Poradnik Przedsiębiorcy

Fundusz Pracy - wszystko co powinieneś wiedzieć

Wśród składek odprowadzanych od wynagrodzenia można wyróżnić składkę na Fundusz Pracy. Do czego służy ten fundusz? Ile wynosi składka i przez kogo jest finansowana? Kiedy nie trzeba opłacać składki na FP, a kiedy jest ona obowiązkowa? Na te i inne pytania odpowiadamy poniżej.

Czym jest Fundusz Pracy?

Fundusz Pracy to państwowy fundusz celowy, którego dysponentem jest minister pracy i polityki społecznej. Gromadzi się w jego ramach środki na cele wskazane w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pieniądze te przeznaczane są w szczególności na aktywizację osób bezrobotnych, czyli na:

  • zasiłki dla bezrobotnych,

  • prace interwencyjne,

  • roboty publiczne,

  • szkolenie i przekwalifikowanie bezrobotnych,

  • rozwój pośrednictwa zawodowego,

  • rozwój systemów informatycznych,

  • badania rynku pracy.

Oprócz tego ze środków gromadzonych na tym funduszu pokrywane są koszty związane ze specjalizacją i realizacją staży podyplomowych dla lekarzy, stomatologów, pielęgniarek i położnych oraz innych związanych.

Ile wynosi składka na Fundusz Pracy i kto ją finansuje?

Składki na Fundusz Pracy odprowadzane przez pracodawców mają wysokość 2,45% podstawy wymiaru składek. Co istotne, nie finansuje ich pracownik. Są one pokrywane wyłącznie przez pracodawcę. Oprócz tego Fundusz Pracy zasilany jest również z następujących środków:

  • składek obowiązkowo odprowadzanych przez przedsiębiorców,

  • dotacji budżetu państwa,

  • środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej,

  • odsetek od środków na rachunkach bankowych. 

Składka na Fundusz Pracy dla przedsiębiorcy opłacającego składki od pełnej podstawy wymiaru składek wynoszącej 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego wynosi w 2020 r. 76,84 zł.

Za kogo opłacane są składki na Fundusz Pracy?

Obowiązek odprowadzania składek na Fundusz Pracy rodzi się w momencie objęcia danej osoby ubezpieczeniami społecznymi. Oznacza to, że składki FP nie odprowadza się wyłącznie z wynagrodzeń ze stosunku pracy, ale także z umów cywilnoprawnych oraz obowiązkowych składek opłacanych przez przedsiębiorców z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej.

Podstawę opłacania składki na Fundusz Pracy stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne. W przypadku umowy o pracę oraz umów cywilnoprawnych jest to zwykle uzyskane wynagrodzenie.

Przykład. 1

Pracownik jest zatrudniony w ramach stosunku pracy, z którego osiąga miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4200 zł brutto. Ile wyniesie składka należna do zapłaty na FP za tego pracownika?

Podstawa składki na FP – 4200 zł.

Wysokość składki na FP – 4200 zł * 2,45% = 102,90 zł.

Pracodawca za omawianego pracownika ma obowiązek uiścić składkę na Fundusz Pracy w kwocie 102,90 zł.

Termin zapłaty składki na Fundusz Pracy

Wysokość należnej składki na Fundusz Pracy przedsiębiorca wykazuje w deklaracji ZUS DRA w bloku VII. w polu 01. Termin zapłaty składki na FP jest tożsamy z terminem opłaty składek na ubezpieczenia społeczne oraz ubezpieczenie zdrowotne. Oznacza to, że przedsiębiorcy niezatrudniający pracowników mają czas na zapłatę składki na FP do 10. dnia następnego miesiąca, natomiast pracodawcy do 15. dnia kolejnego miesiąca.

Kiedy nie trzeba opłacać składki na Fundusz Pracy?

