Poradnik Przedsiębiorcy

Prezenty z ZFŚS a opodatkowanie i oskładkowanie

W związku z niskim bezrobociem pracodawcy zabiegają o kandydatów do pracy, oferując im coraz więcej benefitów, m.in. bogaty pakiet socjalny. W ramach tego pakietu pracownicy często otrzymują prezenty świąteczne. Jednak czy prezenty z ZFŚS podlegają opodatkowaniu i oskładkowaniu? Przeczytaj, aby uzyskać odpowiedź na to pytanie.

Czym jest ZFŚS?

ZFŚS czyli Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych to środki pieniężne gromadzone przez pracodawcę na osobnym rachunku bankowym. Celem funduszu socjalnego jest wsparcie socjalne uprawnionych do niego pracowników. Jego głównym założeniem jest pomoc osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej.

Obowiązek tworzenia ZFŚS dotyczy:

  • wszystkich pracodawców z jednostek budżetowych i samorządowych;

  • pozostałych pracodawców, którzy na dzień 1 stycznia danego roku zatrudniają co najmniej 50 pracowników w przeliczeniu na pełne etaty.

Co można finansować ze środków ZFŚS?

Środki pieniężne ZFŚS pochodzą z odpisów, których wysokość jest kształtowana przez regulaminy wynagradzania lub układy zbiorowe. W przypadku jednostek budżetowych wysokość odpisów jest określona w ustawie o ZFŚS.

To, na co mogą zostać wykorzystywane środki z funduszu socjalnego, reguluje ustawa o ZFŚS. Wśród nich możemy wymienić:

  • dofinansowanie wypoczynku pracownika lub jego dzieci,

  • zapomoga pieniężna.

  • pożyczka na cele mieszkaniowe,

  • finansowanie żłobków i przedszkoli,

  • dofinansowanie świadczeń o charakterze sportowo-rekreacyjnym lub kulturalno-oświatowym,

  • paczki świąteczne.

Prezenty z ZFŚS a opodatkowanie

Wszelkie paczki, w tym świąteczne, które otrzymuje pracownik od pracodawcy, są świadczeniami w naturze. Zgodnie z  art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm., dalej: ustawa o PIT) wartość pieniężna świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń są przychodami ze stosunku pracy, a więc podlegają opodatkowaniu.

Jednakże świadczenia finansowane z ZFŚS mogą zostać zwolnione z opodatkowania, o ile zostaną spełnione następujące warunki:

  • świadczenie jest przekazywane pracownikowi,

  • ma charakter świadczenia pieniężnego lub rzeczowego (z wyłączeniem talonów, bonów i innych znaków uprawniających do ich wymiany na usługi bądź towary),

  • świadczenie jest związane z finansowaniem działalności socjalnej,

  • źródłem finansowania tego świadczenia są w całości środki ZFŚS lub funduszy związków zawodowych, nawet w części źródłem finansowania nie mogą być środki obrotowe (art. 21 ust. 1 pkt 67 ustawy o PIT).

Jeżeli jednocześnie zostaną spełnione wszystkie te warunki, to świadczenie jest wolne od podatku do wysokości nieprzekraczającej 380 zł w roku podatkowym. Po przekroczeniu tej kwoty, świadczenie podlega opodatkowaniu.

Uwaga!

Jeżeli pracownik zatrudniony jest w kilku zakładach pracy i z więcej niż jednego otrzymuje takie świadczenia, u każdego z pracodawców może skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania do wysokości 380 zł.

Prezenty z ZFŚS a oskładkowanie

Świadczenia finansowane z ZFŚS na cele socjalne nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne i ubezpieczenie zdrowotne (§ 2 ust. 1 pkt 19 rozporządzenia ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe).

Ważne!

Niezależnie od kwoty i formy świadczenia udzielonego ze środków ZFŚS, świadczenia te nie podlegają składkom ZUS.

Aby świadczenia finansowane z funduszu socjalnego były wyłączone z oskładkowania, wystarczy, że będą wchodzić w zakres działalności socjalnej, a zgodnie z ustawą o ZFŚS w zakres działalności socjalnej wchodzi m.in. pomoc materialna - rzeczowa i finansowa (art. 2 pkt 1 ustawy o ZFŚS - Dz. U. z 2012 r. poz. 592 ze zm.).

