Utrata statusu bezrobotnego - jak napisać odwołanie?

Utrata statusu bezrobotnego to nie tylko przerwa w wypłacie zasiłku, ale przede wszystkim brak ubezpieczenia zdrowotnego i dostępu do instrumentów aktywizacji zawodowej. Często decyzja urzędu pracy wydaje się niesprawiedliwa i krzywdząca, zwłaszcza gdy wynika z nieszczęśliwego zbiegu okoliczności lub nieporozumienia. Warto jednak wiedzieć, że decyzja o pozbawieniu statusu bezrobotnego nie jest ostateczna. Każdy obywatel ma prawo do odwołania. W tym artykule wyjaśnimy, jak skutecznie przejść przez procedurę odwoławczą i na jakie terminy trzeba uważać.

Wydawanie decyzji o statusie bezrobotnego

Na podstawie art. 38 ust. 1 pkt 14 ustawy z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia: do zadań samorządu powiatu należy wydawanie decyzji o:

1. przyznaniu statusu bezrobotnego,
2. odmowie przyznania statusu bezrobotnego oraz utracie statusu bezrobotnego,
3. odmowie przyznania statusu poszukującego pracy oraz utracie statusu poszukującego pracy,
4. przyznaniu, odmowie przyznania, wstrzymaniu lub wznowieniu wypłaty oraz utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych finansowanych z Funduszu Pracy świadczeń niewynikających z zawartych umów,
5. obowiązku zwrotu nienależnie pobranego zasiłku, stypendium oraz innych nienależnie pobranych świadczeń finansowanych z Funduszu Pracy,
6. odroczeniu terminu spłaty, rozłożeniu na raty lub umorzeniu części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy, albo należności z tytułu zwrotu środków przyznanych na finansowanie form pomocy, albo odmowie odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty lub umorzenia.

Utrata statusu bezrobotnego

W art. 65 ust. 1 Ustawy z dnia 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia określono przesłanki pozbawienia przez starostę statusu bezrobotnego. Zgodnie z tym przepisem utrata statusu bezrobotnego nastąpi w przypadku, gdy

• bezrobotny nie spełnia już warunków do uzyskania statusu bezrobotnego;
• bezrobotnemu upłynął okres posiadania tego statusu;
• bezrobotny z własnej winy po skierowaniu przez PUP lub zawarciu umowy nie podjął albo przerwał realizację formy pomocy;
• bezrobotny odmówił bez uzasadnionej przyczyny propozycji prac społecznie użytecznych;
• bezrobotny otrzymał środki z Funduszu Pracy, Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub inne środki publiczne na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej bądź na założenie albo przystąpienie do spółdzielni socjalnej;
• bezrobotny otrzymał pożyczkę ze środków publicznych na podjęcie działalności gospodarczej lub rolniczej, z wyłączeniem pożyczki z Funduszu Pracy lub ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na podjęcie działalności gospodarczej przez bezrobotnego;
• bezrobotny rozpoczął realizację indywidualnego programu zatrudnienia socjalnego lub podpisał kontrakt socjalny;
• bezrobotny pozostaje niezdolny do pracy wskutek choroby lub przebywania w zakładzie lecznictwa odwykowego przez nieprzerwany okres 180 dni;
• bezrobotny nie przedstawił zaświadczenia o niezdolności do pracy wskutek choroby;
• bezrobotny złożył wniosek o pozbawienie statusu bezrobotnego;
• bezrobotny nie zawiadomił PUP o zamierzonym pobycie za granicą w okresie niedłuższym niż 30 dni lub pobyt ten przekroczył okres 30 dni;
• bezrobotny nie utrzymuje kontaktu z PUP co najmniej raz na 90 dni w celu potwierdzenia zainteresowania pomocą określoną w ustawie;
• bezrobotny odmówił udziału w przygotowaniu indywidualnego planu działania lub z własnej winy przerwał jego realizację.