W kilku przypadkach można skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek na Fundusz Pracy. Przedsiębiorcy nie muszą odprowadzać składek na FP za:

  • pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, rodzicielskiego lub wychowawczego –przez 36 miesięcy od pierwszego miesiąca po powrocie takiego pracownika do pracy,
  • osoby zatrudnione na podstawie stosunku pracy, które ukończyły 50. rok życia, a przed rozpoczęciem pracy przez co najmniej 30 dni pozostawały w rejestrze bezrobotnych – okres zwolnienia wynosi tutaj 12 miesięcy,
  • osoby skierowane z urzędu pracy, które nie ukończyły 30 lat – przez 12 miesięcy,
  • kobiety, które ukończyły 55 lat, oraz mężczyzn powyżej 60. roku życia,
  • pracowników nieosiągających ze wszystkich posiadanych tytułów wynagrodzenia o wartości co najmniej równej minimalnemu wynagrodzeniu za pracę obowiązującemu w danym roku,
  • zleceniobiorców, jeśli w ramach prowadzonej działalności nie zatrudniają ani jednego pracownika w ramach stosunku pracy.

Przykład 2.

Pracownik jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na ¼ etatu, za którą osiąga wynagrodzenie miesięczne w kwocie 1000 zł brutto. Oprócz umowy o pracę pracownik jest zatrudniony w ramach umowy zlecenie u innego podmiotu zatrudniającego. Z tytułu umowy zlecenie otrzymuje stałe miesięczne wynagrodzenie w kwocie 620 zł brutto. Czy pracodawca ma obowiązek odprowadzania za pracownika składki na FP?

Nie, za omawianego pracownika pracodawca nie musi opłacać składki na Fundusz Pracy, gdyż wynagrodzenie pracownika ze wszystkich tytułów (umowy o pracę oraz umowy zlecenie) nie osiąga kwoty minimalnego wynagrodzenia za pracę, które w 2020 r. wynosi 2600 zł.

Przykład 3.

Pracownik w wieku 62 lat jest zatrudniony w ramach umowy o pracę za wynagrodzeniem miesięcznym wynoszącym 3200 zł. Czy pracodawca ma obowiązek opłacania składki na FP za tego pracownika?

W związku z tym, że pracownik ukończył 60. rok życia, pracodawca jest zwolniony z naliczania i opłacania za niego składki na FP.

Zwolnienie z opłacania składek na Fundusz Pracy nie dotyczy wyłącznie pracowników. Przedsiębiorca również ma prawo skorzystać ze zwolnienia z opłacania składki na FP w przypadku, gdy z tytułu działalności gospodarczej opłaca składki od podstawy mniejszej niż kwota minimalnego wynagrodzenia w danym roku kalendarzowym. Oznacza to, że ze składki na Fundusz Pracy będą zwolnieni przede wszystkim przedsiębiorcy opłacający składki ZUS w preferencyjnej wysokości. Ponadto na zwolnienie z opłacania składek na FP mogą liczyć przedsiębiorcy, którzy ukończyli 55. rok życia w przypadku kobiet oraz 60. rok życia w przypadku mężczyzn. Zwolnienie z opłacania składki na FP obowiązuje wówczas, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu ukończenia wymaganego wieku.

Przykład 4.

Przedsiębiorca prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą korzysta z ulgi Mały ZUS Plus i opłaca składki na ubezpieczenia społeczne od indywidualnej podstawy wynoszącej 1952 zł w 2020 r. W związku z tym, że podstawa opłacania składek jest niższa niż wysokość płacy minimalnej (2600 zł), przedsiębiorca jest zwolniony z opłacania składki na FP. 

Podsumowując, przedsiębiorcy mają obowiązek opłacać składkę na Fundusz Pracy za siebie oraz zatrudnionych pracowników i zleceniobiorców. Składka na Fundusz Pracy jest w całości finansowana ze środków przedsiębiorcy i wynosi 2,45% podstawy wymiaru składek. Co istotne, opłacanie składek na FP nie jest obligatoryjne i istnieje szereg wyjątków, w przypadku których przedsiębiorca jest zwolniony z tego obowiązku.