Co ważne, wysokość przyznawanych przez pracodawcę świadczeń z ZFŚS powinna być uzależniona od sytuacji życiowej, rodzinnej i materialnej pracownika (art. 8 ust. 1 ustawy o ZFŚS).

Prezenty świąteczne dla wszystkich pracowników a ZUS

Ważne jest, aby pracodawca przy określaniu wysokości przyznawanych świadczeń brał pod uwagę sytuację życiową, rodzinną i materialną pracowników, bowiem udzielenie świadczeń bez oceny stopnia ich sytuacji nie może być dokonywane ze środków ZFŚS. W takiej sytuacji pracodawca, jeśli chce przyznać pracownikom świadczenia np. w postaci paczek, powinien w tym celu wykorzystać środki obrotowe. Jednak wówczas świadczenia będą podlegały oskładkowaniu.

Przekazanie wszystkim pracownikom świadczeń z ZFŚS w takiej samej wysokości, bez oceny ich sytuacji, może zostać zanegowane przez ZUS. Zakład Ubezpieczeń Społecznych może uznać te świadczenia jako dodatek do wynagrodzenia, który podlega oskładkowaniu.

Brak ZFŚŚ a prezenty świąteczne

Brak ZFŚS nie powoduje, że pracodawca nie może przyznać swoim pracownikom paczek świątecznych. Jednak świadczenia te mogą być wówczas finansowane jedynie ze środków obrotowych firmy, a więc podlegają opodatkowaniu i oskładkowaniu.

Prezenty z ZFŚS dla emerytów i rencistów

Prezenty z ZFŚS mogą zostać również przyznane emerytom i rencistom, którzy są byłymi pracownikami. W ich przypadku obowiązują inne zasady dotyczące opodatkowania i oskładkowania tych świadczeń, mianowicie:

  • wolne od podatku są świadczenia pieniężne i rzeczowe w tym bony;

  • świadczenia, aby były zwolnione z opodatkowania, mogą być finansowane zarówno ze środków ZFŚS, jak i środków obrotowych, o ile wysokość świadczeń nie przekroczy 2280 zł w roku podatkowym;

  • od świadczeń przekraczających wysokość 2280 zł odprowadzany jest 10% zryczałtowany podatek dochodowy (art. 30 ust. 1 pkt 4 ustawy o pdof);

  • jeżeli emeryt lub rencista jest byłym pracownikiem (nie pozostaje w stosunku pracy z pracodawcą), przyznane mu świadczenie nie podlega oskładkowaniu.

Prezenty z ZFŚS dla zleceniobiorców

W przypadku zleceniobiorców, przyznane im świadczenie podlega opodatkowaniu niezależnie od tego, z jakich środków jest finansowane.

Natomiast świadczenia dla zleceniobiorców nie podlegają oskładkowaniu, o ile źródłem finansowania są środki z ZFŚS oraz o ile spełnione zostaną wymagane warunki, m.in. kryterium socjalne.

Źródło finansowania bonów a opodatkowanie i oskładkowanie

 

Źródło finansowania

w całości środki z ZFŚS

w całości środki obrotowe firmy

częściowo środki ZFŚS i częściowo środki obrotowe

Podatek dochodowy

pracownik

tak

tak

tak

zleceniobiorca

tak

tak

tak

emeryt lub rencista będący byłym pracownikiem

nie

nie

nie

Składki ZUS

pracownik

nie

tak

wartość sfinansowana z ZFŚS - nie, wartość sfinansowana ze środków obrotowych - tak

zleceniobiorca

nie

tak

wartość sfinansowana z ZFŚS - nie, wartość sfinansowana ze środków obrotowych - tak

emeryt lub rencista będący byłym pracownikIem

nie

nie

nie

 

Źródło finansowania paczek a opodatkowanie i oskładkowanie

 

Źródło finansowania

w całości środki z ZFŚS

w całości środki obrotowe firmy

częściowo środki ZFŚS i częściowo środki obrotowe

Podatek dochodowy

pracownik

nie, do kwoty 380 zł

tak

tak

zleceniobiorca

tak

tak

tak

emeryt lub rencista będący byłym pracownikIem

nie

nie

nie

Składki ZUS

pracownik

nie

tak

wartość sfinansowana z ZFŚS - nie, wartość sfinansowana ze środków obrotowych - tak

zleceniobiorca

nie

tak

wartość sfinansowana z ZFŚS - nie, wartość sfinansowana ze środków obrotowych - tak

emeryt lub rencista będący byłym pracownikIem

nie

nie

nie