Deklaracja podatkowa a informacja podatkowa – najważniejsze różnice

Pojęcia deklaracja podatkowa a informacja podatkowa w języku potocznym bywają stosowane zamiennie, jednak z prawnego punktu widzenia to dwa zupełnie odrębne dokumenty. Aby uniknąć błędów w rozliczeniach z fiskusem, warto zrozumieć, jakie obowiązki nakładają one na podatników w świetle przepisów ustawy, jaką jest Ordynacja podatkowa.

Czym różni się deklaracja podatkowa od informacji podatkowej?

Zgodnie z art. 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej ustawa normuje informacje podatkowe. W myśl zaś art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej, ilekroć w ustawie jest mowa o deklaracjach, rozumie się przez to również zeznania, wykazy oraz informacje, do których składania obowiązani są, na podstawie przepisów prawa podatkowego, podatnicy, płatnicy i inkasenci.

Jak można przeczytać w wyroku WSA w Gdańsku z 3 listopada 2015 roku, zgodnie z poglądami doktryny charakter deklaracji nie jest jednolity. Deklaracje służą bowiem głównie przekazywaniu informacji wymaganych prawem, a ze względu na fakt, że ich przedmiotem mogą być różnego rodzaju informacje, skutki prawne z tym związane zależą od konkretnego rozwiązania, jakie ustawodawca przyjął w stosunku do danego rodzaju deklaracji.

Przedmiotem deklaracji podatkowej mogą być następujące informacje:

1. informacje o faktach, zdarzeniach – mających znaczenie dla powstawania i wysokości zobowiązania podatkowego;
2. informacje o decyzjach (aktach woli), jakie w odniesieniu do swojego statusu podatkowoprawnego podjął podatnik;
3. obliczenia arytmetyczne, w szczególności obliczenie kwoty podatku;
4. informacje dotyczące kwestii techniczno-organizacyjnych (np. imię i nazwisko podatnika, jego NIP i adres).

Określona w treści art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej treść definicji legalnej deklaracji wskazuje, że pojęcie to powinno być interpretowane w znaczeniu szerokim, co potwierdza jednolite w tym zakresie orzecznictwo.

Definicje legalne zamieszczone w Dziale 1 Ordynacji podatkowej mają zastosowanie do wszystkich ustaw podatkowych, a także innych niż podatkowe, jeżeli zgodnie z przepisami tych ustaw stosuje się do nich w określonym zakresie przepisy Ordynacji podatkowej.

Z istoty definicji legalnej wynika, że nadaje ona zwrotowi taki sens, który najbardziej odpowiada celowi, jaki chce osiągnąć prawodawca. Dla ustalenia pojęcia deklaracji prawodawca posługuje się różnego rodzaju nazwami (zeznania, wykazy, informacje), które mają już utrwalone znaczenie. Ich cechą wspólną jest to, że mają stanowić oświadczenie wiedzy podatnika co do istnienia stanu faktycznego podlegającego opodatkowaniu.

Deklaracje podatkowe są końcowym elementem realizowanego przez podatnika samoobliczenia podatku. W deklaracji podatkowej podatnik wskazuje określoną kwotę podatku (do zapłacenia), którą następnie uiszcza. Podatek wykazany w deklaracji podatkowej jest deklarowanym przez podatnika wynikiem samoobliczenia podatku, do którego był zobowiązany i który z określonym w deklaracji skutkiem przeprowadził.

Ponieważ instrumentem odzwierciedlenia wyniku samoobliczenia podatku jest deklaracja podatkowa, wykonanie obowiązku obliczenia i wykazania w zgłoszeniu celnym kwoty podatku z uwzględnieniem obowiązujących stawek należy uznać za dokonane w formie deklaracji podatkowej w rozumieniu art. 3 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Natomiast WSA we Wrocławiu w wyroku z 22 listopada 2023 roku (I SA/Wr 274/23) wskazał:

„Odnosząc się do tego zarzutu, wskazać należy, że przywołana definicja »deklaracji« ma charakter porządkujący siatkę pojęć używanych w Ordynacji podatkowej, jednak nie może stanowić podstawy do utożsamiania informacji z deklaracją w sytuacji, gdy przepisy ustaw podatkowych jednoznacznie te dwa rodzaje dokumentów rozróżniają i posługują się nimi odrębnie”.

Przykład rozróżnienia: deklaracja podatkowa a informacja podatkowa

Dla zobrazowania różnicy pomiędzy deklaracją a informacją podatkową warto w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na przepisy stanowiące o powstaniu zobowiązania podatkowego. Otóż w świetle art. 21 §  1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem:

1. zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania;
2. doręczenia decyzji organu podatkowego, ustalającej wysokość tego zobowiązania.

W myśl art. 47 §  1 Ordynacji termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego. Natomiast zgodnie z art. 47 § 3-4 Ordynacji, jeżeli podatnik jest obowiązany sam obliczyć i wpłacić podatek, za termin płatności uważa się ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego, wpłata powinna nastąpić. Terminem płatności dla płatników jest ostatni dzień, w którym, zgodnie z przepisami prawa podatkowego powinna nastąpić wpłata należności z tytułu podatku.

Idealnym przykładem wskazującym na różnice pomiędzy analizowanymi dokumentami będzie podatek od nieruchomości regulowany ustawą o podatkach i opłatach lokalnych.

Zgodnie z art. 6 ust. 6 ustawy osoby fizyczne, z zastrzeżeniem ust. 11, są obowiązane złożyć właściwemu organowi podatkowemu informację o nieruchomościach i obiektach budowlanych, sporządzoną na formularzu według ustalonego wzoru IN-1, w terminie 14 dni od dnia wystąpienia okoliczności uzasadniających powstanie albo wygaśnięcie obowiązku podatkowego w zakresie podatku od nieruchomości lub od dnia zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3.

Jak podaje art. 6 ust. 7 ustawy, podatek od nieruchomości na rok podatkowy od osób fizycznych, z zastrzeżeniem ust. 11, ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Podatek jest płatny w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminach: do 15 marca, 15 maja, 15 września i 15 listopada roku podatkowego.

Natomiast na mocy art. 6 ust. 9 ustawy osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane:

1. składać, w terminie do 31 stycznia, organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania, deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy, sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru DN-1, a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
2. odpowiednio skorygować deklaracje w razie zaistnienia zdarzenia, o którym mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia zaistnienia tego zdarzenia;
3. wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do 15. dnia każdego miesiąca, a za styczeń do 31 stycznia.

W myśl art. 6 ust. 9a ww. ustawy informacje o nieruchomościach i obiektach budowlanych IN-1 oraz deklaracje na podatek od nieruchomości DN-1 mogą być składane za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Obrazując zatem różnice pomiędzy deklaracją podatkową a informacją podatkową, należy wskazać, że:

• na podstawie informacji podatkowej złożonej przez podatnika organ podatkowy wydaje decyzję ustalającą wysokość podatku – z samej informacji podatkowej nie wynika kwota zobowiązania podatkowego do zapłaty,
• deklaracja podatkowa opiera się na zasadzie samoobliczenia podatku – podatnik samodzielnie wylicza podatek do zapłaty.