości wynagrodzenia pracownika nie uwzględnia się jednak:
nagrody jubileuszowej;
odprawy pieniężnej przysługującej pracownikowi w związku z przejściem na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności do pracy;
wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych;
dodatku do wynagrodzenia za pracę w porze nocnej;
dodatku za staż pracy, czyli dodatku do wynagrodzenia przysługującego pracownikowi z tytułu osiągnięcia ustalonego okresu zatrudnienia, na zasadach określonych w odrębnych przepisach, układzie zbiorowym pracy (uzp), innym opartym na ustawie porozumieniu zbiorowym, regulaminie wynagradzania, statucie określającym prawa i obowiązki stron stosunku pracy, umowie o pracę lub spółdzielczej umowie o pracę;
dodatku za szczególne warunki pracy — tj. dodatku do wynagrodzenia z tytułu wykonywania pracy w warunkach szczególnie uciążliwych lub szczególnie szkodliwych dla zdrowia, pracy związanej z dużym wysiłkiem fizycznym lub umysłowym lub pracy szczególnie niebezpiecznej, przysługującego pracownikowi na zasadach określonych w odrębnych przepisach, uzp, innym opartym na ustawie porozumieniu zbiorowym, regulaminie wynagradzania, statucie określającym prawa i obowiązki stron stosunku pracy, umowie o pracę lub spółdzielczej umowie o pracę.
Należy podkreślić, że do osób zatrudnionych na część etatu zasady dotyczące ustalania minimalnego wynagrodzenia za pracę mają również zastosowanie, co wprost wynika z treści poniżej przytoczonego przepisu.
„Jeżeli pracownik jest zatrudniony w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy, wysokość minimalnego wynagrodzenia ustala się w kwocie proporcjonalnej do liczby godzin pracy przypadającej do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu, biorąc za podstawę wysokość minimalnego wynagrodzenia ustalonego na podstawie niniejszej ustawy”.
Uzupełnienie indywidualnego wynagrodzenia do kwoty minimum ustawowego
Jeżeli w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika obliczone według uprzednio przedstawionych zasad jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę z uwagi na terminy wypłat lub rozkład czasu pracy, należy uzupełnić indywidualną płacę do kwoty minimalnego wynagrodzenia poprzez obliczenie wyrównania.
Wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca pracy łącznie z należnym wynagrodzeniem.
Ustalenie wyrównania dla pracowników wynagradzanych na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia
W celu ustalenia wyrównania dla pracowników wynagradzanych na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia konieczne jest zastosowanie odpowiednich unormowań zawartych w ustawie.
Zgodnie z brzmieniem art. 7 ust. 3 ustawy wyrównanie ustalone dla pracownika wynagradzanego na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia stanowi różnicę między:
wysokością wynagrodzenia godzinowego — wynikającą z podzielenia kwoty minimalnego wynagrodzenia przez liczbę godzin pracy przypadającą do przepracowania przez pracownika w danym miesiącu w ramach pełnego wymiaru czasu pracy,
a wysokością wynagrodzenia pracownika w danym miesiącu przeliczoną na godzinę pracy.
Dokonując obliczeń według ww. zasad, uzyskamy prawidłową kwotę wyrównania przysługującego pracownikowi.
Wymaga również dodania, że pracownikom wynagradzanym na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia wyrównanie wypłaca się za każdą godzinę pracy.
Przykład 1.
Pracownik jest zatrudniony na pełny etat w standardowym systemie czasu pracy (od poniedziałku do piątku). Uposażenie zatrudnionego składa się ze stawki godzinowej oraz premii. Stawka godzinowa wynosi 25 zł, natomiast premia wypłacana jest w wysokości 25% wynagrodzenia, przy czym jej wypłata jest powiązana z uzyskaną przez pracownika wielkością sprzedaży. W styczniu 2026 roku pracownik przepracował 20 dni, co odpowiada 160 godzinom pracy. Z tego tytułu wynagrodzenie pracownika na podstawie stawki godzinowej wyniosło 4000 zł. Jednocześnie ze względu na brak osiągnięcia minimalnego pułapu sprzedaży pracownik nie uzyskał premii. W styczniu 2026 roku minimalne wynagrodzenie za pracę dla pracownika zatrudnionego w pełnym wymiarze czasu pracy wynosi 4806 zł. Jak zatem postąpić w tej sytuacji?
W powyżej opisanym przypadku zostały spełnione ustawowe warunki do ustalenia wyrównania do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę dla pracownika wynagradzanego na podstawie godzinowych stawek płacowych. W związku z tym należy zastosować sposób obliczania uzupełnienia określony w art. 7 ust. 3 ustawy.
Przykład 2.
Przyjmując stan faktyczny opisany w pierwszym przykładzie, trzeba postąpić w sposób przedstawiony poniżej. Pracownik przepracował w styczniu 2026 pełen miesiąc i otrzymał z tego tytułu wynagrodzenie wynikające z godzinowej stawki w kwocie 4000 zł, nie uzyskał natomiast premii na skutek braku osiągnięcia normy sprzedażowej. Otrzymana przez pracownika płaca jest niższa od ustawowego minimum (4806 zł), wobec czego należy ustalić wyrównanie do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Wyrównanie oblicza się w następujący sposób:
minimalna stawka godzinowa ustalona na podstawie minimalnego wynagrodzenia za pracę w styczniu 2026 roku — to 30,03 zł (4806 zł : 160 godzin),
stawka wynagrodzenia uzyskanego w styczniu 2026 roku przez pracownika — to 25 zł,
różnica wynikająca z porównania stawki nominalnej i stawki faktycznie otrzymanej przez pracownika — to 5,03 zł (30,03 zł – 25 zł),
wyrównanie do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę wynosi zatem 804,80 zł (160 godzin × 5,03 zł).
Pracownik otrzyma za styczeń 2026 roku wynagrodzenie w łącznej wysokości 4804,80 zł, wynikającej ze zsumowania uzyskanego wynagrodzenia i wyrównania do wysokości minimalnego wynagrodzenia.
Wskazana kwota będzie w dalszym ciągu nieco niższa od ustawowego minimum, należy więc doliczyć do pensji pracowniczej jeszcze 1,20 zł.
Warto równocześnie podkreślić, że wyżej przedstawione zasady ustalania wyrównania dla pracownika wynagradzanego na podstawie godzinowych stawek stosuje się odpowiednio także przy obliczaniu wyrównania przysługującego osobom zatrudnionym w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.
Uzupełnienie do płacy minimalnej przy stawce godzinowej. Podsumowanie
Jeżeli w danym miesiącu wynagrodzenie pracownika jest niższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę ze względu na terminy wypłat lub rozkład czasu pracy, należy uzupełnić pensję do kwoty minimalnego wynagrodzenia. Następuje to w drodze obliczenia wyrównania. W celu ustalenia wyrównania dla pracowników wynagradzanych na podstawie godzinowych stawek wynagrodzenia konieczne jest zastosowanie odpowiednich przepisów ustawy o minimalnym wynagrodzeniu za pracę. Wyrównanie wypłaca się za okres każdego miesiąca pracy łącznie z należnym wynagrodzeniem. Zasady dotyczące ustalenia wyrównania stosuje się także przy obliczaniu wyrównania przysługującego osobom zatrudnionym w niepełnym miesięcznym wymiarze czasu pracy.
