Na gruncie podatku VAT do tzw. pierwszego zasiedlenia może dochodzić wielokrotnie. Moment pierwszego zasiedlenia ma istotne znaczenie w kontekście możliwości zastosowania zwolnienia od podatku. W ramach poniższego artykułu zastanowimy się, czy zakup wyposażenia do mieszkania wpływa na wyznaczenie momentu pierwszego zasiedlenia.
Zwolnienie od VAT w związku z pierwszym zasiedleniem
Tytułowe pojęcie pierwszego zasiedlenia związane jest ze zwolnieniem od podatku dostawy budynków, budowli i ich części, określonym w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy, który stanowi, że zwalnia się od podatku dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
- dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim;
- pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Z powyższego uregulowania wynika, że dostawa budynków, budowli lub ich części jest co do zasady zwolniona od podatku od towarów i usług. Wyjątek stanowi dostawa w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim oraz jeżeli pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Zatem dla ustalenia zasad opodatkowania dostawy budynków, budowli lub ich części kluczowe jest ustalenie, kiedy nastąpiło pierwsze zasiedlenie i jaki upłynął okres od tego momentu.
Kwestia pierwszego zasiedlenia została uregulowana w art. 2 pkt 14 ustawy, ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o pierwszym zasiedleniu, rozumie się przez to oddanie do użytkowania pierwszemu nabywcy lub użytkownikowi lub rozpoczęcie użytkowania na potrzeby własne budynków, budowli lub ich części, po ich:
- wybudowaniu, lub
- ulepszeniu, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej.
Z powyższego przepisu wynika, że pierwszym zasiedleniem jest pierwsze zajęcie budynku, budowli lub ich części do użytkowania. Zatem, aby można było mówić o pierwszym zasiedleniu, musi dojść do zajęcia budynku, budowli lub ich części, ich używania, w tym na potrzeby własne. Pierwsze zasiedlenie budynku, budowli lub ich części ma więc miejsce zarówno w sytuacji, w której po wybudowaniu budynek, budowlę lub ich część oddano w najem, jak i w przypadku wykorzystywania budynku, budowli lub ich części na potrzeby własnej działalności gospodarczej podatnika czy też potrzeby własne osoby fizycznej – ponieważ w obydwu przypadkach dochodzi do korzystania z budynku, budowli lub ich części.
Zakup wyposażenia mieszkania a pierwsze zasiedlenie w VAT
Jak wynika z przywołanych przepisów, do pierwszego zasiedlenia dochodzi w momencie ulepszenia nieruchomości, jeżeli wydatki poniesione na ulepszenie, w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, stanowiły co najmniej 30% wartości początkowej. Podkreślić w tym miejscu należy, że termin „ulepszenia” zawarty w ustawie o podatku od towarów i usług odwołuje się do przepisów ustawy o podatku dochodowym.
Kwestia ulepszenia środków trwałych została uregulowana w art. 22g ust. 17 ustawy o PIT. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli środki trwałe uległy ulepszeniu w wyniku przebudowy, rozbudowy, rekonstrukcji, adaptacji lub modernizacji, wartość początkową tych środków, ustaloną zgodnie z ust. 1, 3-9 i 11-15, powiększa się o sumę wydatków na ich ulepszenie, w tym także o wydatki na nabycie części składowych lub peryferyjnych, których jednostkowa cena nabycia przekracza 10 000 zł. Środki trwałe uważa się za ulepszone, gdy suma wydatków poniesionych na ich przebudowę, rozbudowę, rekonstrukcję, adaptację lub modernizację w danym roku podatkowym przekracza 10 000 zł i wydatki te powodują wzrost wartości użytkowej w stosunku do wartości z dnia przyjęcia środków trwałych do używania, mierzonej w szczególności okresem używania, zdolnością wytwórczą, jakością produktów uzyskiwanych za pomocą ulepszonych środków trwałych i kosztami ich eksploatacji.
Ulepszeniem środka trwałego – w rozumieniu ww. ustawy podatkowej – jest więc:
- przebudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, w których wyniku nastąpi jego dostosowanie do zmienionych potrzeb funkcjonalnych, użytkowych lub technicznych;
- rozbudowa środka trwałego, tj. wykonanie takich prac, które powiększają ten środek trwały;
- rekonstrukcja środka trwałego, tj. wykonanie prac, w których wyniku nastąpi odtworzenie zniszczonego środka trwałego do jego poprzedniego stanu;
- adaptacja środka trwałego, tj. wykonanie prac mających na celu przystosowanie danego środka trwałego do spełniania odmiennych funkcji od tych, dla których został zbudowany lub użytkowany;
- modernizacja środka trwałego, tj. unowocześnienie środka trwałego.
Zatem nieruchomości jak np. lokale mieszkalne czy użytkowe, które nie będą stanowić u podatnika środka trwałego, nie mogą ulec ulepszeniu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym, ponieważ pojęcie ulepszenia, do którego odwołuje się ustawodawca w art. 2 pkt 14 ustawy, odsyłając do przepisów o podatku dochodowym, dotyczy ulepszenia środków trwałych.
Powyższy przepis wskazuje, że na gruncie prawa podatkowego „ulepszenie” jest pojęciem, które dotyczy wyłącznie składników majątku będących środkami trwałymi. Przez pojęcie to należy rozumieć takie czynności jak zarówno przebudowa, rozbudowa, rekonstrukcja, adaptacja lub modernizacja środka trwałego, które podnoszą jego wartość techniczną, użytkową, jak i przystosowanie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu niż pierwotne przeznaczenie albo nadanie temu składnikowi innych cech użytkowych.
Jak wskazał Dyrektor KIS w interpretacji z 16 grudnia 2021 roku (nr 0111-KDIB3-1.4012.814.2021.1.MSO), wszelkie elementy wyposażenia, które zostały połączone z lokalem w sposób trwały, będąc jego częściami składowymi, stanowią nierozerwalną część tego lokalu. Nie można zatem przenieść prawa do rozporządzenia tym lokalem bez przenoszenia własności jego części składowych. Takiego związku nie wykazują jednak te rzeczy, które nie są z lokalem połączone w sposób trwały. Pojęcia ww. dostawy lokalu nie można zatem bezprawnie rozszerzać na dostawę elementów, które nie są nierozerwalnie związane z konstrukcją lokalu, a jedynie umożliwiają czy ułatwiają prawidłowe (zgodne z przeznaczeniem obiektu mieszkaniowego) funkcjonowanie osób w nim przebywających.
Elementy wykończenia lokali mieszkalnych, które nie są w sposób trwały związane z bryłą budynku, jako mogące być odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego, stanowią wykończenie niebędące częściami składowymi lokalu i powinny zostać opodatkowane odrębnie od dostawy lokalu, według stawki właściwej dla dostawy danego rodzaju towaru.
Mając na uwadze powyższe, należy zatem wskazać, że zakup wyposażenia nie może być traktowany jako ulepszenie nieruchomości, ponieważ wyposażenie (sprzęt RTV, AGD, meble wolnostojące) nie ma trwałego związku z nieruchomością.
Biorąc zatem powyższe pod uwagę, należy wskazać, że niezależnie od kwoty przeznaczonej na zakup wyposażenia pozostaje to bez znaczenia w kontekście możliwości zastosowania zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT w zakresie odpłatnego zbycia nieruchomości.
Polecamy:
