Wraz z wejściem w życie – 8 lipca 2026 roku – zmian w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy szef tej instytucji, czyli Główny Inspektor Pracy, uzyska nowe uprawnienie polegające na możliwości wydawania interpretacji indywidualnych. Poniżej wyjaśniamy, w jakich okolicznościach wydanie interpretacji indywidualnej przez GIP jest dopuszczalne oraz jakie wywoła skutki prawne dla wnioskujących podmiotów.
Wydanie interpretacji indywidualnej przez GIP – obowiązujące przepisy
Uprawnienia Głównego Inspektora Pracy (GIP) w zakresie wydawania interpretacji indywidualnych uregulowano w Ustawie z 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (dalej: ustawa).
Należy dodać, że modyfikacje prawne w tym zakresie przedmiotowym zostały wprowadzone w ustawie na podstawie nowelizacji z 11 marca 2026 roku.
Zakres przedmiotowy interpretacji indywidualnej oraz podmioty uprawnione do złożenia wniosku o interpretację
Na wniosek uprawnionego podmiotu GIP wydaje interpretację indywidualną w zakresie stosowania przepisów prawa pracy dotyczących ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu art. 22 § 1 Ustawy z 26 czerwca 1974 roku – Kodeks pracy (dalej: kp).
Warto w tym miejscu przypomnieć treść przywołanego przepisu art. 22 § 1 kp, zgodnie z którym przez nawiązanie stosunku pracy pracownik zobowiązuje się do wykonywania pracy określonego rodzaju na rzecz pracodawcy i pod jego kierownictwem oraz w miejscu i czasie wyznaczonym przez pracodawcę, a pracodawca – do zatrudniania pracownika za wynagrodzeniem.
W dalszych regulacjach przytoczonego przepisu kp stwierdza się, iż:
zatrudnienie w warunkach określonych w art. 22 § 1 kp jest zatrudnieniem na podstawie stosunku pracy, bez względu na nazwę zawartej przez strony umowy,
nie jest dopuszczalne zastąpienie umowy o pracę umową cywilnoprawną przy zachowaniu warunków wykonywania pracy, określonych w art. 22 § 1 kp.
Z wnioskiem o wydanie przez GIP interpretacji indywidualnej mogą wystąpić następujące podmioty:
pracodawcy;
podmioty świadczące usługi pośrednictwa pracy oraz pracy tymczasowej w rozumieniu art. 305 ust. 2 Ustawy z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia;
podmioty, o których mowa w art. 306 ust. 1, oraz podmioty prowadzące działalność, o której mowa w art. 306 ust. 2 Ustawy z 20 marca 2025 roku o rynku pracy i służbach zatrudnienia;
przedsiębiorcy, do których stosuje się przepisy Ustawy z 10 stycznia 2018 roku o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni;
pracodawcy delegujący pracowników na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (RP) w zakresie określonym w Ustawie z 10 czerwca 2016 roku o delegowaniu pracowników w ramach świadczenia usług;
przewoźnicy drogowi delegujący kierowców na terytorium RP albo z tego terytorium oraz kierowcy delegowani na terytorium RP albo z wymienionego terytorium w zakresie określonym w Ustawie z 28 lipca 2023 roku o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym,
przewoźnicy drogowi z państwa trzeciego delegujący kierowców na terytorium RP oraz kierowcy delegowani na terytorium RP z państwa trzeciego, w zakresie określonym w Ustawie z 28 lipca 2023 roku o delegowaniu kierowców w transporcie drogowym,
przedsiębiorcy i inne jednostki organizacyjne, na rzecz których w ramach prowadzonej przez te podmioty działalności:
jest lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli było wykonywane zlecenie,
są lub w okresie roku poprzedzającego dzień rozpoczęcia kontroli były świadczone usługi przez przyjmującego zlecenie lub świadczącego usługi;
podmioty zatrudniające, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 21 Ustawy z 4 października 2018 roku o pracowniczych planach kapitałowych.
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej oraz tryb jej wydania
Wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej zawiera:
dane identyfikujące wnioskodawcę,
opis stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego,
wskazanie przepisów, które mają być przedmiotem interpretacji indywidualnej,
przedstawienie stanowiska wnioskodawcy w sprawie,
dowód uiszczenia opłaty, która jest wymagana przy składaniu wniosku,
dokumenty lub inne dowody potwierdzające przedstawione okoliczności, jeżeli wnioskodawca takimi dysponuje.