Sytuacje wyjątkowe, w których utrata statusu bezrobotnego nie występuje

Starosta nie może jednak pozbawić statusu bezrobotnego matki i ojca dziecka, bezrobotnego po przysposobieniu dziecka, bezrobotnego po przyjęciu przez niego dziecka na wychowanie i wystąpieniu do sądu opiekuńczego z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie przysposobienia dziecka lub po przyjęciu przez niego dziecka na wychowanie jako rodzina zastępcza, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej z uwagi na brak zdolności i gotowości do podjęcia zatrudnienia spowodowany opieką nad tym dzieckiem przez okres, przez który przysługiwałby mu:

• zasiłek macierzyński w okresie urlopu macierzyńskiego, 
• uzupełniający urlop macierzyński, 
• urlop na warunkach urlopu macierzyńskiego, 
• urlop rodzicielski,
• urlop ojcowski. 

Odwołanie od decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego

Termin na wniesienie odwołania od decyzji o pozbawieniu statusu bezrobotnego wynosi 14 dni od doręczenia decyzji. Odwołanie wnosi się do wojewody za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżoną decyzję. 

Odwołanie można złożyć: 

• osobiście w powiatowym urzędzie pracy, 
• listownie,
• za pośrednictwem e-Doręczeń, 
• poprzez e-PUAP,
• za pośrednictwem indywidualnego konta.

Przykład 1. 

Pan Jerzy otrzymał decyzję o pozbawieniu go statusu bezrobotnego, ponieważ nie utrzymuje kontaktu z PUP. Decyzję w tej sprawie odebrał od listonosza w poniedziałek, 9 lutego 2026 roku. Pan Jerzy nie zgadza się z decyzją i chce złożyć odwołanie. Jak powinien się zachować i jaki czas ma na odwołanie? Dzień odebrania decyzji, tj. 9 lutego 2026 roku, nie wlicza się do terminu. Odliczanie zaczyna się od wtorku 10 lutego 2026 roku. Termin 14 dni upływa w poniedziałek 23 lutego 2026 roku. Tego dnia najpóźniej pan Jerzy musi złożyć odwołanie osobiście, wysłać je elektronicznie lub za pośrednictwem poczty listem poleconym przed godziną 23:59.

Orzekanie o odwołaniu 

Wojewoda jako organ odwoławczy może:

• orzec o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji,
• uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylić tę decyzję, umarzając postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części, 
• umorzyć postępowanie odwoławcze.

Skarga na decyzję wydaną przez wojewodę

Na decyzję wydaną przez wojewodę stronie przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, którą wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji. Skarga wnoszona jest za pośrednictwem wojewody. 

Skarga powinna zawierać: 

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, 
• imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania,
• oznaczenie przedmiotu sprawy,
• oznaczenie rodzaju pisma,
• wskazanie zaskarżonej decyzji,
• osnowę skargi lub oświadczenia,
• określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego,
• podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
• wymienienie załączników.

Skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego

Jeśli sprawa o pozbawienie statusu bezrobotnego trafiła już do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wyrok jest niekorzystny dla strony, to ostatnią drogą walki jest skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Skarga kasacyjna strony powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego.

Skarga kasacyjna powinna zawierać:

• oznaczenie sądu, do którego jest skierowana, 
• imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, oznaczenie miejsca zamieszkania, a w razie jego braku adresu do doręczeń lub siedziby i adresów stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników, numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku, lub numer w Krajowym Rejestrze Sądowym, a w przypadku jego braku numer identyfikacyjny REGON albo numer w innym właściwym rejestrze lub ewidencji, albo numer identyfikacji podatkowej strony wnoszącej pismo, niebędącej osobą fizyczną, która nie ma obowiązku wpisu we właściwym rejestrze lub ewidencji, jeżeli jest ona obowiązana do jego posiadania,
• oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części,
• przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,
• wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany,
• wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy,
• oznaczenie rodzaju pisma,
• osnowę skargi lub oświadczenia;
• podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika;
• wymienienie załączników.

Podsumowanie

Otrzymanie decyzji o wyrejestrowaniu jako osoba bezrobotna bywa stresujące, ale nie powinno być powodem do rezygnacji z walki o swoje prawa. Kluczem do sukcesu jest przestrzeganie terminów do zaskarżania wydanych decyzji. Pamiętać należy, że urzędnicy również mogą popełnić błąd lub nie uwzględnić wszystkich okoliczności. Skuteczne odwołanie to szansa na przywrócenie ciągłości ubezpieczenia i wsparcia w poszukiwaniu zatrudnienia.