Poradnik Przedsiębiorcy

Zwolnienie przedmiotowe z VAT - usługi medyczne, edukacyjne, finansowe

Przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą opartą na świadczeniu usług medycznych, edukacyjnych lub finansowych korzystają z tego tytułu ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT. W artykule zostały omówione szczegółowe informacje przedstawiające zwolnienie przedmiotowe z VAT.

Zwolnienia z VAT

Przedsiębiorcy mają prawo do skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem VAT przychodów ze sprzedaży. Przepisy wyróżniają dwa rodzaje zwolnień: zwolnienie przedmiotowe i podmiotowe. Aby jednak móc z nich skorzystać, należy spełnić pewne warunki. Zwolnienie podmiotowe z VAT przysługuje przedsiębiorcom ze względu na limit sprzedaży 200 000 zł. Natomiast zwolnienia przedmiotowe dotyczą rodzaju wykonywanej działalności i są możliwe wyłącznie, gdy świadczone usługi należą do usług zwolnionych z VAT.

Usługi medyczne - zwolnienie przedmiotowe z VAT

W myśl przepisów art. 43 ust.1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku m.in.  usługi w zakresie opieki medycznej, służące profilaktyce, zachowaniu, ratowaniu, przywracaniu i poprawie zdrowia, oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, wykonywane w ramach działalności leczniczej przez podmioty lecznicze.

Zwolnienie dotyczy również usług, które świadczone są na rzecz podmiotów leczniczych i na terenie ich zakładów, gdzie wykonywana jest działalność lecznicza.

Zwolnione z VAT są usługi w zakresie opieki medycznej świadczone, co do zasady, przez:

  • lekarza i lekarza dentystę,

  • pielęgniarkę i położną,

  • psychologa,

  • osoby wykonujące zawód medyczny.

Na podstawie przepisów ustawy o działalności leczniczej osoba wykonująca zawód medyczny to osoba, która posiada odpowiednie uprawnienia, klasyfikacje i pozwolenia do udzielania świadczeń zdrowotnych w danym obszarze medycyny.

Przykład 1.

Pan Jan założył działalność, w ramach której świadczy usługi terapeutyczne. Jest on  uprawniony do wykonywania zawodu na podstawie przepisów o działalności leczniczej. Posiada odpowiednie kwalifikacje do udzielania świadczeń zdrowotnych z zakresu fizjoterapii. Usługi, które świadczy, mają na celu zachowanie, ratowanie, przywracanie i poprawę zdrowia. Działalność w tym zakresie jest zwolniona przedmiotowo z podatku VAT.

W zakresie zwolnień ze świadczenia usług medycznych wykluczone zostały usługi gotowości do wykonania świadczenia medycznego. Oznacza to, że badanie, które nie zostało wykonane, a pozostaje jedynie w gotowości do wykonania, nie podlega zwolnieniu z VAT i należy je opodatkować według stawki 23%.

Przykład 2.

Pan Janusz prowadzi działalność gospodarczą i zatrudnia pracowników. W związku z tym podpisał z prywatną przychodnią X umowę na świadczenie usług medycznych dla swoich pracowników. Przychodnia podpisując umowę, pozostaje w gotowości do świadczenia usług medycznych (wykonania badania), choć badania nie muszą być wykonane w danym okresie rozliczeniowym. W takiej sytuacji usługa gotowości nie podlega zwolnieniu VAT i powinna być opodatkowana.

Usługi edukacyjne

Jednostki świadczące usługi w zakresie kształcenia i wychowania objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów o systemie oświaty są zwolnione z opodatkowania VAT.

Co ważne, osoby prawne oraz osoby fizyczne zakładające niepubliczne placówki i szkoły po wpisaniu do ewidencji prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego obowiązaną do prowadzenia odpowiedniego typu publicznych szkół i placówek, świadczące usługi edukacyjne, również objęte są zwolnieniem z VAT. Tak dzieję się też w przypadku usług szkoleniowych, gdzie mamy do czynienia ze świadczeniem usług nauczania prywatnego świadczonych przez nauczycieli.

Potwierdzeniem stanowiska w tej kwestii jest art. 43 ust.1 ustawy o VAT, który mówi, że zwalnia się z opodatkowania podatkiem VAT:

26) usługi świadczone przez:

a) jednostki objęte systemem oświaty w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe, w zakresie kształcenia i wychowania,

b) uczelnie, jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk oraz jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym

- oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane;

27) usługi prywatnego nauczania na poziomie przedszkolnym, podstawowym, ponadpodstawowym i wyższym, świadczone przez nauczycieli;

28) usługi nauczania języków obcych oraz dostawę towarów i świadczenie usług ściśle z tymi usługami związane, inne niż wymienione w pkt 26, pkt 27 i pkt 29;

Z usługami szkoleniowymi związane jest też kształcenie zawodowe oraz przekwalifikowanie zawodowe. W związku z tym nauczanie związane z przygotowaniem  do wykonywania pracy zarobkowej na danym stanowisku bądź poszerzanie wiedzy z tego zakresu w celu wykonywania pracy zarobkowej również objęte jest zwolnieniem z VAT, gdy usługi te są świadczone przez podmioty, które uzyskały akredytację w rozumieniu przepisów o systemie oświaty i wyłącznie w zakresie usług objętych akredytacją oraz gdy są finansowane w całości ze środków publicznych, o czym mówi art. 43 ust. 1 ustawy o VAT.

Usługi finansowe - zwolnienie przedmiotowe z VAT

Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy o VAT usługi finansowe to usługi, w których skład wchodzą:

  • transakcje, w tym związane z pośrednictwem, dotyczące walut i banknotów używanych jako środek płatniczy,

  • usługi zarządzania funduszami inwestycyjnymi,

  • udzielanie m.in. kredytów i pożyczek, których przedmiotem są instrumenty finansowe,

  • usługi ubezpieczeniowe,

  • usługi w zakresie udzielania poręczeń, gwarancji oraz innych zabezpieczeń transakcji.

Od lipca 2017 roku w związku z nowelizacją ustawy o VAT ze zwolnienia zostały wyłączone usługi stanowiące element usługi finansowej i ubezpieczeniowej, który  stanowił odrębną całość i był właściwy oraz niezbędny do świadczenia usługi zwolnionej. W związku z tym usługi pomocnicze, do których należą m.in.: usługa likwidacji szkód, szacowania wysokości szkód czy wynajem pojazdu zastępczego nie podlegają zwolnieniu z VAT.