W razie gdy w jednym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej są przedstawione odrębne stany faktyczne lub zdarzenia przyszłe, pobiera się opłatę od każdego przedstawionego we wspomnianym wniosku wyodrębnionego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego.
Jeżeli wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie spełnia warunków co do wymaganych informacji oraz wniesienia obowiązkowej opłaty, wzywa się wnioskodawcę do usunięcia braków w ciągu 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie braków spowoduje pozostawienie tego wniosku bez rozpoznania. W przypadku gdy braki nie zostaną usunięte w tym terminie, wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej pozostawia się bez rozpoznania.
Wydanie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Ustawie z dnia 17 listopada 1964 roku – Kodeks postępowania cywilnego.
Treść interpretacji indywidualnej oraz charakter prawny dokumentu
Zgodnie z przepisami ustawy interpretacja indywidualna zawiera:
ocenę stanowiska wnioskodawcy z przytoczeniem przepisów prawa oraz ich wykładni,
opis przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz wskazanie stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym i z pouczeniem o prawie wniesienia odwołania.
Należy podkreślić, że wydanie interpretacji indywidualnej nie wyłącza możliwości oceny przez właściwy organ PIP rzeczywistego charakteru stosunku prawnego w toku kontroli, jeżeli ustalony w jej trakcie stan faktyczny różni się od opisanego we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej.
Ponadto interpretacja indywidualna:
nie jest wiążąca dla wnioskodawcy, z tym że wnioskodawca nie może być obciążony sankcjami administracyjnymi, finansowymi lub karami w zakresie, w jakim zastosował się do uzyskanej interpretacji indywidualnej,
jest wiążąca dla organów PIP i może zostać zmieniona albo uchylona wyłącznie w razie zmiany okoliczności sprawy.
Kiedy opłata za wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi?
Opłata za wydanie interpretacji indywidualnej podlega zwrotowi wyłącznie, jeżeli:
wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przed rozpoznaniem zostanie wycofany w całości;
wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej przed rozpoznaniem zostanie wycofany w części odnoszącej się do przedstawionego w nim odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego – w odpowiedniej części;
została uiszczona w kwocie wyższej od należnej – w odpowiedniej części;
wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej będzie pozostawiony bez rozpoznania w całości.
Zwrot nienależnej opłaty za wydanie interpretacji indywidualnej następuje niepóźniej niż w ciągu 7 dni od zakończenia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej (art. 14b ust. 13 ustawy).
Obowiązek publikacji interpretacji indywidualnej w Biuletynie Informacji Publicznej
Ustawa przewiduje, iż GIP niezwłocznie zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) na stronie podmiotowej urzędu obsługującego GIP interpretację indywidualną po usunięciu danych identyfikujących wnioskodawcę oraz inne podmioty wskazane w jej treści.
W przypadku uchylenia albo stwierdzenia nieważności interpretacji indywidualnej GIP niezwłocznie usuwa ją z Biuletynu i zamieszcza adnotację o przyczynie usunięcia.
Jeżeli natomiast interpretacja indywidualna zostanie zmieniona, GIP niezwłocznie zamieszcza zmienioną interpretację indywidualną oraz adnotację o przyczynie zmiany w BIP.
Wydana interpretacja indywidualna jest przekazywana niezwłocznie ZUS oraz Krajowej Administracji Skarbowej.
Podsumowanie
Na wniosek uprawnionego podmiotu Główny Inspektor Pracy wydaje interpretację w zakresie dotyczącym ustalenia, czy przedstawiony we wniosku stosunek prawny stanowi stosunek pracy w rozumieniu Kodeksu pracy. Interpretację indywidualną wydaje się bez zbędnej zwłoki, niepóźniej niż w ciągu 30 dni od otrzymania kompletnego wniosku. Wydanie interpretacji indywidualnej następuje w drodze decyzji, od której służy odwołanie na zasadach określonych w Kodeksie postępowania cywilnego. Interpretację należy opublikować w Biuletynie Informacji Publicznej.
