Poradnik Przedsiębiorcy

Ubezpieczenie ZUS z tytułu zawarcia umowy menedżerskiej

Umowa menedżerska należy do grupy umów, których przedmiotem jest świadczenie usług. W praktyce te zobowiązanie często kojarzone jest z umową o zarządzanie dla osób, które kierują zakładem pracy. Co ciekawe, kontrakt ten należy także do tzw. umów nienazwanych w myśl Kodeksu cywilnego, a jego zawarcie jest możliwe w ramach zasady swobodnego kontraktowania, oczywiście w granicach prawa.

Warto zauważyć, że mogą wystąpić okoliczności, w których kontrakt menedżerski zacznie nosić znamiona stosunku pracy, wówczas może być uznany za umowę o pracę, dla której przewidziano inny, bo zawarty w Kodeksie pracy, reżim prawny.

Jednakże należy mieć na uwadze, że zasadniczo umowa menedżerka jest stosunkiem cywilnoprawnym, bowiem zgodnie z art. 750 Kodeksu cywilnego do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Jak zaklasyfikować zarządzanie dla celów ZUS?

Jeżeli umowa menedżerska jest pozbawiona cech stosunku pracy, wówczas dla celów ubezpieczenia społecznego kwalifikowana jest analogicznie jak umowa zlecenia. Zatem osoba, która świadczy tego typu usługi, podlega ubezpieczeniu na tych samych zasadach co zleceniobiorcy, czyli:

  • emerytalnemu, rentowemu oraz wypadkowemu,

  • zdrowotnemu.

Warto odnotować, że ubezpieczenie chorobowe ma charakter dobrowolny, a przystąpienie do niego jest uwarunkowane złożeniem przez ubezpieczonego wniosku. Przychód, który został uzyskany na podstawie zawartej umowy menedżerskiej, będzie podstawą dla wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne.

Działalność gospodarcza a kontrakt menedżerski

Na podstawie art. 13 pkt 9 Ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychód z tytułu pełnienia funkcji menedżerskich kwalifikuje się do przychodów z działalności wykonywanej osobiście. Ta zasada ma zastosowanie również, gdy do zarządzania dochodzi w ramach prowadzonej przez menedżera działalności gospodarczej. Jednakże sytuacja prawno-składkowa menedżera może kształtować się dwojako, o czym szerzej w dalszej części artykułu.

Menedżer wykonuje kontrakt w ramach prowadzonej działalności, a przychody uzyskuje wyłącznie z tej umowy

W omawianym przypadku realizowana w ramach prowadzonej działalności gospodarczej umowa menedżerska powinna być kwalifikowana odrębnym tytułem do ubezpieczeń społecznych, a nie jako umowa wykonywana w ramach wykonywanej działalności.

Wówczas menedżer podlega ubezpieczeniu, które wykazywane jest za pośrednictwem kodu 04 11 - osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług.

W takim przypadku przedsiębiorstwo, które zatrudnia menedżera (jest płatnikiem składek ZUS), jest zobligowane do naliczania oraz odprowadzania do ZUS składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, a jeżeli nie występują okoliczności do zwolnienia, również na Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Przychody z kontraktu oraz prowadzonej działalności - zbieg tytułów ubezpieczenia

W sytuacji gdy osoba prowadzi pozarolniczą działalność gospodarczą oraz równolegle do tego uzyskuje przychody z kontraktu menedżerskiego, można mówić o tzw. zbiegu tytułów ubezpieczeń.

Zgodnie z zasadą generalną zawartą w art. 9 ust. 2 i 2a Ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych osoba taka podlega obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tego tytułu, który powstał najwcześniej, czyli z działalności. Jednakże na swój wniosek menedżer może zostać objęty ubezpieczeniem emerytalnym oraz rentowym także z pozostałych - może zostać objęty ubezpieczeniem z kontraktu z zastrzeżeniem, że podstawa wymiaru składek musi wynosić tyle, co podstawa do ubezpieczeń z działalności.

W przypadku gdy wynagrodzenie z tytułu kontraktu menedżerskiego będzie podstawą dla wymierzenia ubezpieczenia społecznego, a kwota okaże się niższa od tej najniższej obowiązującej go podstawy wymiaru, menedżer będzie podlegał obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym na podstawie prowadzonej pozarolniczej działalności.

Zatem w momencie, gdy dojdzie do zawarcia kontraktu w ramach działalności, a przychody będą uzyskiwane wyłącznie z tytułu tego kontraktu, wówczas obowiązek ubezpieczenia społecznego raz zdrowotnego powstaje tylko na podstawie tego kontraktu.

Jednakże gdy przychody będą uzyskiwane z obu źródeł, menedżer będzie podlegał ubezpieczeniu z tytułu, który powstał wcześniej, albo z tytułu, z którego podstawa wymiaru składek jest wyższa.