W przypadku zwolnienia od podatku z uwagi na własne cele mieszkaniowe ustawodawca przewidział zamknięty katalog wydatków kwalifikujących się do ulgi podatkowej. Wymieniono w nim m.in. wydatki na remont. W związku z tym przeanalizujemy, czy w tej kategorii mieści się wartość własnej pracy podatnika w tym zakresie.
Zwolnienie ze względu na własne cele mieszkaniowe
Jak wynika z treści art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy PIT, opodatkowaniu podlega odpłatne zbycie nieruchomości, jeżeli nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej oraz zostało dokonane w ciągu 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego nabycia.
Jednocześnie podatnicy mogą uniknąć konieczności zapłaty 19-procentowego podatku PIT od dochodu w przypadku skorzystania ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT wolne od podatku dochodowego są dochody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, o których mowa w art. 30e, w wysokości, która odpowiada iloczynowi tego dochodu i udziału wydatków poniesionych na własne cele mieszkaniowe w przychodzie z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych, jeżeli począwszy od dnia odpłatnego zbycia, nie później niż w okresie trzech lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiło odpłatne zbycie, przychód uzyskany ze zbycia tej nieruchomości lub tego prawa majątkowego został wydatkowany na własne cele mieszkaniowe; udokumentowane wydatki poniesione na te cele uwzględnia się do wysokości przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych.
Cele mieszkaniowe, których sfinansowanie przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych uprawnia do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania, wymienione zostały w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Stosownie do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy, za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
- nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem;
- nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie;
- nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego;
- budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego;
- rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
– położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Jak natomiast wynika z treści art. 21 ust. 26 ustawy, przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się budynek, lokal lub pomieszczenie stanowiące własność lub współwłasność podatnika bądź do którego podatnikowi przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach. Przez własny budynek, lokal lub pomieszczenie, o których mowa w ust. 25 pkt 1 lit. d i e, rozumie się również niestanowiące własności lub współwłasności podatnika budynek, lokal lub pomieszczenie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, podatnik nabędzie ich własność lub współwłasność albo spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, prawo do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udział w takich prawach, jeżeli uprzednio prawo takie mu nie przysługiwało.
Dla zastosowania przedmiotowego zwolnienia istotne jest, aby nabyty budynek był budynkiem mieszkalnym. O statusie budynku mieszkalnego decyduje jego przeznaczenie dla zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
Wydatek tylko wtedy uprawnia do ulgi mieszkaniowej, gdy podatnik wykaże, że został on poniesiony na własne cele mieszkaniowe. Innymi słowy, nie jest wystarczające wykazanie, że konkretny wydatek mieści się w rodzajowym katalogu wydatków przewidzianych przez ustawodawcę, ale bezwzględnie konieczne jest jednoczesne wykazanie, że taki zakup był związany z realizacją przez podatnika jego własnego celu mieszkaniowego.
Własna praca podatnika nie jest wydatkiem na własne cele mieszkaniowe
Odnosząc się natomiast do możliwości zaliczenia do wydatków na własne cele mieszkaniowe pracy własnej podatnika wykonanej podczas remontu budynku mieszkalnego, podkreślić należy, że jak już wyżej wskazano, podstawową okolicznością decydującą o zastosowaniu zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w stosunku do dochodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości lub praw, jest fakt wydatkowania środków z ich odpłatnego zbycia, począwszy od dnia sprzedaży i nie później niż w okresie 3 lat od końca roku podatkowego, w którym nastąpiła sprzedaż, wyłącznie na enumeratywnie (wyczerpująco) wskazane w ustawie cele mieszkaniowe.
Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ww. ustawy za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się m.in. wydatki poniesione na remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego. Z powyższego wynika zatem, że aby wydatek mógł być uznany za wydatek na własne cele mieszkaniowe, musi być przez podatnika poniesiony.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 1 kwietnia 2019 roku (nr 0115-KDIT2-1.4011.30.2019.2.DW), termin „ponieść” w znaczeniu językowym oznacza „zostać obarczonym, obciążonym czymś”. Wobec tego nie ulega wątpliwości, że aby doszło do poniesienia konkretnych kosztów, musi też dojść do wydatkowania określonej sumy pieniężnej. Aby zatem wydatek mógł być zaliczony jako wydatek na własne cele mieszkaniowe, musi być przez podatnika poniesiony ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości. W konsekwencji praca własna nie stanowi wydatku na własne cele mieszkaniowe.
Przykład 1.
Pan Kamil prowadzi działalność gospodarczą w zakresie usług remontowo-budowlanych. Po sprzedaży nieruchomości prywatnej przed upływem okresu 5-letniego postanowił skorzystać ze zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT. Samodzielnie przeprowadził remont domu mieszkalnego. Wartość swojej pracy obliczył jako iloczyn stawki godzinowej i liczby godzin, które przeznaczył na remont, uwzględniając wartości, jakie stosuje w ramach działalności gospodarczej. Czy wartość pracy pana Kamila może być brana pod uwagę przy ustalaniu zwolnienia ze względu na własne cele mieszkaniowe?
Samodzielnie wykonana praca nie mieści się w kategorii poniesionego wydatku, a zatem nie można jej uwzględnić w rozliczeniu ulgi określonej w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Mając powyższe na uwadze, należy pamiętać, że katalog wydatków kwalifikujących się do zwolnienia ze względu na własne cele mieszkaniowe nie może być interpretowany w sposób rozszerzający. To powoduje, że wartość własnej pracy podatnika nie może być brana pod uwagę przy rozliczeniu zwolnienia określonego w art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy PIT.
Polecamy:
